<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><CONCLUSION NNC="YES" xmlns:fmx="http://opoce" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:noNamespaceSchemaLocation="http://formex.publications.europa.eu/schema/formex-05.58-20161101.xd"><BIB.CONCLUSION><REF.CASE FILE="n.a."><NO.CASE>C-88/19</NO.CASE></REF.CASE><NO.CELEX>62019CC0088</NO.CELEX><NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2020:93">EU:C:2020:93</NO.ECLI><NO.SEQ>0001</NO.SEQ><PAGE.FIRST.ECR>1</PAGE.FIRST.ECR><PAGE.SEQ>1</PAGE.SEQ><PAGE.LAST.ECR>13</PAGE.LAST.ECR><PAGE.TOTAL>13</PAGE.TOTAL></BIB.CONCLUSION><CURR.TITLE><PAGE.HEADER><P><HT TYPE="SC">Konklużjonijiet Kokott – Kawża C‑88/19</HT></P><P><HT TYPE="SC">Alianța Pentru Combaterea Abuzurilor</HT></P></PAGE.HEADER></CURR.TITLE><TITLE><TI><P><HT TYPE="UC">Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali</HT></P><P><HT TYPE="UC">Kokott</HT></P><P>ippreżentati fit-<DATE ISO="20200213">13 ta’ Frar 2020</DATE><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0001"><P>Lingwa oriġinali: Il-Ġermaniż</P></NOTE></P></TI><STI><P>Kawża C-88/19</P><P>Asociaţia <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0001" ID="QS0001"/>Alianța pentru combaterea abuzurilor<QUOT.END REF.START="QS0001" CODE="201D" ID="QE0001"/></P><P>vs</P><P>TM,</P><P>UN,</P><P>Asociaţia DMPA</P><P><HT TYPE="NORMAL">(talba għal deċiżjoni preliminari mressqa mill-Judecătoria Zărnești (il-Qorti tal-Ewwel Istanza, Zărnești, ir-Rumanija))</HT></P></STI></TITLE><INTERMEDIATE><INDEX IDX.CLOSE="”" SEPARATOR=" – " IDX.OPEN="“"><KEYWORD>Rinviju għal deċiżjoni preliminari</KEYWORD><KEYWORD>Direttiva 92/43/KEE</KEYWORD><KEYWORD>Konservazzjoni tal-habitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa</KEYWORD><KEYWORD>Sistema ta’ ħarsien strett tal-ispeċi ta’ annimali elenkati fl-Anness IV(a)</KEYWORD><KEYWORD>Firxa naturali</KEYWORD><KEYWORD>Qbid ta’ kampjuni minn dawn l-ispeċi fis-selvaġġ</KEYWORD><KEYWORD>Lupu (<HT TYPE="ITALIC">Canis lupus</HT>)</KEYWORD><KEYWORD>Kampjuni li jitilqu mill-habitat naturali tagħhom</KEYWORD><KEYWORD>Derogi</KEYWORD><KEYWORD>Sigurtà pubblika</KEYWORD><KEYWORD>Sanzjonijiet</KEYWORD></INDEX></INTERMEDIATE><CONTENTS.CONCLUSION><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">I.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Introduzzjoni</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0001"><NO.P>1.</NO.P><TXT>Id-Direttiva dwar l-Habitats<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0002"><P>Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE tal-<DATE ISO="19920521">21 ta’ Mejju 1992</DATE> dwar il-konservazzjoni ta’ l-<HT TYPE="ITALIC">habitat</HT> naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 15, Vol. 2, p. 102) fil-verżjoni emendata permezz tad-Direttiva 2013/17/UE tal-Kunsill tat-<DATE ISO="20130513">13 ta’ Mejju 2013</DATE> (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="158" PAGE.FIRST="193" DATE.PUB="2013">ĠU 2013, L 158, p. 193</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE> titlob li tiġi introdotta sistema ta’ ħarsien strett ta’ speċi, bħal-lupu (<HT TYPE="ITALIC">Canis lupus</HT>), li huma elenkati fl-Anness IV(a) tal-istess direttiva. Madankollu, din is-sistema ta’ ħarsien għandha tapplika wkoll fil-każ fejn lupu jilgħab ma’ klieb ġewwa raħal? Din hija d-domanda li għandha tiġi riżolta mill-Qorti tal-Ġustizzja f’din il-kawża.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0002"><NO.P>2.</NO.P><TXT>Anki fil-forma speċifika tagħha, din id-domanda tista’ tkun ta’ importanza prattika ikbar milli wieħed jista’ jaħseb<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0003"><P>Dwar każ simili, ara Jans, N., <HT TYPE="ITALIC">A Wolf Called Romeo</HT>, Mariner Books (2015) u Worrall, S., <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0002" ID="QS0002"/>How a Wolf Named Romeo Won Hearts in an Alaska Suburb<QUOT.END REF.START="QS0002" CODE="201D" ID="QE0002"/>, <HT TYPE="ITALIC">National Geographic</HT> tat-<DATE ISO="20150322">22 ta’ Marzu 2015</DATE></P></NOTE>. Madankollu, ir-risposta għaliha ser tkun, fuq kollox, deċiżiva sabiex wieħed jiddetermina jekk il-ħarsien estensiv tal-ispeċi previst fid-Direttiva dwar l-Habitats huwiex ta’ rilevanza primarja għal żoni naturali jew parzjalment naturali, jiġifieri, b’mod partikolari għal attivitajiet bħal ma huma l-agrikoltura u l-forestrija kif ukoll il-kaċċa jew inkella għandux jittieħed inkunsiderazzjoni mingħajr restrizzjonijiet għall-attivitajiet kollha tal-bniedem, pereżempju l-operat tat-toroq.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><?PAGE NO="2"?><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">II.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Il-kuntest ġuridiku</HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Id-dritt internazzjonali</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Konvenzjoni dwar il-Konservazzjoni tal-Ispeċje Migratorji tal-Annimali Selvaġġi</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0003"><NO.P>3.</NO.P><TXT>L-Artikolu 1(1) tal-Konservazzjoni tal-Ispeċje Migratorji tal-Annimali Selvaġġi<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0004"><P>Deċiżjoni tal-Kunsill 82/461/KEE tal-<DATE ISO="19820624">24 ta’ Ġunju 1982</DATE> li tirrigwarda l-konklużjoni tal-Konvenzjoni dwar il-konservazzjoni ta’ l-ispeċje migratorji ta’ l-annimali selvaġġi (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 15, p. 5).</P></NOTE> jiddefinixxi t-termini <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0003" ID="QS0003"/>medda<QUOT.END REF.START="QS0003" CODE="201D" ID="QE0003"/> u <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0004" ID="QS0004"/>t-teħid fis-selvaġġ<QUOT.END REF.START="QS0004" CODE="201D" ID="QE0004"/>:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0005" ID="QS0005"/>Skont din il-Konvenzjoni […]</P><P>[…]</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>f)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0006" ID="QS0006"/>medda<QUOT.END REF.START="QS0006" CODE="2019" ID="QE0006"/> [<QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0007" ID="QS0007"/>firxa<QUOT.END REF.START="QS0007" CODE="2019" ID="QE0007"/>] għandha tfisser iż-żoni kollha ta’ l-art jew tal-baħar ta’ speċje migratorji abitanti, li jabitaw temporanjament, li jaqsmu jew li jtijru minn fuqhom fi kwalunkwe żmien waqt ir-rotta migratorja normali tagħhom; […]</TXT></NP></ITEM></LIST><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>i)</NO.P><TXT><QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0008" ID="QS0008"/>jittieħed/jittieħdu<QUOT.END REF.START="QS0008" CODE="2019" ID="QE0008"/> tfisser, il-kaċċa, is-sajd, il-qbid; it-tqagħbir, il-qtil deliberat, jew l-attentat li jkun involut f’imġieba tali;</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA><ALINEA>[…]<QUOT.END REF.START="QS0005" CODE="201D" ID="QE0005"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Il-Konvenzjoni ta’ Berna</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0004"><NO.P>4.</NO.P><TXT>L-Artikolu 6 tal-Konvenzjoni ta’ Berna<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0005"><P>Konvenzjoni dwar il-konservazzjoni tal-ħajja ferjali Ewropea u tal-abitati naturali, miftuħa għall-iffirmar fid-<DATE ISO="19790919">19 ta’ Settembru 1979</DATE> f’Berna, (ara wkoll <REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="038" PAGE.FIRST="3" DATE.PUB="1982">ĠU 1982, L 38, p. 3</REF.DOC.OJ>); irratifikata f’isem il-Komunità permezz tad-Deċiżjoni tal-Kunsill 82/72/KEE tat-<DATE ISO="19811203">3 ta’ Diċembru 1981</DATE> (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 11, Vol. 14, p. 280, rettifika fil-<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="311" PAGE.FIRST="38" DATE.PUB="2018">ĠU 2018, L 311, p. 38</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE> fih ukoll dispożizzjonijiet dwar il-ħarsien tal-ispeċi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0009" ID="QS0009"/>Kull Parti Kontraenti għandha tieħu l-miżuri leġislattivi u amministrattivi xierqa u meħtieġa sabiex tassigura l-protezzjoni speċjali tal-ispeċje tal-fawna ferjali kif speċifikati fl-Appendiċi II. Dan li ġej għandu partikolarment ikun ipprojbit għal dawn l-ispeċje:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a.</NO.P><TXT>l-għamliet tal-qabda u ż-żamma deliberata u l-qtil deliberat;</TXT></NP></ITEM></LIST><P>[…]<QUOT.END REF.START="QS0009" CODE="201D" ID="QE0009"/></P></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0005"><NO.P>5.