I –

Wprowadzenie

1.

Republika Czeska wnosi w odwołaniu o uchylenie wyroku Sądu Unii Europejskiej z dnia 8 października 2015 r., Republika Czeska/Komisja ( 2 ), którym Sąd oddalił jej dwie skargi o stwierdzenie nieważności rozporządzeń delegowanych (UE) nr 885/2013 ( 3 ) i (UE) nr 886/2013 ( 4 ) (zwanych dalej łącznie „spornymi rozporządzeniami”) przyjętych przez Komisję Europejską w celu uzupełnienia dyrektywy 2010/40/UE ( 5 ) w sprawie inteligentnych systemów transportowych (zwanych dalej „ITS”) w obszarze transportu drogowego.

2.

Proponuję, aby Trybunał oddalił to odwołanie ze względów, które zostaną przedstawione poniżej.

II –

Ramy prawne

A –

Dyrektywa 2010/40

3.

Motywy 3, 7 i 18 dyrektywy 2010/40 stanowią:

4.

Artykuł 4 pkt 1 i 17 dyrektywy 2010/40 wprowadza następujące definicje:

5.

Artykuł 5 tej dyrektywy, zatytułowany „Wdrażanie ITS”, stanowi:

6.

Artykuł 6 dyrektywy 2010/40, zatytułowany „Specyfikacje”, stanowi:

7.

Artykuł 7 dyrektywy 2010/40, zatytułowany „Akty delegowane”, stanowi:

B –

Rozporządzenie delegowane nr 885/2013

8.

Rozporządzenie delegowane nr 885/2013, zgodnie z jego art. 1, „ustanawia specyfikacje niezbędne do zapewnienia zgodności, interoperacyjności i ciągłości w odniesieniu do wdrażania i operacyjnego stosowania usług informacyjnych o bezpiecznych i chronionych parkingach dla samochodów ciężarowych i pojazdów użytkowych na szczeblu unijnym zgodnie z dyrektywą [2010/40]”.

9.

Artykuł 3 rozporządzenia delegowanego nr 885/2013, odnoszący się do wymogów dotyczących świadczenia usług informacyjnych, stanowi:

10.

Artykuł 8 rozporządzenia delegowanego nr 885/2013, zatytułowany „Ocena zgodności z wymogami”, stanowi:

C –

Rozporządzenie delegowane nr 886/2013

11.

Rozporządzenie delegowane nr 886/2013, zgodnie z jego art. 1, „ustanawia specyfikacje niezbędne do zapewnienia zgodności, interoperacyjności i ciągłości w odniesieniu do wdrażania i operacyjnego stosowania danych i procedur dotyczących dostarczania bezpłatnie użytkownikom, w miarę możliwości, minimalnych powszechnych informacji o ruchu związanych z bezpieczeństwem drogowym na szczeblu unijnym zgodnie z dyrektywą [2010/40]”.

12.

Artykuł 5 rozporządzenia delegowanego nr 886/2013, dotyczący dostarczania usługi informacyjnej, stanowi:

13.

Artykuł 9 rozporządzenia delegowanego nr 886/2013, zatytułowany „Ocena zgodności z wymogami”, stanowi:

III –

Zaskarżony wyrok

14.

Pismami złożonymi w sekretariacie Sądu w dniu 12 grudnia 2013 r. Republika Czeska wniosła dwie skargi o stwierdzenie nieważności spornych rozporządzeń.

15.

Na poparcie tych skarg o stwierdzenie nieważności Republika Czeska podniosła trzy zarzuty. Zarzut pierwszy był oparty na naruszeniu art. 7 ust. 1 dyrektywy 2010/40 w związku z art. 5 ust. 1 i art. 6 tej dyrektywy, polegającym na tym, że Komisja, przyjmując sporne rozporządzenia, wykroczyła poza granice upoważnienia przewidzianego w tych przepisach. Zarzut drugi był oparty na naruszeniu art. 290 TFUE, polegającym na tym, że Komisja, przyjmując sporne rozporządzenia, wykroczyła poza granice swoich kompetencji przewidzianych w tym przepisie, odnoszących się do przyjmowania aktów delegowanych niemających charakteru prawodawczego. Trzeci zarzut dotyczył naruszenia art. 13 ust. 2 TUE, polegającego na tym, że Komisja, przyjmując sporne rozporządzenia, przekroczyła granice uprawnień przyznanych jej na mocy traktatów.

16.

W zaskarżonym wyroku Sąd oddalił wszystkie te zarzuty, a w konsekwencji oddalił obie skargi w całości.

IV –

Żądania stron przed Trybunałem

17.

W swoim odwołaniu Republika Czeska tytułem żądania głównego wnosi do Trybunału o:

–

uchylenie zaskarżonego wyroku;

–

stwierdzenie nieważności spornych rozporządzeń w całości oraz

–

obciążenie Komisji kosztami postępowania.

18.

Tytułem żądania ewentualnego Republika Czeska wnosi do Trybunału o:

–

uchylenie zaskarżonego wyroku;

–

stwierdzenie nieważności art. 3 ust. 1, art. 8 i art. 9 ust. 1 lit. a) rozporządzenia delegowanego nr 885/2013 oraz art. 5 ust. 1, art. 9 i art. 10 ust. 1 lit. a) rozporządzenia delegowanego nr 886/2013, oraz

–

obciążenie Komisji kosztami postępowania.

