Il-ġbir tal-VAT fl-Unjoni huwa rregolat mid-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE, tat-28 ta’ Novembru 2006, dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud  2  – ĠU L 347, p. 1. (iktar ’il quddiem, id-“Direttiva tal-VAT”)  3  – Qabel kienet, sal-31 ta’ Diċembru 2006, tapplika s-Sitt Direttiva tal-Kunsill 77/388/KEE, tas-17 ta’ Mejju 1977, fuq l-armonizzazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar taxxi fuq id-dħul mill-bejgħ - Sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud: bażi uniformi ta’ stima (ĠU Edizzjoni Speċjali bil-Malti, Kapitolu 9, Vol. 1, p. 23). Id-Direttiva tal-VAT tikkostitwixxi essenzjalment biss tfassil mill-ġdid tas-Sitt Direttiva (ara l-premessa 3 tad-Direttiva tal-VAT). Għaldaqstant, il-ġurisprudenza li tittratta d-dispożizzjonijiet korrispondenti tas-Sitt Direttiva għandha tittieħed inkunsiderazzjoni wkoll f’dan il-każ. .

Skont l-Artikolu 2(1)(a) tad-Direttiva, hija suġġetta għall-VAT “il-provvista ta’ merkanzija magħmula bi ħlas fit-territorju ta’ Stat Membru minn persuna taxxabbli li taġixxi bħala tali”.

L-Artikolu 18 tad-Direttiva tal-VAT iżid: “L-Istati Membri jistgħu iqisu kull waħda mit-transazzjonijiet li ġejjin bħala provvista ta’ merkanzija bi ħlas:

[…]

ċ)bl-eċċezzjoni tal-każijiet imsemmija fl-Artikolu 19, iż-żamma tal-merkanzija minn persuna taxxabbli, jew l-eredi tagħha, fejn hi tieqaf milli twettaq attività ekonomika taxxabbli, fejn il-VAT fuq tali merkanzija saret deduċibbli kollha jew parti minnha ma’ l-akkwist tagħha [...].”

L-Artikolu 19 tad-Direttiva tal-VAT, li jsir riferiment għalih, jinkludi regola rigward it-“trasferiment, bi ħlas jew mingħajr jew bħala kontribuzzjoni lil kumpannija, ta’ l-assi kollha jew parti minnhom”.

Fl-Artikolu 168 tagħha, id-Direttiva tal-VAT tagħti lill-persuna taxxabbli dritt għal tnaqqis: “Sakemm il-merkanzija u s-servizzi jintużaw għall-iskopijiet tat-transazzjonijiet taxxabbli ta’ persuna taxxabbli, il-persuna taxxabbli għandha tkun intitolata, fl-Istat Membru li fih twettaq dawn it-transazzjonijiet, li tnaqqas mll-VAT li għandha tħallas dan li ġej:

a)il-VAT dovuta jew imħallsa f’dak l-Istat Membru rigward provvisti li sarulha ta’ merkanzija jew servizzi, li twettqu jew li għad iridu jitwettqu minn persuna taxxabli oħra;

[…]”

L-Artikoli 184 sa 192 tad-Direttiva tal-VAT jirregolaw l-“aġġustament tat-tnaqqis”. L-Artikolu 185(1) jistabbilixxi, għal dan l-għan: “(1)L-aġġustament għandu, b’mod partikolari, isir fejn, wara li ssir id-denunzja tal-VAT, isir xi tibdil fil-fatturi użati biex jiddeterminaw l-ammont li għandu jitnaqqas […]”

L-Artikolu 187 tad-Direttiva tal-VAT iżid: “(1)Fil–każ ta’ merkanzija kapitali, l-aġġustment għandu jkun mifrux fuq ħames snin inkluża dik meta l-merkanzija kienet akkwistata jew iffabbrikata. […] Fil–każ ta’ proprjetà immobbli akkwistata bħala merkanzija kapitali, il-perijodu ta’ aġġustament jista’ jiġi estiż sa 20 sena. (2)L-aġġustament annwali għandu jsir biss fir-rigward ta’ wieħed minn ħamsa tal-VAT imposta fuq il-merkanzija kapitali, jew, jekk il-perijodu ta’ referenza ġie estiż, fir-rigward tal-frazzjoni korrispondenti tiegħu. L-aġġustament imsemmi fl-ewwel subparagrafu għandu jsir abbażi tal-varjazzjonijet fid-dritt għal tnaqqis fi snin sussegwenti b’relazzjoni għal dik fis-sena li fiha l-merkanzija kienet akkwistata, iffabbrikata jew, fejn hu xieraq, użata għall-ewwel darba.”

