<TI><P>Η κοινοτική νομοθεσία</P></TI>12.Το άρθρο 1 του κανονισμού 1408/71 ορίζει τα εξής:- κα) i)ως οικογενειακή παροχή νοείται κάθε παροχή εις είδος ή εις χρήμα, προορισμένη να αντισταθμίσει τα οικογενειακά βάρη, στο πλαίσιο των διατάξεων του άρθρου 4, παράγραφος 1, περίπτωση η', με εξαίρεση των ειδικών επιδομάτων τοκετού που αναφέρονται στο παράρτημα ΙΙ,
- ii)ως οικογενειακό επίδομα νοείται η περιοδική παροχή εις χρήμα που χορηγείται αποκλειστικά ανάλογα με τον αριθμό και, ενδεχομένως, την ηλικία των μελών της οικογενείας.
13.Το παράρτημα II περιλαμβάνει στο τμήμα Π, Ειδικά επιδόματα που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού δυνάμει του άρθρου 1, στοιχείο κα', σημείο i, το σημείο Ι. Λουξεμβούργο:- α)Τα επιδόματα προ του τοκετού·
- β)τα επιδόματα τοκετού.
14.Οι σχετικές διατάξεις του άρθρου 4, παράγραφος 1, ορίζουν τα εξής:1.Ο παρών κανονισμός ισχύει για όλες τις νομοθεσίες που αφορούν τους ακόλουθους κλάδους κοινωνικής ασφαλίσεως:- α)τις παροχές ασθενείας και μητρότητας·
[...]
- η)τις οικογενειακές παροχές.
15.Το άρθρο 4, παράγραφος 2α, προστέθηκε με τον κανονισμό (ΕΟΚ) 1247/92Κανονισμό; του Συμβουλίου τη; 30ής Απριλίου 1992, ΕΕ L 136, σ. 1.
. Ορίζει τα εξής:Ο παρών κανονισμός εφαρμόζεται στις ειδικές παροχές χωρίς συνεισφορά οι οποίες εμπίπτουν σε νομοθεσία ή καθεστώς εκτός αυτών που αναφέρονται στην παράγραφο 1 ή που εξαιρούνται δυνάμει της παραγράφου 4, όταν οι παροχές αυτές προορίζονται:
- α)είτε για να καλύψουν συμπληρωματικά, αναπληρωματικά ή επικουρικά την επέλευση οιουδήποτε κινδύνου που εμπίπτει στους κλάδους κοινωνικής ασφάλισης που αναφέρονται στα στοιχεία α' έως η' της παραγράφου 1·
- β)είτε μόνον για να εξασφαλίσουν την ειδική προστασία των μειονεκτούντων ατόμων.
16.Οι σχετικές διατάξεις του άρθρου 4, παράγραφος 4, ορίζουν τα εξής:Ο παρών κανονισμός δεν ισχύει για την κοινωνική και ιατρική πρόνοια [...].
17.Το άρθρο 10α του κανονισμού 1408/71Που προστέθηκε με τον προπαρατεθέντα στην υποσημείωση 5 κανονισμό 1247/92.
ορίζει τα εξής:Ειδικές παροχές χωρίς συνεισφορά
1.Παρά τις διατάξεις του άρθρου 10 και του τίτλου ΠΙ, τα άτομα στα οποία εφαρμόζεται ο παρών κανονισμός λαμβάνουν τις ειδικές εις χρήμα παροχές χωρίς συνεισφορά της παραγράφου 2α του άρθρου 4 αποκλειστικά στο έδαφος και σύμφωνα με τη νομοθεσία του κράτους μέλους όπου κατοικούν, εφόσον αυτές περιλαμβάνονται στο παράρτημα Πα. Οι παροχές αυτές βαρύνουν το φορέα του τόπου κατοικίας από τον οποίο και καταβάλλονται.2.Ο φορέας κράτους μέλους, η νομοθεσία του οποίου εξαρτά το δικαίωμα των παροχών της παραγράφου 1 από τη συμπλήρωση περιόδων απασχόλησης, μη μισθωτής επαγγελματικής δραστηριότητας ή διαμονής, λαμβάνει υπόψη, εφόσον απαιτείται, τις περιόδους απασχόλησης, μη μισθωτής επαγγελματικής δραστηριότητας ή διαμονής στο έδαφος οποιουδήποτε άλλου κράτους μέλους, σαν να επρόκειτο για περιόδους που έχουν πραγματοποιηθεί στο έδαφος του πρώτου κράτους μέλους.