19.

Komisja wnosi do Trybunału o:

–

oddalenie odwołania oraz

–

obciążenie Republiki Czeskiej kosztami postępowania.

V –

Analiza

20.

Na poparcie odwołania Republika Czeska podnosi trzy zarzuty, które przeanalizuję kolejno poniżej.

A –

W przedmiocie zarzutu pierwszego, opartego na naruszeniu zasady pewności prawa

21.

W ramach zarzutu pierwszego Republika Czeska podnosi, iż Sąd naruszył zasadę pewności prawa, orzekając w pkt 39–43 zaskarżonego wyroku, że sporne rozporządzenia nie nakładają na państwa członkowskie obowiązku wdrożenia na ich terytoriach aplikacji i usług ITS.

22.

Te punkty zaskarżonego wyroku dotyczą badania przez Sąd pierwszej części pierwszego zarzutu nieważności podniesionego przez Republikę Czeską. Państwo to utrzymywało, że Komisja wykroczyła poza granice upoważnienia udzielonego w dyrektywie 2010/40, nakładając w spornych rozporządzeniach obowiązek wdrożenia aplikacji i usług ITS, podczas gdy art. 5 ust. 1 tej dyrektywy przyznaje państwom członkowskim prawo do decydowania o takim wdrożeniu. Sąd oddalił tę część zarzutu z tego względu, że wbrew temu, co zarzucała Republika Czeska, sporne rozporządzenia nie nakładały takiego obowiązku wdrożenia.

23.

Republika Czeska przypomina orzecznictwo Trybunału, zgodnie z którym zasada pewności prawa wymaga, aby przepisy prawa Unii były jasne, precyzyjne i przewidywalne co do swych skutków, tak by zainteresowane podmioty były w stanie zorientować się w stanie prawnym i stosunkach prawnych wynikających z porządku prawnego Unii ( 6 ).

24.

Państwo to wysuwa trzy argumenty zmierzające do wykazania naruszenia tej zasady w pkt 39–43 zaskarżonego wyroku.

25.

Po pierwsze, wbrew temu, co orzekł Sąd, ze spornych rozporządzeń wynika, że akty te należy stosować we wszystkich państwach członkowskich. W szczególności rozporządzenia te zawierają klasyczny przepis dotyczący obowiązkowego charakteru wszystkich ich elementów oraz bezpośredniego stosowania we wszystkich państwach członkowskich. Poza tym z uzasadnień Komisji odnoszących się do rzeczonych rozporządzeń ( 7 ) wynika, że zamiarem Komisji było nałożenie obowiązku wdrożenia aplikacji i usług ITS we wszystkich państwach członkowskich. W konsekwencji wniosek Sądu odnośnie do braku stosowania spornych rozporządzeń w państwach członkowskich, które nie dokonały takiego wdrożenia, jest sprzeczny z ich brzmieniem oraz z intencją wyrażoną przez Komisję w trakcie ich przyjmowania.

26.

Uważam, że argument ten należy oddalić jako bezzasadny. Z jednej strony, jak podkreśliła Komisja, sporne rozporządzenia nie zawierają żadnego przepisu ustanawiającego jednoznacznie taki obowiązek wdrożenia.

27.

Z drugiej strony z art. 1 każdego z tych rozporządzeń oraz z art. 5 ust. 1 dyrektywy 2010/40 można wywnioskować, że rozporządzenia mają zastosowanie w państwie członkowskim wyłącznie wówczas, gdy państwo to postanowiło dokonać wdrożenia aplikacji lub usług ITS.

28.

Każde z rzeczonych rozporządzeń precyzuje bowiem w art. 1, że ustanawia ono specyfikacje „zgodnie z dyrektywą [2010/40]”. Tymczasem art. 5 ust. 1 tej dyrektywy stanowi, że ciążący na państwach członkowskich obowiązek podjęcia niezbędnych środków, aby zapewnić stosowanie specyfikacji przyjętych przez Komisję, „[n]ie narusza […] prawa każdego z państw członkowskich do decyzji o wdrażaniu takich aplikacji i usług [ITS] na jego terytorium”.

29.

Z łącznej lektury tych przepisów wynika, że sporne rozporządzenia ustanawiają pewne specyfikacje, nie uchybiając jednak prawu każdego państwa członkowskiego do podjęcia decyzji o wdrożeniu aplikacji i usług ITS na jego terytorium. Wyjaśnię jeszcze, że rozporządzenia te, jak zauważył Sąd w pkt 40 zaskarżonego wyroku, uzupełniają dyrektywę 2010/40 i nie zawierają żadnego przepisu zmieniającego zakres art. 5 ust. 1 tej dyrektywy, co również słusznie podkreślił Sąd w pkt 41 tego wyroku.

30.

Nie uważam za konieczne badania uzasadnień spornych rozporządzeń, skoro znaczenie przytoczonych powyżej przepisów wynika jednoznacznie z ich brzmienia.

31.