Il-liġi Pollakka tal-11 ta’ Marzu 2004 dwar it-taxxa fuq l-oġġetti u s-servizzi (verżjoni kkonsolidata, Dz. U. 2011, Nru 177, poz. 1054, kif emendata) tirregola l-ġbir tal-VAT fir-Repubblika tal-Polonja. L-Artikolu 14 tal-liġi jipprevedi: “1.Oġġetti prodotti mill-persuna stess huma suġġetti għat-taxxa […], meta

[…]

2)persuna taxxabbli imsemmija fl-Artikolu 15, li tkun persuna fiżika […], tieqaf twettaq attività taxxabbli.

[…] 4.Il-paragrafi 1 u 3 japplikaw għal oġġetti li jagħtu dritt għal tnaqqis tat-taxxa tal-input imħallsa. 5.Fil-każijiet imsemmija fil-paragrafi 1 u 3, il-persuni taxxabbli għandhom, fid-data […] tal-waqfien tal-eżerċizzju tal-attività taxxabbli, jistabbilixxu inventarju fiżiku tal-oġġetti […]. Il-persuni taxxabbli għandhom jannettu l-informazzjoni dwar l-inventarju fiżiku stabbilit […] mad-dikjarazzjoni tat-taxxa […]. […]”

Għall-aġġustament tat-tnaqqis, il-liġi Pollakka tipprevedi, fl-Artikolu 91(2), perijodu ta’ għaxar snin għal proprjetà immobbli.

Huwa minnu li jeżistu ċerti punti komuni bejn ir-regoli dwar l-aġġustament tat-tnaqqis, li jagħmel parti minnhom l-Artikolu 187 tad-Direttiva tal-VAT, u d-dispożizzjonijiet dwar it-tassazzjoni tal-użu privat minn oġġetti, li jagħmel parti minnhom l-Artikolu 18(ċ).

Iż-żewġ sistemi regolatorji huma, fil-fatt, intiżi sabiex jipprekludu li persuna taxxabbli tkun tista’ tuża oġġetti mingħajr impożizzjoni ta’ VAT abbażi ta’ tnaqqis li diġà ngħata, minkejja li t-tip ta’ użu sussegwenti ma jagħtix dritt għal tnaqqis. Skont il-ġurisprudenza, persuna taxxabbli ma tista’ tikseb l-ebda vantaġġ mhux ġustifikat meta mqabbla mal-konsumatur finali, u r-rabta bejn it-tnaqqis tat-taxxa tal-input u l-ġbir tat-taxxa tal-output għandha tiġi ggarantita permezz taż-żewġ sistemi regolatorji  4  – Ara s-sentenza Wollny (C‑72/05, EU:C:2006:573, punti 35 u 36); ara wkoll il-proposta tas-Sitt Direttiva tal-Kunsill, fuq l-armonizzazzjoni tal-liġijiet tal-Istati Membri dwar taxxi fuq id-dħul mill-bejgħ [COM(73) 950 finali], p. 7 dwar l-Artikolu 5(3), fejn iż-żewġ sistemi regolatorji huma b’ċertu mod interkambjabbli. .