18.Το παράρτημα Πα αναφέρει στο σημείο Ι. Λουξεμβούργο:- γ)Επίδομα μητρότητας (νόμος της 30ής Απριλίου 1980)
Το στοιχείο γ' κατέστη το στοιχείο β' από της 1ης Ιανουαρίου 1996 μετά την τροποποίηση με τον κανονισμό (ΕΚ) 3095/95 του Συμβουλίου, της 22ας Δεκεμβρίου 1995, ΕΕ L 335, σ. 1.
.
19.Το άρθρο 73 ορίζει τα εξής:Ο μισθωτός ή μη μισθωτός που υπάγεται στη νομοθεσία κράτους μέλους δικαιούται, για τα μέλη της οικογένειάς του που κατοικούν στο έδαφος άλλου κράτους μέλους, τις οικογενειακές παροχές που προβλέπονται από τη νομοθεσία του πρώτου κράτους, σαν να κατοικούσαν τα μέλη αυτά στο έδαφος του κράτους αυτού, με την επιφύλαξη των διατάξεων του παραρτήματος VI.
20.Το παράρτημα VI δεν περιέχει κάποια σχετική επιφύλαξη όσον αφορά το Λουξεμβούργο.21.Το κείμενο του άρθρου 77, που αφορά τις παροχές για τέκνα συντηρούμενα από δικαιούχους συντάξεων, έχει ως εξής:1.Ο όρος παροχές, κατά την έννοια του παρόντος άρθρου, καθορίζει τα οικογενειακά επιδόματα που προβλέπονται για τους δικαιούχους συντάξεως γήρατος, αναπηρίας, εργατικού ατυχήματος ή επαγγελματικής ασθένειας, καθώς και τις προσαυξήσεις ή τα συμπληρώματα των συντάξεων αυτών λόγω τέκνων των δικαιούχων αυτών, με εξαίρεση των συμπληρωμάτων που χορηγούνται βάσει συστημάτων ασφαλίσεως για εργατικά ατυχήματα και επαγγελματικές ασθένειες.2.Οι παροχές χορηγούνται, οποιοδήποτε κι αν είναι το κράτος μέλος στο έδαφος του οποίου κατοικεί ο δικαιούχος συντάξεων ή τα τέκνα, κατά τους ακόλουθους κανόνες:- α)στον δικαιούχο συντάξεως που οφείλεται δυνάμει της νομοθεσίας ενός μόνον κράτους μέλους, σύμφωνα με τη νομοθεσία του κράτους μέλους που είναι αρμόδιο για τη σύνταξη.
22.Το άρθρο 1 του κανονισμού 1612/68 εγγυάται στους υπηκόους κάθε κράτους μέλους το δικαίωμα να αναλαμβάνουν και να ασκούν μισθωτή δραστηριότητα εντός οποιουδήποτε άλλου κράτους μέλους, ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής τους.23.Το άρθρο 7 ορίζει τα εξής:1.Ο εργαζόμενος υπήκοος ενός κράτους μέλους δεν δύναται, στην επικράτεια των άλλων κρατών μελών, να έχει, λόγω της ιθαγενείας του, διαφορετική μεταχείριση από τους ημεδαπούς εργαζομένους, ως προς τους όρους απασχολήσεως και εργασίας, ιδίως όσον αφορά την αμοιβή, την απόλυση, την επαγγελματική επανένταξη ή την επαναπασχόληση αν έχει καταστεί άνεργος.2.Απολαύει των ιδίων κοινωνικών και φορολογικών πλεονεκτημάτων με τους ημεδαπούς εργαζομένους.