Tytułem uzupełnienia zauważę jednak, że uzasadnienia te zawierają porównanie kilku scenariuszy, które zakładają wdrożenie aplikacji i usług ITS w niektórych lub we wszystkich państwach członkowskich. Co prawda w każdym z tych uzasadnień Komisja, po przeprowadzeniu analizy porównawczej kosztów i korzyści tych scenariuszy, dochodzi do wniosku, że korzystniejsze byłoby wdrożenie we wszystkich państwach członkowskich, jednakże żaden element nie wskazuje na to, że to właśnie ten scenariusz jest rzeczywiście realizowany w przedstawionych przez Komisję projektach rozporządzeń. W tym względzie uzasadnienie dotyczące rozporządzenia delegowanego nr 886/2013 precyzuje, że „dyrektywa [2010/40] przewiduje sześć działań priorytetowych zmierzających do przyjęcia specyfikacji oraz, stosownie do okoliczności, ich obowiązkowe wdrożenie” ( 8 ). To uściślenie wskazuje moim zdaniem, że Komisja, przyjmując to rozporządzenie, nie miała zamiaru nakładać obowiązku wdrożenia.

32.

Z tego względu uważam, że z uzasadnień dotyczących spornych rozporządzeń nie można wywnioskować, iż Komisja poprzez przyjęcie tych rozporządzeń miała zamiar nałożyć na państwa członkowskie obowiązek wdrożenia.

33.

Z powyższego wynika, że Sąd w żaden sposób nie naruszył prawa, orzekając w pkt 39–43 zaskarżonego wyroku, iż sporne rozporządzenia nie nakładają na państwa członkowskie obowiązku wdrożenia aplikacji lub usług ITS.

34.

Po drugie, Republika Czeska poddaje krytyce pkt 40 zaskarżonego wyroku z tego względu, że Sąd jej zdaniem błędnie orzekł, iż brak stosowania spornych rozporządzeń w niektórych państwach członkowskich nie musi być wyraźnie wskazany w tych rozporządzeniach, ponieważ ów brak stosowania wynika jednoznacznie z dyrektywy 2010/40. Tym samym Sąd orzekł, że o stosowaniu aktów delegowanych należy wnioskować nie z ich brzmienia, lecz z wykładni podstawowego aktu ustawodawczego.

35.

Republika Czeska dodaje, że jasne znaczenie aktu delegowanego, które jest sprzeczne z podstawowym aktem ustawodawczym, nie może być korygowane poprzez wykładnię aktu delegowanego zgodną z podstawowym aktem ustawodawczym. Taka zgodna wykładnia jest dopuszczalna wyłącznie wówczas, jeżeli nie jest ona wykładnią contra legem, to znaczy gdy akt prawny niższego rzędu umożliwia taką wykładnię.

36.

Uważam, że Sąd w pkt 40 zaskarżonego wyroku nie naruszył prawa, orzekając, iż sporne rozporządzenia należy interpretować w świetle aktu podstawowego, jakim jest dyrektywa 2010/40. Ten sposób wykładni wynika według mnie z relacji pomiędzy podstawowym aktem ustawodawczym, który w szczególności ustanawia istotne elementy ram prawnych, a aktem delegowanym, poprzez który Komisja może, zgodnie z art. 290 TFUE, uzupełnić lub zmienić niektóre, inne niż istotne, elementy tego aktu ustawodawczego. Trybunał miał już sposobność wyjaśnić w tym względzie, że celem powierzenia uprawnienia delegowanego jest przyjęcie przepisów, które wpisują się w ramy prawne określone w podstawowym akcie prawodawczym ( 9 ). Tytułem przykładu, w ramach niniejszej sprawy oczywiste jest, że wykładni pojęcia „specyfikacji” użytego w spornych rozporządzeniach należy dokonywać w świetle definicji tego pojęcia zawartej w art. 4 pkt 17 dyrektywy 2010/40 ( 10 ).

37.

Poza tym Sąd nie dokonał wykładni contra legem spornych rozporządzeń, ponieważ z żadnego z ich przepisów nie można wywieść, że rozporządzenia te nakładają na państwa członkowskie obowiązek wdrożenia aplikacji lub usług ITS ( 11 ).

38.

Po trzecie, Republika Czeska twierdzi, że zaskarżony wyrok stawia państwa członkowskie w niepewnej sytuacji prawnej, gdy stosują one akt delegowany, skoro nie mogą one polegać na jednoznacznych przepisach tego aktu, aby określić przepisy, które mają zastosowanie do tych państw, oraz obowiązki, które z nich wynikają. W praktyce państwa członkowskie są w ten sposób zmuszone do wniesienia skargi o stwierdzenie nieważności w terminie określonym w art. 263 TFUE, jeżeli z przepisów aktu delegowanego wynika, że zakres jego stosowania wykracza poza to, co przewiduje podstawowy akt ustawodawczy. W przypadku niewniesienia takiej skargi o stwierdzenie nieważności państwa członkowskie utraciłyby bowiem możliwość powołania się na niezgodność z prawem aktu delegowanego w przypadku wszczęcia przez Komisję postępowania dotyczącego uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego na podstawie art. 258 TFUE ( 12 ).

39.