Għal dan il-għan, id-dispożizzjonijiet dwar l-aġġustament tat-tnaqqis fl-Artikoli 184 et seq tad-Direttiva tal-VAT huma bbażati direttament fuq it-tnaqqis. Skont l-Artikolu 167 moqri flimkien mal-Artikolu 63 tad-Direttiva tal-VAT, it-tnaqqis normalment jingħata diġà mid-data tal-akkwist ta’ oġġett, abbażi tal-użu previst tiegħu. L-Artikoli 168 u 169 tad-Direttiva tal-VAT jistabbilixxu l-użi li jagħtu lok għal dritt għal tnaqqis. Fil-prinċipju, il-kundizzjoni hija li l-persuna taxxabbli tuża l-oġġett akkwistat għat-twettiq ta’ tranżazzjonijiet taxxabbli. Skont il-ġurisprudenza, ir-regoli dwar l-aġġustament għandhom iżidu l-eżattezza tat-tnaqqis, billi jiġi kkontrollat, wara d-data tal-akkwist tal-oġġett, sa fejn il-persuna taxxabbli effettivament tuża dan l-oġġett għal finijiet li jagħtu lok għal dritt għal tnaqqis  5  – Ara, f’dan is-sens, is-sentenzi Centralan Property (C‑63/04, EU:C:2005:773, punt 57), TETS Haskovo (C‑234/11, EU:C:2012:644, punt 31), Pactor Vastgoed (C‑622/11, EU:C:2013:649, punt 34) u FIRIN (C‑107/13, EU:C:2014:151, punt 50); ara, barra minn hekk, il-konklużjonijiet tiegħi fil-Kawża TETS Haskovo (C‑234/11, EU:C:2012:352, punti 27 u 28). . Fil-każ ta’ merkanzija kapitali, il-perijodu għal dan il-kontroll huwa ta’ bejn ħames snin u għoxrin sena, skont l-Artikolu 187(1) tad-Direttiva tal-VAT.

Ir-regoli dwar it-tassazzjoni tal-użu privat minn oġġetti ma humiex ibbażati, min-naħa l-oħra, fuq id-dritt għal tnaqqis, iżda jissuġġettaw – mingħajr ma jippreġudikaw it-tnaqqis ladarba jkun ingħata – l-użu privat għall-VAT. F’dan ir-rigward, l-Artikolu 26(1)(a) tad-Direttiva tal-VAT ikopri l-użu privat minn oġġett li jkompli jkun parti mill-assi tal-impriża  6  – Reċentement, tapplika eċċezzjoni għall-użu privat mibdul minn proprjetà immobbli li mill-bidu kellha użu mħallat skont it-tieni subparagrafu tal-Artikolu 168a°(1) tad-Direttiva tal-VAT, li ġiet introdotta permezz tal-Artikolu 1(12) tad-Direttiva tal-Kunsill 2009/162/UE, tat-22 ta’ Diċembru 2009, li temenda diversi dispożizzjonijiet tad-Direttiva 2006/112/KE dwar is-sistema komuni ta’ taxxa fuq il-valur miżjud (ĠU L 10, p. 14). , filwaqt li l-fatti taxxabbli msemmija fl-Artikoli 16 u 18(ċ) jirrigwardaw it-trasferiment ta’ oġġett ta’ impriża fl-assi privati ta’ persuna taxxabbli. Matul l-attività tal-impriża, tali trasferimenti għandhom neċessarjament jiġu ntaxxati bħala applikazzjoni [“teħid”] skont l-Artikolu 16 tad-Direttiva tal-VAT. L-Artikolu 18(ċ) tad-Direttiva tal-VAT jagħti, barra minn hekk, il-possibbiltà lill-Istati Membri li jintaxxaw it-trasferiment ta’ oġġett mill-assi tal-impriża għall-assi privati li jirriżulta mill-waqfien tal-attività ekonomika  7  – Peress li r-Repubblika tal-Polonja għamlet użu mill-opzjoni tal-Artikolu 18(ċ) tad-Direttiva tal-VAT, f’dan il-każ ma hemmx lok li tiġi eżaminata l-kwistjoni dwar jekk l-Artikolu 16, minkejja dik id-dispożizzjoni speċifika, ikoprix ukoll it-teħid mal-waqfien tal-attività; ara, f’dan is-sens, is-sentenza Fischer u Brandenstein (C‑322/99 u C‑323/99, EU:C:2001:280, punt 87) u l-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Jacobs fil-Kawżi magħquda Fischer u Brandenstein (C‑322/99 u C‑323/99, EU:C:2000:700, punt 83). .

