ISSN 1831-5380
Mapa strony | Klauzula prawna | Pliki cookie | FAQ | Kontakt | Drukuj

9.5. Struktura administracyjna Unii Europejskiej: oficjalne nazwy i porządek ich wymieniania

9.5.1. Instytucje i organy

Instytucje i organy należy wymieniać według porządku protokolarnego.

Poniższa lista obejmuje oficjalne nazwy, ustawione według porządku protokolarnego, od 1 grudnia 2009 r. (wejście w życie Traktatu z Lizbony). Tabela zamieszczona dalej przedstawia różne formy zapisu nazw w zależności od rodzaju publikacji, jak również odpowiednie skróty i siedziby.

Zob. również: załącznik A9 – Instytucje, organy, służby międzyinstytucjonalne i jednostki organizacyjne: lista wielojęzyczna

a) Instytucje

Rada Europejska
Przewodniczący Rady Europejskiej
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Trybunał Sprawiedliwości
Sąd
Uwaga:
Sąd do spraw Służby Publicznej zakończył działalność 1 września 2016 r. po powierzeniu swych właściwości Sądowi.

b) Organ ds. polityki zewnętrznej

Europejska Służba Działań Zewnętrznych
Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa
Trzy rodzaje rad i ich nazwy
W Unii Europejskiej

Szefowie państw lub rządów (prezydenci lub premierzy) oraz przewodniczący Komisji Europejskiej spotykają się zasadniczo cztery razy do roku. Spotkania Rady Europejskiej znane są również pod nazwą „szczytów”. Rada Europejska określa główne kierunki polityki Unii Europejskiej.

Ministrowie państw członkowskich spotykają się regularnie w ramach Rady Unii Europejskiej. W zależności od przedmiotu obrad każde państwo reprezentowane jest przez ministra odpowiedzial­nego za daną dziedzinę. Jest to główny organ decyzyjny Unii, który przyjmuje dużą część aktów prawa unijnego.

Poza Unią Europejską

Rada Europy jest organizacją międzynarodową, a nie instytucją europejską.

c) Organy doradcze

d) Inne organy

INSTYTUCJE I ORGANY – Różne formy zapisu
Pełna nazwa Krótka nazwa (1) Skrót Siedziba
Parlament Europejski Parlament PE Strasburg (2)
Rada Europejska Bruksela
Rada Unii Europejskiej Rada
Uwaga:

W mowie potocznej:

Rada Ministrów (w znaczeniu ogólnym)
Rada ds. […] (w poszczególnych konfiguracjach, np. Rada ds. Rolnictwa)
Bruksela
Komisja Europejska Komisja Bruksela (3)
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
(instytucja)
Trybunał Sprawiedliwości Luksemburg
Trybunał Sprawiedliwości (instancja)
Trybunał Luksemburg
Sąd
Luksemburg
Europejski Bank Centralny Bank EBC Frankfurt nad Menem
Europejski Trybunał Obrachunkowy (4)
Trybunał Obrachunkowy Luksemburg
w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej: Trybunał Obrachunkowy
Europejska Służba Działań Zewnętrznych ESDZ Bruksela
Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny Komitet EKES (5) Bruksela
Europejski Komitet Regionów (6) Komitet KR Bruksela
w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, seria L: Komitet Regionów
Europejski Bank Inwestycyjny Bank EBI Luksemburg
Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich Rzecznik Strasburg (7)
Europejski Inspektor Ochrony Danych Inspektor EIOD Bruksela
Europejska Rada Ochrony Danych Rada EROD Bruksela
(1)
Formy skróconej należy używać tylko wówczas, gdy nie ma niebezpieczeństwa pomyłki (głównie w wypadku „Trybunału” czy „Komitetu”). Przy pierwszej wzmiance należy zawsze podać nazwę w pełnym brzmieniu.
(2)
Siedziba Parlamentu znajduje się w Strasburgu. Sesje dodatkowe organizowane są w Brukseli. Sekretariat mieści się w Luksemburgu.
(3)
Siedziba Komisji znajduje się w Brukseli, jednak niektóre dyrekcje i służby mieszczą się w Luksemburgu.
(4)
„Europejski Trybunał Obrachunkowy” jest nazwą stosowaną powszechnie. Jednakże oficjalna nazwa używana w tekstach o charakterze ustawodawczym to „Trybunał Obrachunkowy Unii Europejskiej” (do 30 listopada 2009 r.: „Trybunał Obrachunkowy Wspólnot Europejskich”), choć formę tę spotyka się niezwykle rzadko w tekstach innego typu. W Dzienniku Urzędowym stosuje się formę krótką – „Trybunał Obrachunkowy”.
(5)
Nie należy używać formy skróconej „Komitet Ekonomiczno-Społeczny” ani skrótu „KES”.
(6)
„Europejski Komitet Regionów” jest nazwą powszechnie stosowaną. W tekstach czysto prawnych i w Dzienniku Urzędowym, seria L, należy posługiwać się oficjalną nazwą „Komitet Regionów”. Skrót pozostaje bez zmian (na wniosek Komitetu).
(7)
Siedziba Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich mieści się w tym samym miejscu co siedziba Parlamentu Europejskiego.