Argument ten zasługuje na oddalenie, ponieważ także opiera się na błędnej przesłance, jakoby przepisy spornych rozporządzeń, wbrew art. 5 ust. 1 dyrektywy 2010/40 ( 13 ), nakładały na państwa członkowskie obowiązek wdrożenia.

40.

Dodam, że do państw członkowskich należy ocena, czy zakres stosowania aktu delegowanego wykracza poza to, co przewiduje podstawowy akt ustawodawczy, oraz, w stosownym przypadku, wniesienie skargi o stwierdzenie nieważności w terminie określonym w art. 263 TFUE. Tego ograniczenia, wynikającego z organizacji środków zaskarżenia przed sądami Unii, nie można uznać za naruszenie zasady pewności prawa, tak jak interpretuje ją Trybunał ( 14 ).

41.

Ponieważ Republika Czeska nie przedstawiła żadnego innego argumentu, aby wykazać naruszenie zasady pewności prawa, zarzut pierwszy należy oddalić jako bezzasadny.

B –

W przedmiocie zarzutu drugiego, opartego na naruszeniu art. 13 ust. 2 TUE w związku z art. 290 TFUE

42.

W ramach zarzutu drugiego Republika Czeska twierdzi, że Sąd naruszył art. 13 ust. 2 TUE i art. 290 TFUE, orzekając w pkt 63 zaskarżonego wyroku, iż Komisja, gdy przyjmuje akty delegowane, nie jest ograniczona przez wyraźne upoważnienie ustanowione w podstawowym akcie ustawodawczym.

43.

To zarzucane naruszenie prawa miałoby jakoby przesądzić o wadliwości analizy drugiej części pierwszego zarzutu nieważności zawartej w pkt 45–63 zaskarżonego wyroku, w wyniku której Sąd orzekł, że Komisja nie przekroczyła uprawnień nadanych jej dyrektywą 2010/40, zobowiązując państwa członkowskie do wyznaczenia bezstronnego i niezależnego organu kontroli, którego zadaniem jest czuwanie nad przestrzeganiem wymogów nałożonych przez sporne rozporządzenia.

44.

Zdaniem Republiki Czeskiej przyznane Komisji w art. 290 TFUE upoważnienie do przyjmowania aktów o charakterze nieustawodawczym o zasięgu ogólnym jest wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 13 ust. 2 TUE, który to wyjątek w konsekwencji należałoby poddawać wykładni ścisłej. Komisja twierdzi natomiast, że możliwość udzielenia jej uprawnienia delegowanego nie stanowi wyjątku, który należy poddawać wykładni ścisłej, lecz uprawnienie rangi konstytucyjnej udzielone prawodawcy na mocy art. 290 TFUE.

45.

Nie ma jednakże potrzeby rozstrzygania tej teoretycznej kwestii, aby oddalić pięć argumentów przedstawionych przez Republikę Czeską na poparcie tego zarzutu drugiego.

46.

Po pierwsze, Sąd jakoby błędnie orzekł w pkt 58 zaskarżonego wyroku, że udzielone Komisji upoważnienie do przyjmowania aktów delegowanych nie ogranicza się do aspektów wyraźnie określonych w art. 6 dyrektywy 2010/40, lecz może także dotyczyć wykonania każdego innego przepisu tej dyrektywy. Zdaniem Republiki Czeskiej przewidziane w art. 6 ust. 1 dyrektywy 2010/40 upoważnienie powinno podlegać wykładni ścisłej, w tym znaczeniu, że ograniczałoby się ono do rodzajów przepisów, które zostały wyszczególnione w art. 6 ust. 4 rzeczonej dyrektywy.

47.

Podkreślę w tym względzie, że udzielone Komisji upoważnienie znajduje umocowanie nie w art. 6 dyrektywy 2010/40, lecz w jej art. 7. Zgodnie z tym ostatnim przepisem Komisja przyjmuje akty delegowane „zgodnie z odnośnymi przepisami [tej] dyrektywy, w szczególności z art. 6 oraz załącznikiem II”. Zatem Sąd słusznie orzekł, że udzielone Komisji upoważnienie nie jest ograniczone do aspektów wyraźnie określonych w art. 6 rzeczonej dyrektywy.

48.

Dodam w każdym razie, że z przyczyn wskazanych w pkt 58–65 niniejszej opinii art. 6 ust. 4 lit. c) dyrektywy 2010/40 stanowi dla Komisji wystarczającą podstawę prawną, aby ustanowić obowiązek wyznaczenia przez państwa członkowskie organów kontroli. Zatem zarzut dotyczący hipotetycznego naruszenia prawa popełnionego w tym względzie przez Sąd jest nieistotny dla sprawy, ponieważ Komisja ma uprawnienie, aby ustanowić obowiązek wyznaczenia krajowych organów kontroli nawet przy założeniu, że upoważnienie powinno ograniczać się do aspektów wyraźnie wskazanych w art. 6 ust. 4 dyrektywy 2010/40 ( 15 ).

49.

Po drugie, Republika Czeska podnosi, że Sąd błędnie orzekł w pkt 63 zaskarżonego wyroku, iż Komisja może, jeżeli uzna to za konieczne, przyjmować zasady wykraczające poza ramy upoważnienia. Zdaniem Republiki Czeskiej przyznane Komisji uprawnienie powinno ograniczać się do tego, co prawodawca Unii uznał za konieczne, gdy formułował upoważnienie dla Komisji w podstawowym akcie ustawodawczym.