</NO.P><TXT>Il-lupu (<HT TYPE="ITALIC">Canis lupus</HT>) huwa elenkat fl-Appendiċi II tal-Konvenzjoni ta’ Berna bħala speċi li hija mħarsa b’mod strett.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><?PAGE NO="3"?><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Id-dritt tal-Unjoni</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">1.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Id-Direttiva dwar l-Habitats</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0006"><NO.P>6.</NO.P><TXT>L-ewwel sentenza tal-ħmistax-il premessa tad-Direttiva dwar l-Habitats tikkonċerna l-ħarsien tal-ispeċi:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><CONSID><P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0010" ID="QS0010"/> Billi hi meħtieġa sistema ġenerali ta’ protezzjoni għal ċerti speċi ta’ flora u fawna biex tikkumplimenta [d-Direttiva dwar l-Għasafar<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0006"><P>It-test applikabbli fiż-żmien tal-fatti fil-kawża prinċipali kien dak tad-Direttiva 2009/147/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-<DATE ISO="20091130">30 ta’ Novembru 2009</DATE> dwar il-konservazzjoni tal-għasafar selvaġġi (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="020" PAGE.FIRST="7" DATE.PUB="2010">ĠU 2010 L 20, p. 7</REF.DOC.OJ>), kif emendata permezz tad-Direttiva tal-Kunsill 2013/17/UE tat-<DATE ISO="20130513">13 ta’ Mejju 2013</DATE> (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="158" PAGE.FIRST="193" DATE.PUB="2013">ĠU 2013 L 158, p. 193</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE>]<QUOT.END REF.START="QS0010" CODE="201D" ID="QE0010"/></P></CONSID></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0007"><NO.P>7.</NO.P><TXT>L-Artikolu 1 tad-Direttiva dwar l-Habitats jiddefinixxi numru ta’ termini:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0011" ID="QS0011"/>[…]</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">habitat</HT> naturali jfissru żoni terrestri jew akwatiċi distinti permezz ta’ fatturi ġeografiċi, abiotiċi u biotiċi, sew jekk huma totalment naturali jew parzjalment naturali;</TXT></NP></ITEM></LIST><P>[…]</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>f)</NO.P><TXT>l-habitat naturali ta’ speċi jfisser l-ambjent definit permezz ta’ fatturi speċifiċi abiotiċi u biotiċi, li fihom jgħix l-ispeċi fi kwalunkwe stadju taċ-ċiklu bioloġiku tiegħu;</TXT></NP></ITEM></LIST><P>[…]</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>i)</NO.P><TXT>l-istat ta’ konservazzjoni ta’ speċi jfisser l-ammont miżjud ta’ influwenzi li jaġixxu fuq l-ispeċi konċernati u li jistgħu jaffettwaw it-tqassim fit-tul u l-abbundanza tal-popolazzjonijiet ta’ dik l-ispeċi fit-territorju msemmi fl-Artikolu 2;</TXT><P>L-istat ta’ konservazzjoni jitqies <QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0012" ID="QS0012"/>favorevoli<QUOT.END REF.START="QS0012" CODE="2019" ID="QE0012"/> meta:</P><P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>l-informazzjoni fuq iċ-ċaqliq tal-popolazzjoni konċernata tindika li qed tieħu ħsieb tagħha nnifisha fit-tul bħala komponent vjabbli ta’ l-<HT TYPE="ITALIC">habitat</HT> naturali tagħha, u</P></ITEM><ITEM><P>il-firxa naturali ta’ l-ispeċi la qiegħda titnaqqas u lanqas m’għandha xejra li titnaqqas fil-ġejjieni prevedibbli, u</P></ITEM><ITEM><P>hemm, u x’aktarx jibqa’ jkun hemm, <HT TYPE="ITALIC">habitat</HT> naturali kbir biżżejjed biex iżomm il-popolazzjoni tagħha fit-tul;</P></ITEM></LIST></P></NP></ITEM></LIST><P>[…]<QUOT.END REF.START="QS0011" CODE="201D" ID="QE0011"/></P></ALINEA></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0008"><NO.P>8.</NO.P><TXT>L-Artikolu 2(1) tad-Direttiva dwar l-Habitats jiddeskrivi l-għan tal-imsemmija direttiva kif ġej:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0013" ID="QS0013"/>L-għan ta’ din id-Direttiva jkun li tikkontribwixxi biex tiġi żgurata l-bijodiversità permezz tal-konservazzjoni ta’ l-<HT TYPE="ITALIC">habitat</HT> naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa fit-territorju Ewropew tal-Istati Membri li jgħodd għalihom it-Trattat.<QUOT.END REF.START="QS0013" CODE="201D" ID="QE0013"/></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><?PAGE NO="4"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0009"><NO.P>9.</NO.P><TXT>L-Artikolu 4(1) tad-Direttiva dwar l-Habitats jirregola kif l-Istati Membri jagħżlu ż-żoni li huma jipproponu għal ħarsien:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0014" ID="QS0014"/>Skond il-kriterji stabbiliti fl-Anness III (Stadju 1) u l-informazzjoni xjentifika relevanti, kull Stat Membru għandu jipproponi lista ta’ siti li jindikaw liema tipi ta’ habitat naturali fl-Anness I u liema speċi fl-Anness II li hemm fis-siti huma endemiċi għat-territorju tagħhom. Għall-ispeċi ta’ l-annimali li jimirħu fuq żoni kbar, dawn is-siti għandhom jaqblu mal-postijiet fil-medda naturali ta’ dawk l-ispeċi li joffru l-fatturi fiżiċi jew bioloġiċi essenzjali għal ħajjithom u għar-riproduzzjoni. […]<QUOT.END REF.START="QS0014" CODE="201D" ID="QE0014"/></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0010"><NO.P>10.</NO.P><TXT>L-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar l-Habitats fih l-obbligi fundamentali marbuta mal-ħarsien tal-ispeċi:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><PARAG IDENTIFIER="012.001"><NO.PARAG><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0015" ID="QS0015"/>(1)</NO.PARAG><ALINEA><P>L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jistabilixxu sistema ta’ ħarsien strett ta’ l-ispeċi ta’ annimali msemmija fl-Anness IV (a) fil-firxa naturali tagħhom; u li jipprojbixxu:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>l-forom kollha ta’ qbid volontarju [intenzjonat] jew qtil ta’ kampjuni ta’ dawn l-ispeċi fis-selvaġġ;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>tfixkil volontarju ta’ dawn l-ispeċi, speċjalment waqt il-perjodu tat-tgħammir, tkabbir, ibernazzjoni u migrazzjoni;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>ċ)</NO.P><TXT>qerda volontarja jew teħid tal-bajd mis-selvaġġ;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>d)</NO.P><TXT>deterjorazzjoni jew qerda ta’ siti tat-tgħammir jew postijiet ta’ mistrieħ.</TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></PARAG><PARAG IDENTIFIER="012.002"><NO.PARAG>(2)</NO.PARAG><ALINEA>Għal dawn l-ispeċi, l-Istati Membri għandhom jipprojbixxu ż-żamma, it-trasport u l-bejgħ jew skambju, u offerta għall-bejgħ jew skambju, ta’ kampjuni meħuda mis-selvaġġ; ħlief għal dawk meħuda b’mod legali, qabel ma tiġi implimentata din id-Direttiva.</ALINEA><ALINEA>[…]<QUOT.END REF.START="QS0015" CODE="201D" ID="QE0015"/></ALINEA></PARAG></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0011"><NO.P>11.</NO.P><TXT>L-Artikolu 16(1) tad-Direttiva dwar l-Habitats fih derogi mill-Artikolu 12:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0016" ID="QS0016"/>Sakemm ma jkunx hemm alternattiva sodisfaċenti u d-deroga mhix ta’ dannu għall-ħarsien tal-popolazzjonijiet ta’ l-ispeċi konċernati fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli fil-firxa naturali tagħhom, l-Istati Membri jistgħu jidderogaw mid-dispożizzjoniet ta’ l-Artikoli 12,13,14 u 15(a) u (b):</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>fl-interess li jħarsu l-fawna u l-flora selvaġġa u li jkkonservaw l-<HT TYPE="ITALIC">habitat</HT> naturali;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>biex jipprevjenu l-ħsara serja, b’mod partikolari lill-uċuħ tar-raba’, lill-bhejjem, lill-foresti, liż-żoni tas-sajd u lill-ilma u lil tipi oħra ta’ proprjetà;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>ċ)</NO.P><TXT>fl-interess tas-saħħa u s-sigurtà pubblika, jew għal raġunijiet obbligatorji oħra li huma konnessi ma’ l-interess pubbliku, inklużi dawk tat-tip soċjali jew ekonomiku, u l-konsegwenzi ta’ benefiċċju ta’ l-akbar importanza għall-ambjent;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>d)</NO.P><TXT>għall-għan tar-riċerka u l-edukazzjoni, biex tiġġedded il-popolazzjoni u biex jiġu introdotti mill-ġdid dawn l-ispeċi u għall-ħidmiet ta’ tgħammir meħtieġa għal dawn l-iskopijiet, inkluża l-propagazzjoni artifiċjali tal-pjanti;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>e)</NO.P><TXT>biex ikun jista’ jsir, taħt kondizzjonijiet ta’ sorveljanza stretta, fuq bażi selettiva u għall-ammont limitat, it-teħid jew iż-żamma ta’ ċertu kampjuni ta’ l-ispeċi msemmija fl-Anness IV, f’għadd limitat speċifikat mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti.<QUOT.END REF.START="QS0016" CODE="201D" ID="QE0016"/></TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><?PAGE NO="5"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0012"><NO.P>12.</NO.P><TXT>L-Anness IV(a) tad-Direttiva dwar l-Habitats isemmi fost l-oħrajn il-lupu:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0017" ID="QS0017"/><HT TYPE="ITALIC">Canis lupus</HT> (minbarra l-popolazzjonijiet tal-Greċja fit-tramuntana tad-39 parallel; il-popolazzjonijiet tal-Estonja, il-popolazzjonijiet ta’ Spanja fit-tramuntana tad-Duero; il-popolazzjonijiet tal-Bulgarija, tal-Latvja, tal-Litwanja, tal-Polonja u tas-Slovakkja u l-popolazzjonijiet tal-Finlandja ġewwa ż-żona ta’ kontroll tar-renni kif definit fil-paragrafu 2 tal-Att Finlandiż Nru 848/90 tal-<DATE ISO="19900914">14 ta’ Settembru 1990</DATE> fuq il-kontroll tar-renni)<QUOT.END REF.START="QS0017" CODE="201D" ID="QE0017"/>.</P></QUOT.S></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="3"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="ITALIC">2.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="ITALIC">Id-Direttiva dwar l-Għasafar</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0013"><NO.P>13.</NO.P><TXT>L-Artikolu 5 tad-Direttiva dwar l-Għasafar selvaġġi fih is-sistema ġenerali ta’ ħarsien għall-għasafar:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0018" ID="QS0018"/>Mingħajr preġudizzju għall-Artikoli 7 u 9, l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jistabbilixxu sistema ġenerali ta’ protezzjoni għall-ispeċi kollha tal-għasafar imsemmija fl-Artikolu 1, li tipprojbixxi partikolarment:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>il-qtil u l-qabda intenzjonata bi kwalunkwe metodu;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>il-qerda, jew il-ħsara intenzjonata lill-bejtiet u l-bajd tagħhom jew it-tneħħija tal-bejtiet tagħhom;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT>teħid tal-bajd tagħhom fis-selvaġġ u ż-żamma ta’ dawn il-bajd anke jekk vojta;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>d)</NO.P><TXT>it-tfixkil intenzjonat ta’ dawn l-għasafar, partikolarment waqt il-perjodu tat-tgħammir u tkabbir, sakemm dan it-tfixkil jista’ jkun sinifikanti fil-kuntest tal-għanijiet ta’ din id-Direttiva;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>e)</NO.P><TXT>iż-żamma tal-għasafar ta’ speċi li l-kaċċa jew il-qabda tagħhom hija pprojbita.<QUOT.END REF.START="QS0018" CODE="201D" ID="QE0018"/></TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">C.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Id-dritt nazzjonali</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0014"><NO.P>14.</NO.P><TXT>L-Artikolu 4(14) tal-Ordonanța de urgență nr. 57/2007 privind regimul ariilor naturale protejate, conservarea habitatelor naturale, a florei și faunei sălbatice (id-Digriet ta’ Urġenza tal-Gvern Nru 57/2007 li Jirregola r-Riżervi Naturali u l-Konservazzjoni tal-Habitats Naturali, u tal-Flora u tal-Fawna Selvaġġa, iktar ’il quddiem id-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0019" ID="QS0019"/>Digriet ta’ Urġenza Nru 57/2007<QUOT.END REF.START="QS0019" CODE="201D" ID="QE0019"/>) jiddefinixxi t-terminu <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0020" ID="QS0020"/>habitat naturali<QUOT.END REF.START="QS0020" CODE="201D" ID="QE0020"/> kif ġej:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0021" ID="QS0021"/>il-kumpless tal-komponenti, tal-istrutturi u tal-proċessi fiżiko-ġeografiċi, bioloġiċi u bioġenetiċi naturali, fl-ilma u fuq l-art, li huma xierqa għall-konservazzjoni tal-ħajja u sabiex jiġġeneraw ir-riżorsi meħtieġa għal din<QUOT.END REF.START="QS0021" CODE="201D" ID="QE0021"/>.</ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0015"><NO.P>15.</NO.P><TXT>L-Artikolu 33(1) tad-Digriet ta’ Urġenza Nru 57/2007 jittrasponi l-Artikolu 12(1) tad-Direttiva dwar l-Habitats:</TXT><P><QUOT.S LEVEL="1"><ALINEA><P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0022" ID="QS0022"/>Fir-rigward tal-ispeċi ta’ pjanti u annimali selvaġġi fuq l-art, fil-baħar u taħt l-art li huma previsti fl-Annessi 4 A u 4 B, bl-eċċezzjoni tal-ispeċi ta’ għasafar li jgħixu ġewwa jew barra mir-riżervi naturali, dawn li ġejjin huma pprojbiti:</P><LIST TYPE="alpha"><ITEM><NP><NO.P>a)</NO.P><TXT>kull forma ta’ ġbir, qbid, qtil, qerda jew feriment ta’ kampjuni li jkunu fl-habitat naturali tagħhom, fi kwalunkwe stadju taċ-ċiklu bioloġiku tagħhom;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>b)</NO.P><TXT>it-tfixkil intenzjonat waqt il-perijodu ta’ tgħammir, ta’ tkabbir, ta’ ibernazzjoni u ta’ migrazzjoni;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>c)</NO.P><TXT>il-ħsara intenzjonata, qerda u/jew it-teħid tal-bejtiet u/jew tal-bajd fis-selvaġġ;</TXT></NP></ITEM><?PAGE NO="6"?><ITEM><NP><NO.P>d)</NO.P><TXT>il-ħsara jew qerda ta’ siti ta’ tgħammir jew ta’ siti ta’ mistrieħ;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>e)</NO.P><TXT>il-qtugħ ta’ fjuri u frott kif ukoll it-teħid, it-tqaċċit, il-qligħ tal-għeruq jew il-qerda intenzjonata ta’ pjanti bħal dawn fl-habitat naturali tagħhom, fi kwalunkwe stadju taċ-ċiklu bioloġiku tagħhom;</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>f)</NO.P><TXT>iż-żamma, it-trasport, il-bejgħ jew l-iskambju għal kwalunkwe skop kif ukoll l-offerta għal skambju jew għal bejgħ ta’ kampjuni meħuda mis-selvaġġ, fi kwalunkwe stadju taċ-ċiklu bioloġiku tagħhom.<QUOT.END REF.START="QS0022" CODE="201D" ID="QE0022"/></TXT></NP></ITEM></LIST></ALINEA></QUOT.S></P></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0016"><NO.P>16.</NO.P><TXT>L-Artikolu 38 tad-Digriet ta’ Urġenza Nru 57/2007 jirregola derogi mill-projbizzjonijiet tal-Artikolu 33(1). Skont l-Artikolu 38(2), dawn id-derogi jiġu stabbiliti permezz ta’ deċiżjoni tal-kap tal-awtorità ċentrali għall-ambjent u ħarsien tal-foresti, adottata wara li tiġi kkonsultata l-Academia Română (l-Akkademja Rumena).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0017"><NO.P>17.</NO.P><TXT>Skont l-Artikolu 52(d) tal-Digriet ta’ Urġenza Nru 57/2007, ksur tal-Artikolu 33(1) jikkostitwixxi reat, punibbli bi priġunerija minn tliet xhur sa sena jew b’multa.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">III.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Il-fatti tal-kawża u r-rinviju għal deċiżjoni preliminari</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0018"><NO.P>18.</NO.P><TXT>Ir-raħal Rumen, Şimon, fil-muniċipalità ta’ Bran, fid-distrett ta’ Braşov, jinsab madwar kilometru fuq il-lvant tal-fruntiera tas-sit ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0023" ID="QS0023"/>Bucegi<QUOT.END REF.START="QS0023" CODE="201D" ID="QE0023"/>, li l-Kummissjoni, fuq proposta tar-Rumanija, żiedet fil-lista ta’ siti ta’ importanza Komunitarja bil-kodiċi ROSCI0013<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0007"><P>Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2009/91/KE tat-<DATE ISO="20081212">12 ta’ Diċembru 2008</DATE> li tadotta, skont id-Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE, it-tieni lista aġġornata tas-siti ta’ importanza Komunitarja għar-reġjun bijoġeografiku tal-Alpi (<REF.DOC.OJ COLL="L" NO.OJ="043" PAGE.FIRST="21" DATE.PUB="2009">ĠU 2009 L 43, p. 21</REF.DOC.OJ>).</P></NOTE>. Sit ieħor bħal dan, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0024" ID="QS0024"/>Munţii Făgăraş<QUOT.END REF.START="QS0024" CODE="201D" ID="QE0024"/>, bil-kodiċi ROSCI0122 jinsab madwar tmien kilometri ’l bogħod fil-Punent tar-raħal<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0008"><P>Il-pożizzjoni ġeografika tar-raħal tidher fin-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0025" ID="QS0025"/>Natura 2000 Network Viewer<QUOT.END REF.START="QS0025" CODE="201D" ID="QE0025"/>, https://natura2000.eea.europa.eu/</P></NOTE>. Għaż-żewġ siti, il-preżenza ta’ lupi hija rreġistrata fil-formoli standard tad-data<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0009"><P>Bucegi: http://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=ROSCI0013; Munții Făgăraș: http://natura2000.eea.europa.eu/Natura2000/SDF.aspx?site=ROSCI0122.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0019"><NO.P>19.