9.5.2. Służby międzyinstytucjonalne

Służby międzyinstytucjonalne są przyłączone pod względem administracyjnym do Komisji Europejskiej (zob. również pkt 9.6).

Nazwa Krótka nazwa Skrót Siedziba Akt podstawowy
(akt ustanawiający) (a)
Europejski Urząd Doboru Kadr (1) Urząd Doboru Kadr EPSO (*) Bruksela Dz.U. L 197 z 26.7.2002, s. 53
Szkoła Administracji
EUSA (*)
Urząd Publikacji Unii Europejskiej (3) Urząd Publikacji OP (*) Luksemburg Dz.U. L 168 z 30.6.2009, s. 41
(Dz.U. 152 z 13.7.1967, s. 18)
zespół reagowania na incydenty komputerowe w instytucjach, organach i agencjach UE zespół reagowania na incydenty komputerowe CERT-EU Bruksela Dz.U. L 6 z 11.1.2017, s. 40
(a)
Aktem odniesienia jest zasadniczo akt o ustanowieniu danej agencji. Jeżeli akt o ustanowieniu agencji przekształcono lub sporządzono jego wersję jednolitą albo uchylono go i zastąpiono nowym aktem, ten zmieniony akt prawny staje się nowym aktem podstawowym (a pierwotny akt o ustanowieniu agencji podawany jest w nawiasach jako dane historyczne).
(*)
Taki sam skrót we wszystkich językach.
(1)
Nazwa zwyczajowa.
(2)
Przyłączona pod względem administracyjnym do Europejskiego Urzędu Doboru Kadr.
(3)
Do 30 czerwca 2009 r.: „Urząd Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich”.

9.5.3. Zdecentralizowane jednostki organizacyjne (agencje)

Zdecentralizowane jednostki organizacyjne (agencje) powoływane są na mocy konkretnego aktu prawnego w celu realizacji ściśle określonego zadania.

Zasadniczo wymienia się je w kolejności alfabetycznej języka, w którym wydawana jest dana publikacja.

Nazwa Skrót Siedziba Akt podstawowy
(akt ustanawiający) (a)
Zmiany (b)
Agencja Europejskiego GNSS GSA (*) Praga Dz.U. L 276 z 20.10.2010, s. 11 Akt zmieniający w przygotowaniu
Agencja Kolejowa Unii Europejskiej ERA Lille, Valenciennes Dz.U. L 138 z 26.5.2016, s. 1
(DZ.U. L 164 z 30.4.2004, s. 1)
 
Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej FRA (*) Wiedeń Dz.U. L 53 z 22.2.2007, s. 1  
Agencja Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego EASA Kolonia Dz.U. L 212 z 22.8.2018, s. 1
(Dz.U. L 240 z 7.9.2002, s. 1)
 
Agencja Unii Europejskiej ds. Cyberbezpieczeństwa ENISA (*) Heraklion Dz.U. L 151 z 7.6.2019, s. 15
(Dz.U. L 77 z 13.3.2004, s. 1)
 
Agencja Unii Europejskiej ds. Szkolenia w Dziedzinie Ścigania CEPOL  Budapeszt Dz.U. 319 z 4.12.2015, s. 1
(Dz.U. L 256 z 1.10.2005, s. 63)
 