50.

Strony wypowiedziały się również podczas rozprawy w przedmiocie ewentualności, że Sąd błędnie orzekł w pkt 63 zaskarżonego wyroku, iż konieczność wyznaczenia krajowych organów kontroli należy do zakresu swobodnego uznania Komisji określanego jako „subiektywny”.

51.

W konsekwencji uważam za stosowne rozdzielenie analizy tego drugiego argumentu na dwie części, dotyczące, odpowiednio, ewentualnego przyznania Komisji subiektywnego zakresu swobodnego uznania oraz ewentualnego przekroczenia przez Komisję granic delegacji udzielonej dyrektywą 2010/40.

52.

Z jednej strony nie mogę zgodzić się ze stanowiskiem, jakoby Sąd w pkt 63 zaskarżonego wyroku uznał, że Komisji przysługuje subiektywny zakres swobodnego uznania.

53.

Według mnie nie ulega wątpliwości, że ewentualne przekroczenie przez Komisję jej uprawnień delegowanych powinno być oceniane obiektywnie na podstawie przepisów regulujących delegację uprawnień zawartych w podstawowym akcie ustawodawczym. Artykuł 290 ust. 1 zdanie drugie TFUE stanowi bowiem, że akty ustawodawcze wyraźnie określają cele, treść, zakres oraz czas obowiązywania przekazanych uprawnień. Poza tym art. 290 ust. 2 zdanie pierwsze TFUE uściśla, że warunki, którym podlega rzeczone przekazanie uprawnień, są wyraźnie określone w aktach ustawodawczych ( 16 ).

54.

Komisja słusznie zwróciła uwagę, że dysponuje ona, w zakresie wykonywania uprawnień delegowanych, mniejszym lub większym zakresem swobodnego uznania, w zależności od tego, jaka była w tym względzie decyzja prawodawcy w takim akcie, przy założeniu, że delegacja może dotyczyć wyłącznie innych niż istotne elementów podstawowego aktu ustawodawczego. Odnajduję potwierdzenie takiej wykładni art. 290 TFUE w pkt 32 wyroku z dnia 16 lipca 2015 r., Komisja/Parlament i Rada, w którym Trybunał orzekł, że zgodność z prawem decyzji prawodawcy Unii o przyznaniu Komisji uprawnienia delegowanego nie zależy od istnienia lub od zakresu przyznanego jej swobodnego uznania, lecz wyłącznie od kwestii, czy akty, jakie instytucja ta ma przyjąć, mają ogólny zasięg i czy uzupełniają one lub zmieniają niektóre, inne niż istotne, elementy aktu ustawodawczego ( 17 ).

55.

Otóż właśnie takiej obiektywnej oceny dokonał Sąd w pkt 50–60 zaskarżonego wyroku. Sąd w pkt 62 tego wyroku stwierdził bowiem, na podstawie analizy właściwych przepisów dyrektywy 2010/40, w szczególności art. 4 pkt 17, art. 5–7, jak również załącznika II do tego aktu, że Komisja była uprawniona do ustanowienia w spornych rozporządzeniach procedury oceny zgodności, nakazując państwom członkowskim, które odpowiadają za zapewnienie stosowania specyfikacji, wyznaczenie organu odpowiedzialnego za kontrolę ich przestrzegania przez operatorów.

56.

Sąd nie naruszył także prawa, orzekając w pkt 63 zaskarżonego wyroku, że wyraźne upoważnienie nie było konieczne i że wystarczyło, aby Komisja stwierdziła, dysponując zakresem swobodnego uznania wynikającym obiektywnie z przytoczonych przepisów dyrektywy 2010/40, że wyznaczenie takiego organu było niezbędne do zapewnienia zgodności, interoperacyjności i ciągłości. Innymi słowy Komisja – jak sama zauważyła podczas rozprawy – dokonała wyboru spośród kilku możliwości, przysługujących jej w ramach wyznaczonych przez dyrektywę 2010/40, w szczególności przez zasady ustanowione w załączniku II do tej dyrektywy.

57.

Innymi słowy, nie można interpretować pkt 63 zaskarżonego wyroku w oderwaniu od kontekstu, w ten sposób, że Sąd uznał, iż Komisji przysługuje subiektywny zakres swobodnego uznania. Zakres swobodnego uznania Komisji, o którym wspomina Sąd, ma charakter obiektywny, ponieważ wynika z przepisów dyrektywy 2010/40, które określają delegację uprawnień i których zakres został przeanalizowany w pkt 50–62 tego wyroku.

58.

Z drugiej strony uważam, że Sąd w pkt 45–67 zaskarżonego wyroku słusznie orzekł, iż Komisja nie przekroczyła granic delegacji udzielonej dyrektywą 2010/40, przyjmując art. 8 ust. 1 rozporządzenia delegowanego nr 885/2013 i art. 9 ust. 1 rozporządzenia delegowanego nr 886/2013, które przewidują wyznaczenie bezstronnego i niezależnego organu kontroli.

59.