<TI><P>Τα πραγματικά περιστατικά και η διαδικασία της κύριας δίκης</P></TI>24.Οι εφεσείοντες της κύριας δίκης είναι Βέλγοι υπήκοοι (η Alina Deaconescu, αρχικώς ρουμανικής ιθαγένειας, έλαβε τη βελγική ιθαγένεια τον Σεπτέμβριο του 1998), οι οποίοι κατοικούν στο Βέλγιο και ενυμφεύθηκαν την 1η Απριλίου 1994. Ο G. Ledere εργάστηκε στο Λουξεμβούργο ως μεθοριακός εργαζόμενος. Κατά την περίοδο της εργασίας του, υπέκειτο σε υποχρεωτική καταβολή εισφορών στο λουξεμβουργιανό σύστημα κοινωνικής ασφαλίσεως. Μετά από εργατικό ατύχημα που υπέστη, λαμβάνει από τις 18 Μαΐου 1981 σύνταξη αναπηρίας χορηγούμενη από τον οργανισμό κοινωνικής ασφαλίσεως του Λουξεμβούργου. Ούτε αυτός ούτε η σύζυγος του έζησαν ποτέ στο Λουξεμβούργο. Το τέκνο τους γεννήθηκε στο Λουξεμβούργο στις 13 Μαρτίου 1995 καιέχει τη βελγική ιθαγένεια. Ζει με τους γονείς του στο Βέλγιο.25.Ο G. Ledere, ως δικαιούχος συντάξεως αναπηρίας, συνεχίζει να καταβάλλει εισφορές στο σύστημα υποχρεωτικής ασφαλίσεως ασθενείας στο Λουξεμβούργο και υπόκειται κατ' αρχήν στον φόρο εισοδήματος εντός της χώρας αυτής (μολονότι προέκυψε ότι το εισόδημά του είναι τέτοιο ώστε στην πραγματικότητα είναι αφορολόγητο). Ουδέποτε άσκησε μισθωτή δραστηριότητα στο Βέλγιο και ανέκαθεν υπαγόταν, ως εργαζόμενος απασχολούμενος στο Λουξεμβούργο, στη κοινωνική ασφάλιση του Λουξεμβούργου. Ουδέποτε θα μπορέσει να λάβει στο Βέλγιο σύνταξη λόγω γήρατος ή σύνταξη αναπηρίας.26.Κατόπιν της γεννήσεως του τέκνου τους, οι εφεσείοντες της κύριας δίκης δεν έλαβαν στο Βέλγιο ούτε επίδομα τοκετού, ούτε επίδομα μητρότητας ή ανατροφής. Φαίνεται ότι ο G. Ledere εξάντλησε στο Βέλγιο όλες τις συναφώς προβλεπόμενες προσφυγές και ότι η βελγική νομοθεσία δεν του παρέχει δικαιώματα, δεδομένου ότι δεν υπαγόταν στη βελγική κοινωνική ασφάλιση και η σύμβαση περί της κοινωνικής ασφαλίσεως των μεθοριακών εργαζομένων, που συνήφθη μεταξύ του Βελγίου και του Λουξεμβούργο στις 16 Νοεμβρίου 1959, δεν εφαρμοζόταν παρά μόνο στους μισθωτούς εργαζομένους και στους εξομοιούμενους προς αυτούς και όχι στους μη μισθωτούς δικαιούχους συντάξεως αναπηρίας. Αν το τέκνο του είχε γεννηθεί τρεις μήνες αργότερα, ο G. Ledere θα είχε τύχει της εφαρμογής της νέας συμβάσεως της 24ης Μαρτίου 1994, που τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουνίου 1995 και η οποία εφαρμόζεται στους πρώην μεθοριακούς εργαζομένους που λαμβάνουν σύνταξη.27.Οι αιτήσεις του ζεύγους Ledere για τη χορήγηση των επιδομάτων που συνδέονται με τη γέννηση τέκνου (επιδόματα προ του τοκετού, τοκετού, μετά τον τοκετό, μητρότητας και ανατροφής) απορρίφθηκαν από το εθνικό ταμείο οικογενειακών παροχών του ΛουξεμβούργουΩστόσο, έγινε δεκτή η αίτηση τους για χορήγηση οικογενειακών επιδομάτων και οι εφεσείοντες λαμβάνουν από την 1η Μαρτίου 1995 οικογενειακά επιδόματα χορηγούμενα από το εθνικό ταμείο οικογενειακών παροχών.