Iż-żewġ sistemi regolatorji – l-aġġustament tat-tnaqqis u t-tassazzjoni tal-użu privat – isegwu l-għanijiet tagħhom, li huma simili, b’modi differenti. Fil-fatt, minkejja li l-Qorti tal-Ġustizzja attribwixxiet l-istess effett ekonomiku liż-żewġ sistemi  8  – Sentenza Uudenkaupungin kaupunki (C‑184/04, EU:C:2006:214, punt 30). , il-kundizzjonijet u l-konsegwenzi legali tagħhom ma humiex identiċi.

Minn naħa, diġà esponejt f’iktar dettall f’kawżi oħra li r-regoli dwar it-tassazzjoni tal-użu privat jikkostitwixxu dispożizzjonijiet iktar speċifiċi meta mqabbla mal-aġġustament tat-tnaqqis  9  – Ara l-konklużjonijiet tiegħi fil-Kawża van Laarhoven (C‑594/10, EU:C:2011:820, punt 25). .

Min-naħa l-oħra, l-aġġustament tat-tnaqqis huwa dispożizzjoni ta’ korrezzjoni retroattiva, filwaqt li t-tassazzjoni tal-użu privat tkopri wkoll modifiki fil-valur tal-assi tal-impriża bejn l-akkwist ta’ oġġett u l-bidu tal-użu privat. Fil-fatt, skont l-Artikolu 74 tad-Direttiva tal-VAT, il-valur taxxabbli fil-każ ta’ teħid (Artikolu 16) u fil-każ ta’ waqfien ta’ attività [Artikolu 18(ċ)] huwa l-valur tal-oġġett fid-data tat-teħid  10  – Sentenza Fischer u Brandenstein (C‑322/99 u C‑323/99, EU:C:2001:280, punt 80). jew tal-waqfien tal-attività  11  – Sentenza Marinov (C‑142/12, EU:C:2013:292, punt 33). .

Dan huwa ċċarat permezz tal-għan tat-tassazzjoni f’dawn iż-żewġ każijiet, li saħansitra jmur lil hinn mill-għan tal-aġġustament tat-tnaqqis tat-taxxa tal-input. Skont il-ġurisprudenza, it-tassazzjoni skont l-Artikolu 16 tad-Direttiva tal-VAT għandha tiżgura, b’mod partikolari, li persuna taxxabbli, li tieħu oġġett għall-użu privat tagħha, u l-konsumatur ordinarju, li jakkwista oġġett bl-istess mod, jiġu trattati b’mod ugwali  12  – Ara, b’mod partikolari, is-sentenzi de Jong (C‑20/91, EU:C:1992:192, punt 15), Fischer u Brandenstein (C‑322/99 u C‑323/99, EU:C:2001:280, punt 56) kif ukoll BCR Leasing (C‑438/13, EU:C:2014:2093, punt 23). . Il-Qorti tal-Ġustizzja fformulat dan b’mod simili fir-rigward tal-Artikolu 18(ċ) tad-Direttiva tal-VAT: it-tassazzjoni għandha tipprevjeni li, wara l-waqfien tal-attività taxxabbli, oġġetti li jkunu taw lok għal dritt għal tnaqqis ikunu s-suġġett ta’ konsum finali li ma huwiex intaxxat  13  – Sentenza Marinov (C‑142/12, EU:C:2013:292, punt 27). . Għaldaqstant, persuna taxxabbli, li tirċievi għall-konsum finali privat minnha, oġġett mill-impriża tagħha, għandha tiġi imposta l-VAT bl-istess mod bħal meta tali oġġett jiġi akkwistat minn persuna taxxabbli oħra. Il-kunsinna minn terz u l-kunsinna minn persuna lilha nnifisha għandhom għaldaqstant jiġu trattati bl-istess mod.

Fid-dawl ta’ dawn id-differenzi, iż-żewġ sistemi regolatorji għandhom, għaldaqstant, u kif diġà ssuġġeriet il-Qorti tal-Ġustizzja  14  – Ara s-sentenza Uudenkaupungin kaupunki (C‑184/04, EU:C:2006:214, punt 29); ara wkoll, preċedentement, il-konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Jacobs fil-Kawża Charles u Charles-Tijmens (C‑434/03, EU:C:2005:48, punt 54). – jiġu applikati b’mod parallel u indipendenti minn xulxin.