Uważam bowiem, że art. 6 ust. 4 lit. c) tej dyrektywy w związku z upoważnieniem przewidzianym w art. 7 ust. 1 rzeczonej dyrektywy daje Komisji dostateczną podstawę prawną, aby przyjąć te dwa przepisy.

60.

W myśl art. 6 ust. 4 lit. c) dyrektywy 2010/40 specyfikacja obejmuje, w stosownych przypadkach oraz zależnie od dziedziny objętej specyfikacją, „przepisy organizacyjne, które opisują przewidziane procedurami obowiązki poszczególnych zainteresowanych stron”.

61.

Należy więc sprawdzić, czy, po pierwsze, art. 8 ust. 1 rozporządzenia delegowanego nr 885/2013 i art. 9 ust. 1 rozporządzenia delegowanego nr 886/2013 są „przepisami organizacyjnymi”, i po drugie, czy „opisują przewidziane procedurami obowiązki poszczególnych zainteresowanych stron”.

62.

Wydaje mi się, że trudno jest kwestionować z jednej strony, iż przepisy zawarte w tych dwóch artykułach mają charakter „organizacyjny”, skoro organizują one procedurę, której celem jest ocena zgodności z wymogami przewidzianymi w spornych rozporządzeniach.

63.

Podobnie trudno jest kwestionować z drugiej strony, że przepisy te ustanawiają obowiązki dla zainteresowanych stron ( 18 ) w zakresie procedur. I tak, art. 8 ust. 2 rozporządzenia delegowanego nr 885/2013 nakłada na dostawców usług obowiązek składania wyznaczonym organom deklaracji dotyczącej spełnienia wymogów określonych w art. 4–7 tego rozporządzenia. Artykuł 9 ust. 2 rozporządzenia delegowanego nr 886/2013 nakłada na publicznych i prywatnych zarządców dróg, dostawców usług i nadawców specjalizujących się w informacji o ruchu obowiązek przekazywania wyznaczonym organom krajowym ich danych identyfikacyjnych i opisu dostarczanej przez nich usługi informacyjnej. Powyższe zainteresowane strony są również obowiązane do przedkładania deklaracji zgodności z wymogami określonymi w art. 3–8 tego rozporządzenia.

64.

Właśnie w tym kontekście należy rozpatrywać obowiązek wyznaczenia bezstronnego i niezależnego organu kontroli. Wyznaczenie takiego organu jest bowiem elementem organizacyjnym nieodłącznie związanym z należytym funkcjonowaniem procedur oceny ustanowionych przez przytoczone wyżej przepisy. Zadaniem tych organów jest w szczególności wyrywkowe sprawdzanie prawidłowości deklaracji składanych przez zainteresowane strony oraz żądanie dowodów zgodności z wymogami określonymi w spornych rozporządzeniach, jak również przedkładanie władzom krajowym sprawozdania na temat przedłożonych deklaracji i wyników kontroli wyrywkowych ( 19 ). Dla pełności wywodu dodam, że wyznaczenie takiego organu wydaje się zgodne z zasadami ustanowionymi w załączniku II do dyrektywy 2010/40, w szczególności z zasadami skuteczności i proporcjonalności.

65.

W konsekwencji uważam, że art. 8 rozporządzenia delegowanego nr 885/2013 i art. 9 rozporządzenia delegowanego nr 886/2013 zawierają „przepisy organizacyjne, które opisują przewidziane procedurami obowiązki poszczególnych zainteresowanych stron” w rozumieniu art. 6 ust. 4 lit. c) dyrektywy 2010/40, wliczając w to obowiązek wyznaczenia bezstronnego i niezależnego organu kontroli przewidziany w ust. 1 tychże artykułów.

66.

Posiłkowo, gdyby należało uznać, że art. 6 ust. 4 lit. c) dyrektywy 2010/40 nie daje Komisji dostatecznej podstawy prawnej, aby przyjąć przytoczone wyżej przepisy, uważam, że art. 4 pkt 17 i art. 6 ust. 1 tej dyrektywy w związku z upoważnieniem przewidzianym w art. 7 ust. 1 rzeczonej dyrektywy stanowią taką podstawę prawną.

67.

Artykuł 4 pkt 17 dyrektywy 2010/40 definiuje bowiem pojęcie specyfikacji w sposób szczególnie szeroki, jako oznaczające „wiążący środek ustanawiający przepisy zawierające wymogi, procedury i wszelkie inne stosowne zasady” (wyróżnienie moje). Poza tym art. 6 ust. 1 tej dyrektywy stanowi, że Komisja przyjmuje specyfikacje niezbędne do zapewnienia zgodności, interoperacyjności i ciągłości w celu wdrożenia i operacyjnego stosowania ITS w odniesieniu do działań priorytetowych. Podkreślę jeszcze, że nie wydaje się, aby art. 6 ust. 4 tej dyrektywy zawierał wyczerpujące wyliczenie rodzajów specyfikacji, jakie może przyjmować Komisja.

68.

Moim zdaniem z lektury art. 4 pkt 17, art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 2010/40 wynika, że Komisja była uprawniona, aby przewidzieć możliwość ustanowienia obowiązek wyznaczenia bezstronnego i niezależnego organu kontroli a zatem przyjąć art. 8 ust. 1 rozporządzenia delegowanego nr 885/2013 i art. 9 ust. 1 rozporządzenia delegowanego nr 886/2013 ( 20 ).