</NO.P><TXT>Fis-<DATE ISO="20161106">6 ta’ Novembru 2016</DATE>, għall-ħabta tas-sebgħa ta’ filgħaxija, impjegati tal-assoċjazzjoni <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0026" ID="QS0026"/>Direcția pentru Monitorizarea și Protecția Animalelor<QUOT.END REF.START="QS0026" CODE="201D" ID="QE0026"/> (id-Direttorat għall-Monitoraġġ u l-Ħarsien tal-Annimali, iktar ’il quddiem id-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0027" ID="QS0027"/>DMPA<QUOT.END REF.START="QS0027" CODE="201D" ID="QE0027"/>), flimkien mal-veterinarju UN, u mmexxija minn TM, marru lejn Șimon. L-intenzjoni tagħhom kienet li jaqbdu u jirrilokaw lupu, li għal xi jiem kien preżenti fuq il-proprjetà ta’ resident lokali, fejn kien qed jilgħab u jiekol mal-klieb tal-familja.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0020"><NO.P>20.</NO.P><TXT>Il-lupu ġie anestetizzat bi projettili li kien fih mediċini veterinarji li fihom sustanzi narkotiċi u psikotropiċi. Huwa nġarr minn denbu u minn għonqu ma’ vettura u tqiegħed, taħt sedattiv, f’gaġġa għat-trasport tal-klieb.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0021"><NO.P>21.</NO.P><TXT>Imbagħad l-impjegati tad-DMPA rranġaw sabiex il-lupu jiġi ttrasportat lejn ir-riżerva għall-orsijiet Libearty, fil-belt ta’ Zărnești (ir-Rumanija) fil-provinċja ta’ Brașov, fejn hemm reċint magħluq sabiex jinżammu l-lupi li jiġu salvati minn żus li ma jkunux xierqa għall-ispeċi. Madankollu, waqt li kien qed jiġi ttrasportat, il-lupu rnexxilu jaħrab u jmur jistaħba fil-foresti tal-madwar.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0022"><NO.P>22.</NO.P><TXT>Fid-<DATE ISO="20170509">9 ta’ Mejju 2017</DATE> l-assoċjazzjoni <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0028" ID="QS0028"/>Alianța pentru combaterea abuzurilor<QUOT.END REF.START="QS0028" CODE="201D" ID="QE0028"/> (l-Alleanza Kontra l-Abbuż) ressqet ilment kontra:</TXT><P><LIST TYPE="NDASH"><ITEM><P>l-akkużat TM, impjegat tad-DMPA;</P></ITEM><ITEM><P>l-akkużata veterinarju UN;</P></ITEM><ITEM><P>il-persuna ġuridika DMPA flimkien ma’ persuni oħra attivi impjegati magħha.</P></ITEM></LIST></P></NP.ECR><?PAGE NO="7"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0023"><NO.P>23.</NO.P><TXT>Mill-att tal-akkuża jirriżulta li ma kien inkiseb l-ebda permess għall-qbid u għat-trasport tal-lupu.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0024"><NO.P>24.</NO.P><TXT>Fil-kuntest ta’ din il-kawża, il-Judecătoria Zărnești (il-Qorti tal-Ewwel Istanza, Zărnești, ir-Rumanija) tagħmel lill-Qorti tal-Ġustizzja d-domanda li ġejja:</TXT><QUOT.S LEVEL="1"><P><QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0029" ID="QS0029"/>L-Artikolu 16 tad-Direttiva dwar l-Habitats għandu jiġi interpretat fis-sens li jimponi fuq l-Istati Membri l-obbligu li jistabbilixxu derogi mid-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 12, 13, 14 u tal-Artikolu 15(a) u (b), anki meta l-annimali li jagħmlu parti mill-ispeċi mhedda jitilqu mill-habitat naturali tagħhom u jkunu jinsabu jew viċin ħafna tiegħu jew kompletament ’il barra minnu?<QUOT.END REF.START="QS0029" CODE="201D" ID="QE0029"/></P></QUOT.S></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0025"><NO.P>25.</NO.P><TXT>L-assoċjazzjoni <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0030" ID="QS0030"/>Alianța pentru combaterea abuzurilor<QUOT.END REF.START="QS0030" CODE="201D" ID="QE0030"/> (iktar ’il quddiem l-<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0031" ID="QS0031"/>APCA<QUOT.END REF.START="QS0031" CODE="201D" ID="QE0031"/>), ir-Rumanija u l-Kummissjoni Ewropea ppreżentaw l-osservazzjonijiet tagħhom bil-miktub.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">IV.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Evalwazzjoni legali</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0026"><NO.P>26.</NO.P><TXT>Skont ir-rinviju għal deċiżjoni preliminari, l-iskop tad-domanda magħmula huwa li jiġi stabbilit jekk mingħajr deroga taħt l-Artikolu 16 tad-Direttiva dwar l-Habitats jistax isir qbid intenzjonat ta’ lupi slavaġ fil-każ fejn l-annimal jinstab fil-marġni ta’ raħal jew meta l-annimal jidħol fit-territorju ta’ awtorità lokali. Tali deroga tkun neċessarja biss jekk id-dispożizzjonijiet ta’ ħarsien ikunu fil-prinċipju applikabbli f’dawn il-każijiet.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0027"><NO.P>27.</NO.P><TXT>Huwa minnu li d-domanda speċifika tal-Judecătoria Zărnești (il-Qorti tal-Ewwel Istanza, Zărnești) hija bbażata fuq malintiż ikkawżat mit-traspożizzjoni Rumena tad-Direttiva dwar l-Habitats. Hija, madankollu, tqajjem domanda leġittima li tistħoqq eżami iktar fid-dettall.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0028"><NO.P>28.</NO.P><TXT>Il-malintiż huwa li l-ħarsien tal-ispeċi għandu jkun applikabbli biss fil-każ fejn l-ispeċi mħarsa jkunu preżenti fl-habitat naturali tagħhom. Dan jikkorrispondi mat-test tal-Artikolu 33(1)(a) tad-Digriet Rumen ta’ Urġenza Nru 57/2007. Madankollu, għal dan ma hemm ebda bażi la fit-test tad-Direttiva dwar l-Habitats - (inkluż fil-verżjoni Rumena tagħha) - u lanqas fil-għan li hija ssegwi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0029"><NO.P>29.</NO.P><TXT>L-Artikolu 1(b) tad-Direttiva dwar l-Habitats jiddefinixxi l-habitats naturali. Skont l-Artikoli 3 sa 6 tal-imsemmija direttiva, dawn għandhom jitħarsu bħala tali fil-kuntest ta’ żoni protetti tan-Netwerk Natura 2000. Fl-istess waqt, madankollu, dan in-netwerk jinkludi l-habitats ddefiniti separatament fl-Artikolu 1(f) tal-ispeċi elenkati fl-Anness II. Billi l-lupu huwa elenkat f’dan l-anness, għandu jkun hemm żoni protetti partikolari għal din l-ispeċi. Għalhekk, il-fatti li wasslu għal din il-kawża seħħew f’raħal li jinsab bejn żewġ żoni protetti kbar, li fihom il-lupu wkoll huwa protett.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0030"><NO.P>30.</NO.P><TXT>Madankollu f’din il-kawża il-kwistjoni ma hijiex dwar il-ħarsien tal-lupu fil-kuntest ta’ protezzjoni territorjali, iżda dwar il-ħarsien tal-ispeċi taħt l-Artikolu 12(1) tad-Direttiva dwar l-Habitats. Skont din id-dispożizzjoni, l-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jistabbilixxu sistema ta’ ħarsien strett għall-ispeċi ta’ annimali msemmija fl-Anness IV(a) u, għaldaqstant, anki għal-lupu, fil-firxa naturali tagħhom. Skont l-Artiloku 12(1)(a), din is-sistema tipprojbixxi l-forom kollha ta’ qbid intenzjonat jew qtil ta’ kampjuni ta’ dawn l-ispeċi fis-selvaġġ.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0031"><NO.P>31.</NO.P><TXT>Sabiex il-Qorti tal-Ġustizzja tkun tista’ tagħti risposta utli lill-Judecătoria Zărnești (il-Qorti tal-Ewwel Istanza, Zărnești), hija għandha għalhekk teżamina jekk, għall-finijiet tal-Artikolu 12(1) tad-Direttiva dwar l-Habitats, postijiet fejn jgħixu n-nies jagħmlux parti mill-<HT TYPE="ITALIC">firxa naturali</HT> tal-lupu. Barra minn hekk, fid-dawl tas-sitwazzjoni fil-kawża prinċipali, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha teżamina wkoll jekk it-tqegħid taħt anestetiku ta’ lupu fuq proprjetà residenzjali u t-trasport tiegħu f’gaġġa, jistax jitqies bħala qbid ta’ kampjun tal-ispeċi <HT TYPE="ITALIC">fis-selvaġġ</HT> fis-sens tal-Artikolu 12(1)(a). Barra minn hekk, ikun ukoll utli jekk il-Qorti tal-Ġustizzja tidħol fil-qasir fil-possibbiltà ta’ deroga taħt l-Artikolu 16 kif ukoll fil-limitazzjonijiet taħt id-dritt tal-Unjoni ta’ eventwali sanzjoni għal ksur tas-sistema ta’ ħarsien strett prevista fl-Artikolu 12.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="8"?><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">A.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Dwar il-firxa naturali fis-sens tal-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar l-Habitats</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0032"><NO.P>32.</NO.P><TXT>It-terminu bioloġiku tal-firxa naturali użat fl-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar l-Habitats, fil-verżjoni Ingliża <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0032" ID="QS0032"/>natural range<QUOT.END REF.START="QS0032" CODE="201D" ID="QE0032"/>, fil-verżjoni Franċiża <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0033" ID="QS0033"/>aire de répartition naturelle<QUOT.END REF.START="QS0033" CODE="201D" ID="QE0033"/>, ma huwiex iddefinit fid-Direttiva.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0033"><NO.P>33.</NO.P><TXT>Mill-użu tal-kunċett <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0034" ID="QS0034"/>naturali<QUOT.END REF.START="QS0034" CODE="201D" ID="QE0034"/> wieħed jista’ jiddeduċi li l-lupu inkwistjoni fil-kawża prinċipali kien barra mill-firxa naturali tiegħu. Fil-fatt, post fejn jgħixu n-nies ma huwiex <HT TYPE="ITALIC">prima facie</HT> żona naturali. Barra minn hekk, postijiet fejn jgħixu n-nies ma humiex, għallinqas mill-esperjenza ġenerali, l-ambjent naturali ta’ lupi selvaġġi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0034"><NO.P>34.