Agencja Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki ACER (*) Lublana Dz.U. L 158 z 14.6.2019, s. 22
(Dz.U. L 211 z 14.8.2009, s. 1)
 
Agencja Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Ścigania Europol (*) Haga Dz.U. L 135 z 24.5.2016, s. 53
(Dz.U. C 316 z 27.11.1995, s. 1)
 
Agencja Unii Europejskiej ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości eu-LISA (*) Tallinn Dz.U. L 295 z 21.11.2018, s. 99
(Dz.U. L 286 z 1.11.2011, s. 1)
 
Agencja Wsparcia BEREC
(krótka nazwa: Urząd BEREC)
Ryga Dz.U. L 321 z 17.12.2018, s. 1
(Dz.U. L 337 z 18.12.2009, s. 1)
Centrum Tłumaczeń dla Organów Unii Europejskiej CdT (*) Luksemburg Dz.U. L 314 z 7.12.1994, s. 1 Zmiany w pisowni
Eurojust
12.12.2019: Agencja Unii Europejskiej ds. Współpracy Wymiarów Sprawiedliwości w Sprawach Karnych (Eurojust)
Haga Dz.U. L 63 z 6.3.2002, s. 1 Zob. „Przyjęta zmiana”
Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy EU-OSHA (*) Bilbao Dz.U. L 30 z 31.1.2019, s. 58
(Dz.U. L 216 z 20.8.1994, s. 1)
 
Europejska Agencja Chemikaliów ECHA (*) Helsinki (Dz.U. L 396 z 30.12.2006, s. 1) Sprostowanie:
Dz.U. L 136 z 29.5.2007, s. 3
Europejska Agencja Bezpieczeństwa Morskiego EMSA Lizbona Dz.U. L 208 z 5.8.2002, s. 1 Sprostowanie:
Dz.U. L 230 z 24.8.2006, s. 12
Europejska Agencja Kontroli Rybołówstwa EFCA Vigo Dz.U. L 83 z 25.3.2018, s. 18
(Dz.U. L 128 z 21.5.2005, s. 1)
 
Europejska Agencja Leków EMA (*) Amsterdam Dz.U. L 136 z 30.4.2004, s. 1 Akt zmieniający (siedziba):
Dz.U. L 291 z 16.11.2018, s. 3
Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej Frontex (*) Warszawa Dz.U. L 295 z 14.11.2019, s. 1
(Dz.U. L 349 z 25.11.2004, s. 1)
 
Europejska Agencja Środowiska EEA Kopenhaga Dz.U. L 126 z 21.5.2009, s. 13  
Europejska Fundacja Kształcenia ETF (*) Turyn Dz.U. L 354 z 31.12.2008, s. 82
(Dz.U. L 131 z 23.5.1990, s. 1)
 
Europejska Fundacja na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy Eurofound (*) Dublin Dz.U. L 30 z 31.1.2019, s. 74
(Dz.U. L 139 z 30.5.1975, s. 1)
 
Europejska Rada Ochrony Danych Bruksela Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 1 Zmiany w pisowni
Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn EIGE (*) Wilno Dz.U. L 403 z 30.12.2006, s. 9  
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności EFSA (*) Parma Dz.U. L 31 z 1.2.2002, s. 1  
Europejski Urząd ds. Pracy Bratysława Dz.U. L 186 z 11.7.2019, s. 21 Ustanowienie: 31.7.2019
Europejski Urząd Nadzoru Bankowego EUNB Paryż Dz. u. L 331 z 15.12.2010, s. 12 Akt zmieniający (siedziba):
Dz.U. L 291 z 16.11.2018, s. 1
Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych ESMA Paryż Dz. u. L 331 z 15.12.2010, s. 84  
Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych EIOPA Frankfurt nad Menem Dz. u. L 331 z 15.12.2010, s. 48  
Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu EASO  (*) Valletta Dz.U. L 132 z 29.5.2010, s. 11 Akt zmieniający w przygotowaniu
Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób ECDC (*) Sztokholm Dz.U. L 142 z 30.4.2004, s. 1  
Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii EMCDDA Lizbona Dz.U. L 376 z 27.12.2006, s. 1
(Dz.U. L 36 z 12.2.1993, s. 1)
 