Huwa minnu li jeżisti – kif diġà enfasizzat ġustament l-Avukat Ġenerali Stix-Hackl  15  – Konklużjonijiet tal-Avukat Ġenerali Stix-Hackl fil-Kawża Uudenkaupungin kaupunki (C‑184/04, EU:C:2005:557, punt 26). – ċertu bżonn ta’ koordinazzjoni bejn iż-żewġ sistemi, sabiex jiġi osservat il-prinċipju tan-newtralità fiskali. Skont dan il-prinċipju għandha, fost l-oħrajn, tiġi evitata t-taxxa doppja  16  – Ara s-sentenzi Fischer u Brandenstein (C‑322/99 u C‑323/99, EU:C:2001:280, punt 76) kif ukoll NLB Leasing (C‑209/14, EU:C:2015:440, punt 40). .

Minn dan jirriżulta, pereżempju, li aġġustament tat-tnaqqis fil-każ ta’ xogħol imwettaq fuq oġġett iqum biss sa fejn dan ix-xogħol ma jkunx diġà ġie ntaxxat fil-kuntest tat-tassazzjoni tat-teħid ta’ oġġett  17  – Ara s-sentenza Fischer u Brandenstein (C‑322/99 u C‑323/99, EU:C:2001:280, punt 95). . Inkella l-persuna taxxabbli tiġi imposta l-VAT darbtejn. L-istess jgħodd ukoll bil-kontra: tassazzjoni tat-teħid ta’ oġġett għandha ssir biss sa fejn l-akkwist u ż-żamma tiegħu jkunu taw lok għat-tnaqqis tat-taxxa tal-input 18  – Ara s-sentenza Fischer u Brandenstein (C‑322/99 u C‑323/99, EU:C:2001:280, punti 74 sa 76); ara wkoll, fir-rigward tal-valur taxxabbli ta’ dak li attwalment huwa l-Artikolu 74 tad-Direttiva tal-VAT, is-sentenza Property Development Company (C‑16/14, EU:C:2015:265, punt 42). .

F’dan il-każ, il-prinċipju tan-newtralità fiskali ma jeżiġix, madankollu, li tassazzjoni skont l-Artikolu 18(ċ) tkun permessa biss fiż-żmien tal-perijodu ta’ aġġustament skont l-Artikolu 187(1) tad-Direttiva tal-VAT. Fil-fatt, ma hemmx indikazzjoni ta’ taxxa doppja.

It-tassazzjoni skont l-Artikolu 18(ċ) tad-Direttiva tal-VAT tista’, skont il-kliem użat fid-dispożizzjoni, isseħħ biss meta l-akkwist ta’ oġġett jagħti lok għal dritt għal tnaqqis. B’dan il-mod, dan jagħmel parti mill-assi tal-impriża u għalhekk huwa eżenti minn kull imposta fiskali. Sa fejn l-oġġett, madankollu, ikun għad fadallu valur residwali mal-waqfien tal-attività, huwa ma jkunx għadu ikkonsmat fil-kuntest tal-attività ekonomika u għaldaqstant għandu jiġi ntaxxat – għall-ewwel darba – l-użu privat minnu, sa fejn ma jaqax taħt eżenzjoni mit-taxxa  19  – Wieħed jaħseb, f’dan il-każ, fl-Artikolu 135(1)(j) tad-Direttiva tal-VAT. .

Barra minn hekk, dan huwa, fil-prinċipju, l-istess trattament fiskali li, bla dubju, kien jirriżulta skont l-Artikolu 2(1)(a) tad-Direttiva tal-VAT, kieku J. Mateusiak kien biegħ l-bini fl-istess data. Għaldaqstant, it-tassazzjoni skont l-Artikolu 18(ċ) tad-Direttiva tal-VAT, li hija indipendenti mill-iskadenza tal-perijodu ta’ aġġustament skont l-Artikolu 187(1), tiggarantixxi wkoll in-newtralità tas-sistema tal-VAT, għaliex ma għandha l-ebda impatt fuq id-deċiżjonijiet ekonomiċi tal-persuna taxxabbli.