</NO.P><TXT>Madankollu, din l-esperjenza ġenerali teżiġi evidenza xjentifika qabel tkun tista’ tiskatta l-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet għall-ħarsien tal-ispeċi<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0010"><P>Ara s-sentenzi tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191010">10 ta’ Ottubru 2019</DATE>, <NAME.CASE>Luonnonsuojeluyhdistys Tapiola</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑674/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:851">EU:C:2019:851</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0045">45</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0051">51</REF.NP.ECR>, <REF.NP.ECR REF="NP0066">66</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0071">71</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), u, f’dan is-sens, tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20060608">8 ta’ Ġunju 2006</DATE>, <NAME.CASE>WWF Italia <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑60/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2006:378">EU:C:2006:378</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0028">28</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Billi evidenza xjentifika bħal din hija ta’ natura fattwali, din għandha tiġi stabbilita mill-qorti nazzjonali fil-kuntest tar-relazzjoni ta’ kooperazzjoni li tikkaratterizza l-proċedura ta’ rinviju għal deċiżjoni preliminari. Madankollu għandu jiġi nnotat li ċerti speċi mħarsa mid-dritt tal-Unjoni, bħal ċerti friefet il-lejl, il-ħanfusa eremita (<HT TYPE="ITALIC">Osmoderma eremita</HT>) jew l-ispanjuletti <QUOT.START CODE="2018" REF.END="QE0035" ID="QS0035"/>lesser kestrels<QUOT.END REF.START="QS0035" CODE="2019" ID="QE0035"/> (<HT TYPE="ITALIC">Falco naumanni)</HT><NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0011"><P>Sentenza tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20070628">28 ta’ Ġunju 2007</DATE>, <NAME.CASE>Il-Kummissjoni vs Spanja (żoni ta’ protezzjoni speċjali għall-għasafar)</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑235/04</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2007:386">EU:C:2007:386</NO.ECLI></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>) mingħajr dubju jużaw habitats f’postijiet fejn jgħixu n-nies. Barra minn hekk, mill-perspettiva xjentifika jeżistu indikazzjonijiet li l-lupi wkoll, anki jekk rarament, iżda tassew b’mod regolari, jgħixu qrib postijiet fejn jgħixu n-nies<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0012"><P>Ara Boitani, <HT TYPE="ITALIC">Action Plan for the conservation of the wolves (Canis lupus) in Europe</HT> (Council of Europe, T-PVS (2000) 23, p. 15 u 16), Large Carnivore Initiative for Europe (LCIE), <HT TYPE="ITALIC">Management of bold wolves</HT> (<DATE ISO="20190301">1 March 2019</DATE>, p. 2), kif ukoll Reinhardt <HT TYPE="ITALIC">et al</HT>., <HT TYPE="ITALIC">Konzept zum Umgang mit Wölfen, die sich Menschen gegenüber auffällig verhalten</HT>, BfN-Skripten 502 (2018), p. 11 u 12.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0035"><NO.P>35.</NO.P><TXT>Indipendentement minn din il-misoqsija xjentifika, li wieħed jeskludi postijiet fejn jgħixu n-nies mill-kamp ta’ applikazzjoni tagħhom, ikun inkompatibbli mhux biss mal-għan tad-dispożizzjonijiet dwar il-ħarsien tal-ispeċi, iżda wkoll mal-formulazzjoni tagħhom u mal-istruttura tagħhom.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0036"><NO.P>36.</NO.P><TXT>Fir-rigward, l-ewwel nett, tal-għan tas-sistema ta’ protezzjoni stabbilita fl-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar l-Habitats, għandu jiġi enfasizzat li dan jipprovdi li għandha tiġi stabbilita sistema ta’ ħarsien <HT TYPE="ITALIC">strett</HT>. Sistema ta’ ħarsien strett bħal din għalhekk għandha tkun kapaċi li tassew tipprevjeni l-atti li huma ta’ preġudizzju għall-ispeċi ta’ annimali elenkati identifikati fl-Artikolu 12(1)<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0013"><P>Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi tad-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20110609">9 ta’ Ġunju 2011</DATE>, <NAME.CASE>Il-Kummissjoni vs Franza (Cricetus cricetus)</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑383/09</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2011:369">EU:C:2011:369</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0021">21</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120315">15 ta’ Marzu 2012</DATE>, <NAME.CASE>Il-Kummissjoni vs Ċipru (Natrix n. cypriaca)</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑340/10</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:143">EU:C:2012:143</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0062">62</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), u tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20180417">17 ta’ April 2018</DATE>, <NAME.CASE>Il-Kummissjoni vs Il-Polonja (Forest ta’ Białowieża)</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑441/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:255">EU:C:2018:255</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0231">231</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> B’hekk ma jkunx kompatibbli li wieħed (awtomatikament<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0014"><P>Fir-rigward ta’ eventwali eċċezzjonijiet, ara l-punti 56 <HT TYPE="ITALIC">et seq</HT>. iktar ’il quddiem.</P></NOTE>) ma joffrix il-protezzjoni lill-kampjuni tal-ispeċi mħarsa, meta l-habitats tagħhom ikunu f’postijiet fejn jgħixu n-nies jew meta dawn aċċidentalment jintilfu u jiġu f’postijiet fejn jgħixu n-nies.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0037"><NO.P>37.</NO.P><TXT>Minn analiżi iktar mill-qrib, lanqas it-tifsira letterali tat-terminu <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0036" ID="QS0036"/>firxa naturali<QUOT.END REF.START="QS0036" CODE="201D" ID="QE0036"/> ma tipprekludi l-inklużjoni ta’ postijiet fejn jgħixu n-nies. Dan il-kunċett jirreferi għaż-żona li fih hija preżenti jew tinxtered l-ispeċi kkonċernata fil-kuntest tal-imġiba naturali tagħha. Li kieku l-kunċett kien intiż sabiex ikopri biss habitats <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0037" ID="QS0037"/>naturali<QUOT.END REF.START="QS0037" CODE="201D" ID="QE0037"/> li fihom huma preżenti l-ispeċi, l-aġġettiv kwalifikattiv <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0038" ID="QS0038"/>naturali<QUOT.END REF.START="QS0038" CODE="201D" ID="QE0038"/> kieku tqiegħed f’pożizzjoni oħra, sabiex jindika, pereżempju, li l-projbizzjonijiet japplikaw biss fiż-żoni naturali li fihom l-ispeċi hija mxerrda.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="9"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0038"><NO.P>38.</NO.P><TXT>Tifsira simili tirriżulta mid-definizzjoni, iċċitata mill-Kummissjoni, li tinsab fl-Artikolu 1(f) tal-Konvenzjoni dwar il-Konservazzjoni tal-Ispeċje Migratorji tal-Annimali Selvaġġi. Skont din id-definizzjoni, <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0039" ID="QS0039"/>firxa<QUOT.END REF.START="QS0039" CODE="201D" ID="QE0039"/> tkopri ż-żoni kollha ta’ l-art jew tal-baħar ta’ speċje migratorji abitanti, li jabitaw temporanjament, li jaqsmu jew li jtiru minn fuqhom fi kwalunkwe żmien waqt ir-rotta migratorja normali tagħhom. Ma hijiex ristretta għal żoni naturali. Bil-kontra, fiż-żona tal-firxa tal-ispeċi, hemm inkluż b’mod espliċitu l-qsim minn żona għal oħra ta’ kull tip.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0039"><NO.P>39.</NO.P><TXT>Għalkemm din id-definizzjoni ma hijiex direttament rilevanti għal dan il-każ partikolari, peress li dan ma jirrigwardax l-applikazzjoni tal-Konvenzjoni, hija madankollu turi b’mod ċar il-fehim xjentifiku tat-terminu bioloġiku rilevanti. Għaldaqstant hija għandha tittieħed inkunsiderazzjoni fl-interpretazzjoni ta’ dan it-terminu, fatt li huwa rifless ukoll f’dokument stabbilit mill-Kummissjoni sabiex tikkoordina l-applikazzjoni tad-Direttiva dwar l-Habitats fi ħdan grupp ta’ ħidma li jinkludi rappreżentanti tal-Istati Membri<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0015"><P>Il-Kummisjoni Ewropea, Note to the Habitats Committee tal-<DATE ISO="20050315">15 ta’ Marzu 2005</DATE>, <HT TYPE="ITALIC">Assessment, monitoring and reporting of conservation status — Preparing the 2001-2007 report under Article 17 of the Habitats Directive</HT> (DocHab-04-03/03 rev.3), Anness F.