, με το αιτιολογικό ότι δεν επληρούτο η προϋπόθεση περί κατοικίας που προβλέπεται στην εφαρμοστέα λουξεμβουργιανή νομοθεσία και ότι, επιπλέον, το επίδομα μετά τον τοκετό, δεν ενέπιπτε στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 77 του κανονισμού 1408/71.28.Η προσφυγή που άσκησαν οι εφεσείοντες ενώπιον του Conseil arbitral des assurances sodales (συμβουλίου διαιτησίας των κοινωνικών ασφαλίσεων) απορρίφθηκε και οι εφεσείοντες άσκησαν έφεση ενώπιον του Conseil supérieur des assurances sociales (ανωτάτου συμβουλίου των κοινωνικών ασφαλίσεων), το οποίο ανέστειλε τη διαδικασία και υπέβαλε στο Δικαστήριο τα ακόλουθα ερωτήματα:- 1)Συνάδουν με τα άρθρα 48 και 51 της Συνθήκης ΕΚ τα άρθρα 1, στοιχείο κα', σημείο i, και 10α, καθώς και τα παραρτήματα Π και Πα, του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71 που καθιερώνουν την αρχή της μη εξαγωγιμότητας των επιδομάτων τοκετού και μητρότητας;
- 2)Έχει ο κανονισμός 1408/71 την έννοια ότι για τα συντηρούμενα τέκνα χορηγεί στους εργαζομένους που είναι δικαιούχοι συντάξεως αναπηρίας και κατοικούν εντός κράτους διαφορετικού από το κράτος που καταβάλλει τη σύνταξη αναπηρίας μόνο τα οικογενειακά επιδόματα, αποκλειομένου του επιδόματος ανατροφής το οποίο δεν εξαρτάται από τον αριθμό των τέκνων;
- 3)Έχει το άρθρο 73 του κανονισμού 1408/71 την έννοια ότι ο δικαιούχος συντάξεως αναπηρίας, που εξακολουθεί να καταβάλλει εισφορές υποχρεωτικής ασφαλίσεως ασθενείας εντός του κράτους που χορηγεί τη σύνταξη αναπηρίας, μπορεί παρά το ότι λαμβάνει σύνταξη να θεωρηθεί, σε σχέση με το κράτος αυτό, μισθωτός εργαζόμενος δυνάμενος να τύχει των οικογενειακών παροχών, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται το επίδομα ανατροφής, και ενδεχομένως των επιδομάτων τοκετού, σε περίπτωση που η υπάρχουσα ρήτρα περί μη εξαγωγιμότητας κριθεί ασύμβατη προς τη Συνθήκη;
- 4)Καλύπτει ο όρος εργαζόμενος υπό την έννοια του κανονισμού 1621/68 τον δικαιούχο συντάξεως αναπηρίας που κατοικεί εντός κράτους διαφορετικού από το κράτος που καταβάλλει τη σύνταξη;
- 5)Έχει το άρθρο 7 του κανονισμού 1612/68 την έννοια ότι ο δικαιούχος συντάξεως αναπηρίας ή ο σύζυγος του μπορεί να τύχει, με βάση το εν λόγω άρθρο 7, των κοινωνικών πλεονεκτημάτων από τα οποία τον αποκλείει ο κανονισμός 1408/71, τούτο δε παρά τη θεσπιζόμενη με τον κανονισμό αυτό αρχή της μη εξαγωγιμότητας, στην περίπτωση κατά την οποία το Δικαστήριο θα έκρινε την αρχή αυτή σύμφωνη προς τη Συνθήκη ΕΚ;