Europejskie Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego Cedefop (*) Saloniki Dz.U. L 30 z 31.1.2019, s. 90
(Dz.U. L 39 z 13.2.1975, s. 1)
 
Jednolita Rada ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji SRB Bruksela Dz.U. L 225 z 30.7.2014, s. 1  
Prokuratura Europejska Luksemburg Dz.U. L 283 z 31.10.2017, s. 1 Ustanowienie: 20.11.2017; rozpoczęcie działalności: 20.11.2020
Urząd ds. Europejskich Partii Politycznych i Europejskich Fundacji Politycznych Bruksela Dz.U. L 317 z 4.11.2014, s. 1  

Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej

EUIPO Alicante Dz.U. L 154 z 16.6.2017, s. 1
(Dz.U. L 11 z 14.1.1994, s. 1)
 
Wspólnotowy Urząd Ochrony Odmian Roślin CPVO Angers Dz.U. L 227 z 1.9.1994, s. 1 Akt zmieniający w przygotowaniu
Przyjęta zmiana
Agencja, której to dotyczy Nowa nazwa Akt podstawowy
Eurojust 12.12.2019: Agencja Unii Europejskiej ds. Współpracy Wymiarów Sprawiedliwości w Sprawach Karnych (Eurojust) Dz.U. L 295 z 21.11.2018, s. 138
W fazie planowania
Kilka planowanych lub będących już w toku procedur może skutkować zmianą nazwy niektórych agencji.
Agencja, której to dotyczy Proponowana nowa nazwa Procedura
Agencja Europejskiego GNSS (GSA) Agencja Unii Europejskiej ds. Programu Kosmicznego (?) COM(2018) 447 – 2018/0236 (COD)
Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu (EASO) Agencja Unii Europejskiej ds. Azylu (?) COM(2016) 271 final – 2016/0131 (COD)
Wspólnotowy Urząd Ochrony Odmian Roślin (CPVO) Europejską Agencja ds. Odmian Roślin (?) COM(2013) 262 – 2013/0137 (COD)
to be monitored (the EP asked the Commission to withdraw its proposal and submit a new one)
Na etapie planowania (nowe agencje)
Agencja Źródło/procedura
(a)
Aktem odniesienia jest zasadniczo akt o ustanowieniu danej agencji. Jeżeli akt o ustanowieniu agencji przekształcono lub sporządzono jego wersję jednolitą albo uchylono go i zastąpiono nowym aktem, ten zmieniony akt prawny staje się nowym aktem podstawowym (a pierwotny akt o ustanowieniu agencji podawany jest w nawiasach jako dane historyczne).
(b)

Zmiany mogą mieć następującą postać:

sprostowanie, akt zmieniający (lub inny rodzaj aktu prawnego): zmiany w akcie podstawowym dotyczące nazwy, skrótu lub siedziby;
zmiany w pisowni: w odniesieniu do danej jednostki pisownia stosowana w rozporządzeniu podstawowym została zmieniona w celu dostosowania jej do międzyinstytucjonalnych konwencji w zakresie pisowni, w szczególności zasad dotyczących użycia małych i wielkich liter (za zgodą prawników lingwistów Rady, sprostowanie nie jest konieczne).
(*)
Taki sam skrót we wszystkich językach.
Uwaga:
Zob. również decyzja 2004/97/WE, Euratom z dnia 13 grudnia 2003 r. w sprawie lokalizacji siedzib niektórych urzędów i agencji Unii Europejskiej (Dz.U. L 29 z 3.2.2004, s. 15).

Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa

Nazwa Skrót Siedziba Akt podstawowy
(akt ustanawiający) (a)
Centrum Satelitarne Unii Europejskiej Satcen Torrejón de Ardoz Dz.U. L 188 z 27.6.2014, s. 73
(Dz.U. L 200 z 25.7.2001, s. 5)
Europejska Agencja Obrony EDA Bruksela Dz.U. L 266 z 13.10.2015, s. 55
(Dz.U. L 245 z 17.7.2004, s. 17)
Instytut Unii Europejskiej Studiów nad Bezpieczeństwem IUESB Paryż Dz.U. L 41 z 12.2.2014, s. 13
(Dz.U. L 200 z 25.7.2001, s. 1)

9.5.4. Agencje wykonawcze

Agencje wykonawcze to organy posiadające osobowość prawną, ustanowione zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 58/2003 (Dz.U. L 11 z 16.1.2003) w celu powierzenia im określonych zadań w zakresie zarządzania określonymi programami Unii Europejskiej. Powołuje się je na czas określony.

Nazwa Skrót Siedziba Akt podstawowy
(+ sprostowanie lub akt zmieniający)
Agencja Wykonawcza ds. Badań Naukowych REA (*) Bruksela Dz.U. L 346 z 20.12.2013, s. 54
Agencja Wykonawcza ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego EACEA (*) Bruksela Dz.U. L 343 z 19.12.2013, s. 46
akt zmieniający:
Dz.U. L 286 z 14.11.2018, s. 33
Agencja Wykonawcza ds. Innowacyjności i Sieci INEA (*) Bruksela Dz.U. L 352 z 24.12.2013, s. 65
Agencja Wykonawcza ds. Konsumentów, Zdrowia, Rolnictwa i Żywności Chafea (*) Luksemburg Dz.U. L 341 z 18.12.2013, s. 69
akt zmieniający:
Dz.U. L 363 z 18.12.2014, s. 183
Agencja Wykonawcza ds. Małych i Średnich Przedsiębiorstw EASME (*) Bruksela Dz.U. L 341 z 18.12.2013, s. 73
Agencja Wykonawcza Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych ERCEA (*) Bruksela Dz.U. L 346 z 20.12.2013, s. 58
(*)
Taki sam skrót we wszystkich językach.

9.5.5. Agencje i organy Euratomu

Działalność agencji i organów Euratomu pomaga w realizacji celów zapisanych w Traktacie ustanawiającym Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (Euratom).

Nazwa Skrót Siedziba Akt podstawowy
Agencja Dostaw Euratomu Luksemburg Dz.U. L 41 z 15.2.2008, s. 15
Wspólne Przedsięwzięcie „Fusion for Energy” (1) F4E (*) Barcelona Dz.U. L 90 z 30.3.2007, s. 58
(*)
Taki sam skrót we wszystkich językach.
(1)
Europejskie Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej.

9.5.6. Inne jednostki organizacyjne

Nazwa zwyczajowa Krótka nazwa Skrót Siedziba Akt podstawowy
Europejski Instytut Innowacji i Technologii   EIT (*) Budapeszt Dz.U. L 97 z 9.4.2008, s. 1
Wspólne Przedsięwzięcie „Czyste Niebo 2”   Bruksela Dz.U. L 169 z 7.6.2014, s. 77
Wspólne Przedsięwzięcie ECSEL (1)   Bruksela Dz.U. L 169 z 7.6.2014, s. 152
Wspólne Przedsięwzięcie IMI 2   Bruksela Dz.U. L 169 z 7.6.2014, s. 54
Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Bioprzemysłu Wspólne Przedsięwzięcie BBI Bruksela Dz.U 169 z 7.6.2014, s. 130
Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Technologii Ogniw Paliwowych i Technologii Wodorowych 2 Wspólne Przedsięwzięcie FCH 2 Bruksela Dz.U 169 z 7.6.2014, s. 108
Wspólne Przedsięwzięcie SESAR   Bruksela Dz.U. L 192 z 1.7.2014, s. 1
Wspólne Przedsięwzięcie Shift2Rail Wspólne Przedsięwzięcie S2R Bruksela Dz.U. L 177 z 17.6.2014, s. 9
Wspólne Przedsięwzięcie w dziedzinie Europejskich Obliczeń Wielkiej Skali Wspólne Przedsięwzięcie EuroHPC Luksemburg Dz.U. L 252 z 8.10.2018, s. 1
(*)
Taki sam skrót we wszystkich językach.
(1)
Zastępuje wspólne przedsięwzięcia ARTEMIS i ENIAC.
Ostatnia aktualizacja: 5.12.2019
Góra strony
Poprzednia stronaNastępna strona