69.

Jak wynika z powyższego, drugi argument podniesiony przez Republikę Czeską należy oddalić jako bezzasadny.

70.

Po trzecie, Republika Czeska zarzuca, że ustalenia Sądu zawarte w pkt 47–49 zaskarżonego wyroku, dotyczące szerokiego zakresu swobodnego uznania, jakim dysponuje Komisja, na potrzeby uzupełnienia aktów prawnych na podstawie art. 290 TFUE, nie są zgodne z wyrokiem z dnia 16 lipca 2015 r., Komisja/Parlament i Rada ( 21 ).

71.

Przypomnę, że w pkt 32 wspomnianego wyroku Trybunał orzekł, że ani istnienie, ani zakres swobodnego uznania przyznanego Komisji przez akt ustawodawczy nie są istotne w celu określenia, czy przyjmowany przez nią akt objęty jest zakresem art. 290 lub 291 TFUE ( 22 ).

72.

W świetle tego orzecznictwa uważam, że Sąd naruszył prawo, sugerując w pkt 49 zaskarżonego wyroku, że Komisja dysponuje szerokim zakresem swobodnego uznania, gdy dokonuje uzupełnienia aktu prawnego na podstawie art. 290 TFUE.

73.

Jednakże to naruszenie prawa jest nieistotne, gdyż dotyczy motywów uzasadnienia wyroku, których podważenie nie może prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku ( 23 ). Jak bowiem wyjaśniłem w pkt 52–69 niniejszej opinii, Sąd w ramach badania drugiej części pierwszego zarzutu nieważności dokonał obiektywnej oceny istnienia ewentualnego przekroczenia przez Komisję upoważnienia przewidzianego w dyrektywie 2010/40. Ta obiektywna ocena, która nie jest dotknięta naruszeniem prawa, wystarczyła, aby oddalić tę drugą część zarzutu.

74.

Po czwarte, Republika Czeska podnosi, że art. 5 ust. 1 dyrektywy 2010/40 pozostawia państwom członkowskim, a nie Komisji wybór środków, jakie należy podjąć, aby zapewnić stosowanie specyfikacji. Tym samym udzielonego Komisji upoważnienia do przyjmowania aktów delegowanych nie można interpretować w sposób, który zagroziłby temu uprawnieniu państw członkowskich. Państwo to dodaje, że prawodawca Unii uznał ów czynnik za istotny element, który w konsekwencji, zgodnie z art. 290 TFUE, nie może być przedmiotem aktu delegowanego.

75.

Mam wątpliwości co do dopuszczalności tego argumentu, ponieważ Republika Czeska nie wskazuje dokładnie kwestionowanych punktów uzasadnienia zaskarżonego wyroku, czego wymaga art. 169 § 2 regulaminu postępowania przed Trybunałem.

76.

W każdym razie argument ten jest bezzasadny. Artykuł 5 ust. 1 dyrektywy 2010/40 ogranicza się bowiem do nałożenia na państwa członkowskie obowiązku podjęcia niezbędnych środków, aby zapewnić stosowanie specyfikacji przyjętych przez Komisję zgodnie z art. 6 tej dyrektywy. Jak wyjaśniłem w pkt 58–69 niniejszej opinii, Komisja jest uprawniona do przyjmowania specyfikacji o charakterze proceduralnym, takich jak art. 8 rozporządzenia delegowanego nr 885/2013 i art. 9 rozporządzenia delegowanego nr 886/2013, wliczając w to obowiązek wyznaczenia bezstronnego i niezależnego organu kontroli. W konsekwencji państwa członkowskie, w myśl art. 5 ust. 1 dyrektywy 2010/40, są obowiązane do podjęcia niezbędnych środków, aby zapewnić przestrzeganie tej specyfikacji.

77.

Po piąte, Republika Czeska zarzuca, że Sąd błędnie orzekł w pkt 60 i 61 zaskarżonego wyroku, iż art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 6 dyrektywy 2010/40 uzasadniają tezę, zgodnie z którą Komisja była uprawniona, aby ustanowić obowiązek wyznaczenia krajowego organu kontroli.

78.

Jeżeli chodzi o argument dotyczący naruszenia art. 5 ust. 1 dyrektywy 2010/40, uważam, że jest on bezzasadny z powodu wskazanego w pkt 76 niniejszej opinii.

79.

Republika Czeska twierdzi ponadto, że art. 6 ust. 6 tej dyrektywy dotyczy wyłącznie oceny zgodności z decyzją nr 768/2008/WE ( 24 ) oraz że żaden przepis spornych rozporządzeń nie przewiduje takiej oceny.

80.

Uważam, że argument ten jest zasadny. Decyzja ta, zgodnie z jej art. 2, ustala bowiem wspólne ramy zasad ogólnych i przepisów odniesienia dotyczących opracowywania prawodawstwa Unii ujednolicającego warunki wprowadzania produktów do obrotu. Tymczasem sporne rozporządzenia nie dotyczą wprowadzania produktów do obrotu. Tym samym Sąd w pkt 61 zaskarżonego wyroku naruszył prawo, sugerując, że art. 6 ust. 6 dyrektywy 2010/40 uzasadnia tezę, zgodnie z którą Komisja była uprawniona do nałożenia obowiązku wyznaczenia krajowego organu kontroli, takiego jak ten, o którym mowa w art. 8 rozporządzenia delegowanego nr 885/2013 i w art. 9 rozporządzenia delegowanego nr 886/2013.