</P></NOTE>, kif ukoll, sussegwentement, fid-dokument ta’ gwida tagħha dwar il-ħarsien tal-ispeċi li hija ddiskutiet mal-Istati Membri<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0016"><P>Il-Kummissjoni Ewropea, Dokument ta’ Gwida dwar il-Protezzjoni Stretta tal-Ispeċi tal-Annimali ta’ Interess Komunitarju skont id-Direttiva dwar l-Habitats 92/43/KEE, p. 11 u 12.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0040"><NO.P>40.</NO.P><TXT>Ta’ importanza ikbar mill-perspettiva legali hija konvenzjoni oħra, il-Konvenzjoni ta’ Berna, li l-Artikolu 6(a) tagħha, moqri flimkien mal-Anness II tal-istess, huwa traspost permezz tal-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar l-Habitats<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0017"><P>Rapport dwar il-Konvenzjoni dwar il-konservazzjoni tal-ħajja ferjali Ewropea u tal-abitati naturali (1997–1998) (Artikolu 9(2)) (ippreżentat mill-Kummissjoni Ewropea), SEK(2001) 515 finali. Ara wkoll, <HT TYPE="ITALIC">inter alia</HT>, ir-Riżoluzzjoni tal-Kunsill tal-Komunitajiet Ewropej u tar-rappreżentattivi tal-Gvernijiet tal-Istati Membri, imlaqqgħin fi ħdan il-Kunsill fid-<DATE ISO="19871019">19 ta’ Ottubru 1987</DATE>, dwar il-kontinwazzjoni u l-implimentazzjoni tal-politika tal-Komunità Dwropea u tal-programm ta’ l-azzjoni dwar l-ambjent (1987–1992) (<REF.DOC.OJ COLL="C" NO.OJ="328" PAGE.FIRST="1" DATE.PUB="1987">ĠU 1987 C 328, p. 1</REF.DOC.OJ>, punt 5.1.6). Is-sentenza tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20030213">13 ta’ Frar 2003</DATE>, <NAME.CASE>Il-Kummissjoni vs Il-Lussemburgu</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑75/01</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2003:95">EU:C:2003:95</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0057">57</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>), ma tipprekludix milli tittieħed inkunsiderazzjoni din il-konvenzjoni, peress li, f’din is-sentenza, il-Qorti tal-Ġustizzja sempliċement qalet li t-traspożizzjoni ta’ din il-konvenzjoni ma hijiex suffiċjenti għall-finijiet tat-traspożizzjoni tad-Direttiva dwar l-Habitats, sa fejn din il-konvenzjoni ma tilħaqx l-istandards tad-Direttiva.</P></NOTE>. Skont dan l-artikolu hija pprojbita, b’mod partikolari, kull forma ta’ qbid intenzjonat ta’ lupi. Huwa ma jistabbilixxix limitazzjonijiet ġeografiċi. Għall-kuntrarju, l-estensjoni għal <HT TYPE="ITALIC">kull</HT> forma ta’ qbid intenzjonat ssaħħaħ l-argument favur interpretazzjoni wiesgħa tal-projbizzjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0041"><NO.P>41.</NO.P><TXT>Il-ħmistax-il premessa tad-Direttiva dwar l-Habitats tindika fl-istess direzzjoni, sa fejn hija tgħid li l-ħarsien tal-ispeċi taħt id-Direttiva dwar l-Habitats huwa intiż sabiex jikkumplimenta d-Direttiva dwar l-Għasafar. Ir-referenza għad-Direttiva dwar l-Għasafar hija referenza għall-projbizzjonijiet li hemm fl-Artikolu 5 ta’ din id-direttiva, li fil-parti l-kbira tagħhom huma konsistenti mal-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar l-Habitats. Lanqas dawn il-projbizzjonijiet ma huma ġeografikament limitati. F’dan l-isfond, il-Qorti tal-Ġustizzja kkritikat il-fatt li Stat Membru kien eskluda kompletament mill-ħarsien tal-Artikolu 5 ir-russetti griżi (<HT TYPE="ITALIC">Ardea cinerea</HT>) u l-kormorani (<HT TYPE="ITALIC">Phalacrocorax carbo</HT>) preżenti fl-għadajjar tal-ħut<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0018"><P>Sentenza tas-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20120126">26 ta’ Jannar 2012</DATE>, Il-<NAME.CASE>Kummissjoni vs Il-Polonja</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑192/11</NO.CASE>, mhux ippubblikata, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2012:44">EU:C:2012:44</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0063">63</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0042"><NO.P>42.</NO.P><TXT>Id-dispożizzjonijiet tad-Direttiva dwar l-Habitats li jirrigwardaw il-protezzjoni ta’ siti juru wkoll li l-ħarsien tal-ispeċi bl-ebda mod ma jistax jiġi limitat għas-siti protetti. Fil-fatt, dawn is-siti protetti ma ġewx iddelimitati bil-għan li jkopru kompletament l-habitat tal-lupi. Il-lupi huma speċi ta’ annimali li jimirħu f’habitats kbar<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0019"><P>Boitani, <HT TYPE="ITALIC">Action Plan for the conservation of the wolves (Canis lupus) in Europe</HT>, (Council of Europe, T-PVS (2000) 23, p. 16).</P></NOTE>. Għal din l-ispeċi, it-tieni sentenza tal-Artikolu 4(1) tillimita s-siti protetti għal postijiet fil-firxa naturali tagħhom, li joffru l-fatturi fiżiċi jew bioloġiċi essenzjali għal ħajjithom u għar-riproduzzjoni tagħhom. B’hekk, din id-dispożizzjoni tirrikonoxxi li l-firxa naturali ta’ din l-ispeċi tkopri wkoll siti li jkunu barra miż-żoni protetti. F’dan il-kuntest, ta’ min ifakkar li r-raħal ta’ Şimon jinsab bejn żewġ żoni protetti kbar li jinkludu wkoll il-preżenza tal-lupi u għalhekk ta’ min jistenna migrazzjonijiet tal-lupi bejn dawn iż-żoni.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="10"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0043"><NO.P>43.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, għad-delimitazzjoni ġeografika tal-ħarsien, id-Direttiva dwar l-Habitats tuża teknika regolatorja differenti: Kif turi l-inklużjoni tal-lupu fl-Anness IV(a), is-siti esklużi mill-ħarsien, bħal ċerti Stati Membri – Greċja fit-tramuntana tad-39 parallel, Spanja fit-tramuntana ta’ Duero u ż-żona tat-trobbija tal-merħliet ta’ renni fil-Finlandja – jiġu indikati b’mod ċar.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0044"><NO.P>44.</NO.P><TXT>Għaldaqstant, il-partijiet għandhom raġun jopponu ruħhom għall-esklużjoni ta’ postijiet fejn jgħixu n-nies mill-ħarsien taħt l-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar l-Habitats.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0045"><NO.P>45.</NO.P><TXT>B’hekk għandu jiġi konkluż li l-firxa naturali tal-lupu, u konsegwentement il-kamp ta’applikazzjoni territorjali tal-Artikolu 12 tad-Direttiva dwar l-Habitats fir-rigward ta’ din l-ispeċi, tista’ tinkludi postijiet fejn jgħixu n-nies.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">B.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Dwar l-Artikolu 12(1)(a) tad-Direttiva dwar l-Habitats: <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0040" ID="QS0040"/>fis-selvaġġ<QUOT.END REF.START="QS0040" CODE="201D" ID="QE0040"/></HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0046"><NO.P>46.</NO.P><TXT>Barra minn dan, il-Qorti tal-Ġustizzja għandha teżamina jekk il-qbid ta’ lupu fil-viċinanza ta’ postijiet fejn jgħixu n-nies jaqax taħt il-projbizzjoni stabbilita fl-Artikolu 12(1)(a) tad-Direttiva dwar l-Habitats. Skont din id-dispożizzjoni, l-Istati Membri għandhom jipprojbixxu, b’mod partikolari, il-forom kollha ta’ qbid intenzjonat ta’ kampjuni minn dawn l-ispeċi u għalhekk tal-lupu wkoll, fis-selvaġġ.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0047"><NO.P>47.</NO.P><TXT>L-użu tal-kunċett ta’ teħid min-natura fil-verżjoni Ġermaniża x’aktarx huwa żball tat-traduzzjoni. Minn naħa, ma jagħmilx sens li wieħed jitkellem dwar qbid ta’ kampjuni fin-natura, peress li t-teħid jinkludi l-qbid<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0020"><P>Sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191010">10 ta’ Ottubru 2019</DATE>, <NAME.CASE>Luonnonsuojeluyhdistys Tapiola</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑674/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:851">EU:C:2019:851</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0032">32</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Min-naħa l-oħra, il-biċċa l-kbira<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0021"><P>Huma biss il-verżjoni Griega u dik Portugiża li jidhru li huma simili għal dik Ġermaniża.</P></NOTE> tal-verżjonijiet lingwistiċi oriġinali, jirreferu għal qbid fin-natura, pereżempju fil-verżjoni Franċiża nsibu b’mod espliċitu l-kliem (<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0041" ID="QS0041"/>dans la nature<QUOT.END REF.START="QS0041" CODE="201D" ID="QE0041"/>), u fil-verżjoni Ingliża l-kliem fl-ambjent selvaġġ (<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0042" ID="QS0042"/>in the wild<QUOT.END REF.START="QS0042" CODE="201D" ID="QE0042"/>).