29.Γραπτές παρατηρήσεις κατέθεσαν οι εφεσείοντες της κύριας δίκης, το εφεσίβλητο, οι Κυβερνήσεις της Αυστρίας, του Λουξεμβούργου, της Πορτογαλίας, της Ισπανίας, και του Ηνωμένου Βασιλείου, το Συμβούλιο και η Επιτροπή. Ο εφεσίβλητος οργανισμός, η Κυβέρνηση της Αυστρίας, της Ισπανίας και του Ηνωμένου Βασιλείου, το Συμβούλιο και η Επιτροπή εκπροσωπήθηκαν κατά την επ' ακροατηρίου συζήτηση, κατά την οποία ο G. Ledere παρουσίασε αυτοπροσώπως με μεγάλη δεξιότητα την προφορική επιχειρηματολογία του. Οι παρατηρήσεις του Συμβουλίου περιορίστηκαν στο πρώτο ερώτημα.<TI><P>Πρόταση</P></TI>102.Θεωρώ συνεπώς ότι πρέπει να δοθούν οι ακόλουθες απαντήσεις στα ερωτήματα που υπέβαλε το Conseil supérieur des assurances sociales:- 1)Το άρθρο 1, στοιχείο κα', σημείο i, και το παράρτημα II του κανονισμού (ΕΟΚ) 1408/71 του Συμβουλίου, της 14ης Ιουνίου 1971, περί εφαρμογής των συστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως στους μισθωτούς, στους μη μισθωτούς και στα μέλη των οικογενειών τους που διακινούνται εντός της Κοινότητας, δεν είναι ασύμβατα προς τα άρθρα 48 και 51 της Συνθήκης ΕΚ (νυν, κατόπιν τροποποιήσεως, άρθρα 39 ΕΚ και 42 ΕΚ) οτον βαθμό που αποκλείουν το προ τοκετού επίδομα και το επίδομα τοκετού από το καθ' ύλην πεδίο εφαρμογής του κανονισμού. Ωστόσο, αν τα επιδόματα αυτά πρέπει να χαρακτηριστούν παροχές μητρότητας, το γεγονός ότι μνημονεύονται στο παράρτημα ΙΙ δεν ασκεί επιρροή και είναι εξαγώγιμα βάσει του άρθρου 19 του κανονισμού.
- 2)Το άρθρο 10α και το παράρτημα Πα του κανονισμού 1408/71 δεν είναι ασύμβατα προς τα άρθρα 48 και 51 της Συνθήκης ΕΚ, καθόσον απαγορεύουν την εξαγωγή ειδικών παροχών χωρίς συνεισφορά υπό την έννοια του ορισμού του άρθρου 4, παράγραφος 2α. Οι διατάξεις αυτές δεν μπορούν ωστόσο να εφαρμοστούν σε επίδομα όπως το επίμαχο επίδομα μητρότητας, καθόσον αυτό δεν εμπίπτει στην έννοια της ειδικής παροχής χωρίς συνεισφορά.
- 3)Ένα επίδομα όπως το επίμαχο επίδομα ανατροφής δεν αποτελεί παροχή υπό την έννοια του άρθρου 77 του κανονισμού 1408/71· κατά συνέπεια, δεν οφείλεται στους εργαζομένους που λαμβάνουν σύνταξη αναπηρίας χορηγούμενη από κράτος μέλος διαφορετικό από το κράτος της κατοικίας τους.
- 4)Ο δικαιούχος συντάξεως αναπηρίας που εξακολουθεί να καταβάλλει εισφορές υποχρεωτικής ασφαλίσεως ασθενείας εντός του κράτους μέλους που χορηγεί τη σύνταξη αναπηρίας δεν αποτελεί μισθωτό ή μη μισθωτό υπό την έννοια του άρθρου 73 του κανονισμού 1408/71.
- 5)Ο κανονισμός (ΕΟΚ) 1612/68 του Συμβουλίου, της 15ης Οκτωβρίου 1968, περί ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων εντός της Κοινότητας, δεν παρέχει στον δικαιούχο συντάξεως αναπηρίας που κατοικεί εντός κράτους διαφορετικού από εκείνο της πρώην απασχολήσεως του το δικαίωμα επί παροχής καταβαλλομένης από το τελευταίο αυτό κράτος σε όσους κατοικούν εντός του κράτους αυτού, αλλ' όχι στους πρώην εργαζομένους λόγω της αντικειμενικής ιδιότητας τους ως εργαζομένων.