81.

Jednakże to naruszenie prawa nie jest istotne z powodów wskazanych w pkt 73 niniejszej opinii.

82.

Z powyższego wynika, że powołany przez Republikę Czeską zarzut drugi należy oddalić jako bezzasadny.

C –

W przedmiocie zarzutu trzeciego, opartego na naruszeniu przez Sąd zasad postępowania

83.

W ramach zarzutu trzeciego i ostatniego Republika Czeska podnosi, że Sąd dopuścił się naruszeń zasad postępowania, przeinaczając lub pomijając niektóre argumenty podniesione przez to państwo.

84.

Po pierwsze, Sąd błędnie stwierdził w pkt 39 zaskarżonego wyroku, że Republika Czeska i Komisja zgodziły się co do tego, iż przepisy spornych rozporządzeń nie mają zastosowania, jeżeli państwo członkowskie nie zdecydowało się wdrożyć aplikacji i usług ITS na swoim terytorium. Republika Czeska podkreśla, że w swojej replice złożonej przed Sądem wskazała, iż taka wykładnia tych rozporządzeń odpowiada jej, lecz nie znajduje ona żadnego oparcia w rzeczonych rozporządzeniach.

85.

Jak podniosła Komisja, argument ten należy oddalić, ponieważ opiera się on na błędnej interpretacji pkt 39 zaskarżonego wyroku. Sąd stwierdził bowiem, że strony są zgodne co do wykładni dyrektywy 2010/40, w myśl której sporne rozporządzenia nie mają zastosowania w przypadku braku wdrożenia, a nie co do wykładni samych spornych rozporządzeń.

86.

Ponadto zwracam uwagę, że Sąd szczegółowo zbadał i oddalił w pkt 35–44 zaskarżonego wyroku argument Republiki Czeskiej, zgodnie z którym sporne rozporządzenia nakładają obowiązek wdrożenia. Tym samym argument ten jest bezzasadny.

87.

Po drugie, Sąd pominął argument Republiki Czeskiej, zgodnie z którym Komisja wyraźnie wskazała w uzasadnieniach spornych rozporządzeń, że zamierza nałożyć obowiązek wdrożenia aplikacji i usług ITS we wszystkich państwach członkowskich.

88.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem spoczywający na Sądzie na mocy art. 36 i art. 53 akapit pierwszy statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej obowiązek uzasadnienia nie nakazuje Sądowi przedstawienia wyjaśnienia, które podejmuje w sposób wyczerpujący punkt po punkcie argumentację przedstawioną przez strony sporu. Uzasadnienie może zatem być dorozumiane, pod warunkiem że umożliwia ono zainteresowanym poznanie powodów, dla których podjęte zostały dane środki, a Trybunałowi dostarcza elementów wystarczających dla dokonania kontroli ( 25 ).

89.

W pkt 35–44 zaskarżonego wyroku Sąd w jasny sposób przedstawił powody, które skłoniły go do stwierdzenia, że przepisy – wiążące – spornych rozporządzeń nie nakładają na państwa członkowskie obowiązku wdrożenia, wywiązując się tym samym z obowiązku uzasadnienia wyroku. Z tego względu Sąd mógł zgodnie z prawem przyjąć, że nie jest konieczne wyjaśnianie powodów, dla których wniosek taki wynika również z treści – niewiążącej – uzasadnienia rozporządzeń ( 26 ).

90.

Po trzecie, Sąd pominął, w szczególności w ramach oceny drugiego zarzutu nieważności w pkt 69–75 zaskarżonego wyroku, argument Republiki Czeskiej, zgodnie z którym organizacja działań kontrolnych na poziomie krajowym stanowi co do zasady istotny element, którego uregulowanie nie może w związku z tym, w myśl art. 290 TFUE, być powierzone Komisji.

91.

Uważam, że Sąd przeanalizował ten argument w pkt 72 i 73 zaskarżonego wyroku i orzekł, że Komisja, przyjmując art. 8 ust. 1 rozporządzenia delegowanego nr 885/2013 i art. 9 ust. 1 rozporządzenia delegowanego nr 886/201, nie przekroczyła upoważnienia udzielonego dyrektywą 2010/40 i nie uzupełniła ani nie zmieniła istotnego elementu tej dyrektywy.

92.

Z powyższego wynika, że trzeci zarzut podniesiony przez Republikę Czeską należy oddalić jako bezzasadny.

93.

W rezultacie odwołanie należy oddalić w całości jako bezzasadne. Ponadto Republikę Czeską należy obciążyć kosztami postępowania, gdyż wniosła o to Komisja.

VI –

Wnioski

94.

Mając na względzie powyższe rozważania, proponuję, aby Trybunał:

–

oddalił odwołanie oraz

–

obciążył Republikę Czeską kosztami postępowania.