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0048"><NO.P>48.</NO.P><TXT>Irrispettivament minn din il-problema ta’ traduzzjoni, wieħed jista’ jsostni l-opinjoni li l-qbid ta’ lupu ħdejn postijiet fejn jgħixu n-nies ma jistax jitqies bħala qbid fin-natura jew fl-ambjent selvaġġ.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0049"><NO.P>49.</NO.P><TXT>Madankollu, il-kunsiderazzjonijiet dwar il-kuntest leġiżlattiv u dwar l-għan tal-ħarsien tal-ispeċi, li jiena diġà ħadt inkunsiderazzjoni fil-kuntest tal-interpretazzjoni tal-kunċett <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0043" ID="QS0043"/>firxa naturali<QUOT.END REF.START="QS0043" CODE="201D" ID="QE0043"/> jmorru kontra din il-fehma<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0022"><P>Ara l-punti 36 <HT TYPE="ITALIC">et seq</HT>. ta’ dawn il-konklużjonijiet.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0050"><NO.P>50.</NO.P><TXT>Hija iktar illuminanti l-verżjoni Olandiża tal-imsemmija dispożizzjoni. F’din il-verżjoni jissemma l-qbid ta’ kampjuni li jgħixu fis-selvaġġ (<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0044" ID="QS0044"/>in het wild levende<QUOT.END REF.START="QS0044" CODE="201D" ID="QE0044"/>). Mill-inqas f’din il-verżjoni, ir-referenza għan-natura jew għas-selvaġġ hija intiża mhux biex tiddeskrivi l-post fejn isir il-qbid iżda minn fejn ikun ġie l-annimal.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0051"><NO.P>51.</NO.P><TXT>Dan il-fehim jifforma bażi xierqa sabiex jintlaħaq l-għan ta’ projbizzjoni tal-qtil jew tal-qbid tal-ispeċi taħt ħarsien strett skont l-Artikolu 12(1)(a) tad-Direttiva dwar l-Habitats. L-intenzjoni ma hijiex li jiġu mħarsa dawn l-ispeċi biss f’postijiet partikolari iżda li jiġu mħarsa l-kampjuni ta’ dawn l-ispeċi li jgħixu fl-habitat naturali tagħhom jew fis-selvaġġ u li b’hekk għandhom funzjoni fl-ekosistemi naturali.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0052"><NO.P>52.</NO.P><TXT>Il-parallel mal-Artikolu 12(2) tad-Direttiva dwar l-Habitats, li huwa intiż sabiex jiġu pprojbiti ż-żamma, it-trasport, u l-bejgħ jew skambju u offerta għall-bejgħ jew skambju ta’ kampjuni meħuda mis-selvaġġ, jikkonferma dan. Din il-projbizzjoni ma tapplikax għal kampjuni meħuda b’mod legali mis-selvaġġ qabel ma din id-direttiva saret applikabbli.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="11"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0053"><NO.P>53.</NO.P><TXT>Fil-prattika, projbizzjoni bħal din qajla tkun tista’ tiġi implimentata jekk qabel ikollu jiġi stabbilit f’liema post l-annimal ikun <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0045" ID="QS0045"/>ittieħed<QUOT.END REF.START="QS0045" CODE="201D" ID="QE0045"/>. Probabbilment diġà jkun diffiċli biżżejjed biex wieħed jiddetermina l-mument li fih sar it-teħid. Barra minn hekk, ikun kuntrarju għall-għan ta’ sistema ta’ ħarsien strett, li kieku wieħed ikun jista’ jwettaq tali atti b’kampjuni tal-ispeċi mħarsa b’mod strett, jekk dawn il-kampjuni jkunu <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0046" ID="QS0046"/>ittieħdu<QUOT.END REF.START="QS0046" CODE="201D" ID="QE0046"/> waqt li huma jkunu ħallew temporanjament l-ambjent selvaġġ.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0054"><NO.P>54.</NO.P><TXT>Madankollu, anki kieku wieħed kellu jillimita l-projbizzjonijiet tal-qbid u tal-qtil stabbiliti fl-Artikolu 12(1)(a) tad-Direttiva dwar l-Habitats għas-selvaġġ, u b’hekk jiġu esklużi l-postijiet fejn jgħixu n-nies, dan ikun impossibbli fil-każ tal-projbizzjoni tat-tfixkil prevista fl-Artikolu 12(1)(b), peress li dan jipprovdi li għandu jiġi pprojbit <HT TYPE="ITALIC">kull</HT> tfixkil intenzjonat tal-ispeċi mħarsa b’mod strett, mingħajr limitazzjoni territorjali. Iżda, il-qbid u iktar u iktar il-qtil ta’ kampjun ta’ dawn l-ispeċi dejjem ikollu jitqies, mill-inqas, ukoll bħala tfixkil.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0055"><NO.P>55.</NO.P><TXT>Kif qed targumenta wkoll il-Kummissjoni, ir-referenza għan-natura (<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0047" ID="QS0047"/>fis-selvaġġ<QUOT.END REF.START="QS0047" CODE="201D" ID="QE0047"/>) li tinsab fl-Artikolu 12(1)(a) tad-Direttiva dwar l-Habitats għandha għaldaqstant tiġi interpretata fis-sens li l-protezzjoni li huwa jipprovdi ma hijiex applikabbli biss f’ċerti postijiet speċifiċi, iżda tkopri l-kampjuni kollha tal-ispeċi mħarsa, li jgħixu fl-ambjent naturali jew fis-selvaġġ u b’hekk jaqdu funzjoni fl-ekosistemi naturali. Dawn il-kampjuni ma għandhomx jinqabdu, jinqatlu, jinżammu, jiġu trasportati, jinbiegħu jew jiġu skambjati. Madankollu, dawn ir-restrizzjonijiet ma għandhomx japplikaw għal kampuni mrobbija fil-magħluq.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">C.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Dwar id-derogi previsti fl-Artikolu 16 tad-Direttiva dwar l-Habitats</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0056"><NO.P>56.</NO.P><TXT>Madankollu, dan ma jfissirx li din il-konklużjoni hija neċessarjament aċċettabbli f’kull każ li fih speċi mħarsa b’mod strett ifittxu postijiet fejn jgħixu n-nies u jgħixu fihom. Bil-kontra, b’mod partikolari fir-rigward ta’ speċi annimali li min-natura tagħhom huma perikolużi jew marbuta ma’ riskji partikolari, l-Artikolu 16(1) tad-Direttiva dwar l-Habitats jipprevedi ċerta diskrezzjoni għall-prevenzjoni ta’ perikoli.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0057"><NO.P>57.</NO.P><TXT>Għalhekk, l-Artikolu 16(1), (b) u (ċ) tad-Direttiva dwar l-Habitats jippermetti li jittieħdu miżuri biex jipprevjenu ħsara serja b’mod partikolari lill-uċuħ tar-raba’ u lill-bhejjem (b), jew fl-interessi tas-saħħa u s-sigurtà pubblika, jew għal raġunijiet imperattivi oħra ta’ interess pubbliku superjuri, inklużi dawk ta’ natura soċjali jew ekonomika (ċ).</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0058"><NO.P>58.</NO.P><TXT>Id-deċiżjoni dwar miżuri bħal dawn għandha tittieħed abbażi ta’ informazzjoni xjentifika b’saħħitha<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0023"><P>Sentenzi tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191010">10 ta’ Ottubru 2019</DATE>, <NAME.CASE>Luonnonsuojeluyhdistys Tapiola</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑674/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:851">EU:C:2019:851</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0045">45</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0071">71</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR> (il-verżjoni Ġermaniża hija inkonsistenti hawnhekk)), u, f’dan is-sens, tat-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20060608">8 ta’ Ġunju 2006</DATE>, <NAME.CASE>WWF Italia <HT TYPE="ITALIC">et</HT></NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑60/05</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2006:378">EU:C:2006:378</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0027">27</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0028">28</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE> jew abbażi tal-aħjar data xjentifika<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0024"><P>Sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191010">10 ta’ Ottubru 2019</DATE>, <NAME.CASE>Luonnonsuojeluyhdistys Tapiola</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑674/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:851">EU:C:2019:851</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0051">51</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0066">66</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0059"><NO.P>59.</NO.P><TXT>Fil-każ tal-lupu, wieħed ma jistax jeskludi <HT TYPE="ITALIC">prima facie</HT> li jista’ jkun hemm riskju bħal dan u riskju bħal dan ikun jidher iktar ċar, pereżempju, fil-każ tal-orsijiet (<HT TYPE="ITALIC">Ursus arctos</HT>), li huma wkoll mħarsa bl-istess b’mod strett u li milli jidher ukoll kultant jintilfu u jsibu ruħhom f’postijiet fejn jgħixu n-nies fir-Rumanija<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0025"><P>Id-DMPA tittratta wkoll każijiet bħal dawn: https://dpmpa-bv.com/home/english-home/blog-translated/shooting-the-bear-cub-in-sibiu/.</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0060"><NO.P>60.</NO.P><TXT>Tassew li l-APCA hija tal-fehma li l-għoti ta’ deroga ma huwiex iġġustifikat, peress li l-lupu inkwistjoni ma kkawża l-ebda ħsara. Madankollu, wieħed ma jistax joqgħod jistenna li fil-fatt issir ħsara jekk, abbażi tal-aqwa għarfien xjentifiku disponibbli, wieħed jista’ jassumi li hemm riskju suffiċjenti ta’ ħsara sostanzjali.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="12"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0061"><NO.P>61.</NO.P><TXT>Huma l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti li għandhom jistabbilixxu riskju bħal dan, u fil-każ ta’ tilwima, huma l-qrati nazzjonali li għandhom jeżaminaw jekk dan ir-riskju jeżistix jew le. Madankollu, sitwazzjoni li fiha – kif donnu ġara fil-każ fil-kawża prinċipali – lupu, fuq perijodu ta’ diversi jiem, ripetutament jersaq eqreb minn 30 metru lejn in-nies<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0026"><P>LCIE (nota ta’ qiegħ il-paġna 12, p. 2 u 3) kif ukoll Reinhardt <HT TYPE="ITALIC">et</HT> (nota ta’ qiegħ il-paġna 12, p. 18 <HT TYPE="ITALIC">et seq</HT>. u 23).</P></NOTE> ma għandhiex sempliċement tiġi injorata. Peress li l-lupu inkwistjoni għadda diversi jiem fuq il-proprjetà ta’ resident lokali u lagħab u kiel mal-klieb tal-familja, il-preżenza ta’ tali riskju fil-kawża prinċipali ma tistax tiġi eskluża.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0062"><NO.P>62.</NO.P><TXT>Għaldaqstant, derogi mill-projbizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 12(1) tad-Direttiva dwar l-Habitats setgħu, fil-prinċipju, ikunu ġustifikabbli taħt l-Artikolu 16(1), (b) u (ċ). Madankollu, din id-dispożizzjoni, minbarra r-raġunijiet għad-derogi msemmija, tippreżupponi b’mod espliċitu li ma jkun hemm l-ebda alternattiva sodisfaċenti u li d-deroga ma tkunx tippreġudika ż-żamma tal-popolazzjonijiet tal-ispeċi kkonċernati fi stat ta’ konservazzjoni favorevoli fil-firxa naturali tagħhom.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0063"><NO.P>63.</NO.P><TXT>Għal dak li jirrigwarda soluzzjoni sodisfaċenti alternattiva, wieħed jista’ qabel kollox jaħseb biex ibiegħed mil-lupu inċentivi bħal għalf u klieb jiġru fil-miftuħ<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0027"><P>Reinhardt <HT TYPE="ITALIC">et</HT> (nota ta’ qiegħ il-paġna 12, b’mod partikolari l-p. 13, 24 u 27) kif ukoll LCIE, (nota ta’ qiegħ il-paġna 12, p. 5).</P></NOTE>, u dan ma jkun jirrikjedi l-ebda deroga taħt l-Artikolu 16 tad-Direttiva dwar l-Habitats, u allura din tkun soluzzjoni preferibbli<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0028"><P>Ara s-sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20191010">10 ta’ Ottubru 2019</DATE>, <NAME.CASE>Luonnonsuojeluyhdistys Tapiola</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑674/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2019:851">EU:C:2019:851</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0048">48</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Huwa biss jekk il-lupu xorta waħda jkompli jfittex li jersaq qrib in-nies li wieħed għandu jikkunsidra li juża l-hekk imsejjaħ metodu ta’ <QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0048" ID="QS0048"/>tbeżżigħ<QUOT.END REF.START="QS0048" CODE="201D" ID="QE0048"/> biex iġiegħel lil-lupu jwarrab, pereżempju permezz ta’ sparar ta’ bullits tal-lasktu. Madankollu hemm dubji<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0029"><P>Reinhardt <HT TYPE="ITALIC">et</HT> (nota ta’ qiegħ il-paġna 12, p. 29 <HT TYPE="ITALIC">et seq</HT>.) kif ukoll LCIE, (nota ta’ qiegħ il-paġna 12, p. 1 u 5).</P></NOTE> dwar l-effettività ta’ dawn il-metodi.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0064"><NO.P>64.</NO.P><TXT>Il-Qorti tal-Ġustizzja ma għandhiex evidenza li tneħħew l-inċentivi. Fil-prattika, jidher li l-qbid u l-ħarba sussegwenti tal-lupu kellhom l-istess effett ta’ tgerrix.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0065"><NO.P>65.</NO.P><TXT>Madankollu jidher li huwa dubjuż kemm it-trasport ippjanat tal-lupu lejn żona magħluqa seta’ jiġi rrikonoxxut bħala soluzzjoni sodisfaċenti. Lanqas ma hemm evidenza li ttieħdu inkunsiderazzjoni l-effetti ta’ dan l-approċċ fuq l-istat ta’ konservazzjoni tal-popolazzjoni tal-lupi.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="2"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">D.</HT></HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD"><HT TYPE="ITALIC">Dwar il-proporzjonalità tal-piena</HT></HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0066"><NO.P>66.</NO.P><TXT>Madankollu fil-kawża prinċipali hemm indikazzjonijiet li l-Judecătoria Zărnești (il-Qorti tal-Ewwel Istanza, Zărnești) ma għandhiex teżamina l-kundizzjonijiet għal deroga, għas-sempliċi raġuni li skont l-informazzjoni li għandha l-Qorti tal-Ġustizzja, l-awtoritajiet kompetenti ma kinux approvaw il-pjan ta’ azzjoni. Kif qed targumenta l-APCA, dan il-fatt kien ukoll magħruf mill-konvenuti fil-kawża prinċipali. Għaldaqstant mhux ta’ min jeskludi li l-kundizzjonijiet li jirregolaw l-impożizzjoni ta’ piena skont it-traspożizzjoni Rumena tad-Direttiva dwar l-Habitats huma ssodisfatti.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0067"><NO.P>67.</NO.P><TXT>Dwar dan wieħed ta’ min jinnota li, skont l-Artikolu 49(3) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, din il-piena għandha tkun proporzjonata, jiġifieri, b’mod partikolari, xierqa<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0030"><P>Sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20181004">4 ta’ Ottubru 2018</DATE>, <NAME.CASE>Link Logistik N&amp;N</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑384/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:810">EU:C:2018:810</NO.ECLI>, punt <REF.NP.ECR REF="NP0041">41</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>. Din il-piena għandha, għaldaqstant, tkun proporzjonata għall-gravità tar-reat imwettaq u ċ-ċirkustanzi tal-każ partikolari għandhom jittieħdu inkunsiderazzjoni b’mod sħiħ<NOTE TYPE="FOOTNOTE" NUMBERING="ARAB" NUMBERING.CONTINUED="YES" NOTE.ID="E0031"><P>Sentenza tal-<REF.DOC.ECR><DATE ISO="20181004">4 ta’ Ottubru 2018</DATE>, <NAME.CASE>Link Logistik N&amp;N</NAME.CASE> (<NO.CASE>C‑384/17</NO.CASE>, <NO.ECLI ECLI="ECLI:EU:C:2018:810">EU:C:2018:810</NO.ECLI>, punti <REF.NP.ECR REF="NP0042">42</REF.NP.ECR> u <REF.NP.ECR REF="NP0045">45</REF.NP.ECR></REF.DOC.ECR>).</P></NOTE>.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0068"><NO.P>68.</NO.P><TXT>F’dan ir-rigward, f’dan il-każ, ikun rilevanti l-fatt li l-ħsara kkawżata tidher li kienet żgħira ħafna jekk il-lupu inkwistjoni effettivament reġa’ sab ruħu ħieles.</TXT></NP.ECR><?PAGE NO="13"?><NP.ECR IDENTIFIER="NP0069"><NO.P>69.</NO.P><TXT>Barra minn hekk, skont l-informazzjoni disponibbli, il-leġiżlazzjoni Rumena ma tagħmilhiex possibbli li wieħed jirreaġixxi għall-aġir tal-lupu inkwistjoni f’qasir żmien u fl-istess ħin jitnaqqas kemm jista’ jkun malajr ir-riskji marbutin magħha. Lanqas ma jidher li fir-Rumanija jeżistu regolamenti xjentifikament validi jew linji gwida dwar kif kellha tkun tali reazzjoni.</TXT></NP.ECR><NP.ECR IDENTIFIER="NP0070"><NO.P>70.</NO.P><TXT>Dawn iċ-ċirkustanzi jindikaw li l-piena imposta ma għandhiex tkun waħda severa. Madankollu, huwa wkoll minnu f’dan ir-rigward li l-eżami ta’ dawn iċ-ċirkustanzi kif ukoll it-teħid inkunsiderazzjoni taċ-ċirkustanzi rilevanti kollha tal-każ huma responsabbiltà tal-qorti nazzjonali.</TXT></NP.ECR></GR.SEQ></GR.SEQ><GR.SEQ LEVEL="1"><TITLE><TI><NP><NO.P><HT TYPE="BOLD">V.</HT></NO.P><TXT><HT TYPE="BOLD">Konklużjoni</HT></TXT></NP></TI></TITLE><NP.ECR IDENTIFIER="NP0071"><NO.P>71.</NO.P><TXT>Għaldaqstant nipproponi li r-risposta tal-Qorti tal-Ġustizzja għat-talba għal deċiżjoni preliminari għandha tkun kif ġej:</TXT><P><LIST TYPE="ARAB"><ITEM><NP><NO.P>1)</NO.P><TXT>Il-firxa naturali tal-lupu (<HT TYPE="ITALIC">Canis lupus</HT>) u, għaldaqstant, il-kamp ta’ applikazzjoni territorjali tal-Artikolu 12 tad-Direttiva 92/43/KEE dwar il-konservazzjoni ta’ l-habitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa, għal dak li jikkonċerna din l-ispeċi, jista’ jinkludi postijiet fejn jgħixu n-nies.</TXT></NP></ITEM><ITEM><NP><NO.P>2)</NO.P><TXT>Ir-referenza għan-natura (<QUOT.START CODE="201C" REF.END="QE0049" ID="QS0049"/>fis-selvaġġ<QUOT.END REF.START="QS0049" CODE="201D" ID="QE0049"/>) li tinsab fl-Artikolu 12(1)(a) tad-Direttiva 92/43 għandha tiġi interpretata fis-sens li l-protezzjoni li hija tipprevedi ma hijiex applikabbli biss f’postijiet speċifiċi, iżda tkopri l-kampjuni kollha tal-ispeċi protetti li jgħixu fin-natura jew fis-selvaġġ u b’hekk għandhom funzjoni fl-ekosistemi naturali.</TXT></NP></ITEM></LIST></P></NP.ECR></GR.SEQ></CONTENTS.CONCLUSION></CONCLUSION>