16.9.2016   

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

L 250/3


FTEHIM TA' SĦUBIJA EKONOMIKA

bejn l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-waħda, u l-Istati EPA SADC, min-naħa l-oħra

PREAMBOLU

PARTIJIET GĦALL-FTEHIM

IR-RENJU TAL-BELĠJU,

IR-REPUBBLIKA TAL-BULGARIJA,

IR-REPUBBLIKA ĊEKA,

IR-RENJU TAD-DANIMARKA,

IR-REPUBBLIKA FEDERALI TAL-ĠERMANJA,

IR-REPUBBLIKA TAL-ESTONJA,

L-IRLANDA,

IR-REPUBBLIKA ELLENIKA,

IR-RENJU TA' SPANJA,

IR-REPUBBLIKA FRANĊIŻA,

IR-REPUBBLIKA TAL-KROAZJA,

IR-REPUBBLIKA TALJANA,

IR-REPUBBLIKA TA' ĊIPRU,

IR-REPUBBLIKA TAL-LATVJA,

IR-REPUBBLIKA TAL-LITWANJA,

IL-GRAN DUKAT TAL-LUSSEMBURGU,

L-UNGERIJA,

IR-REPUBBLIKA TA' MALTA,

IR-RENJU TAN-NETHERLANDS,

IR-REPUBBLIKA TAL-AWSTRIJA,

IR-REPUBBLIKA TAL-POLONJA,

IR-REPUBBLIKA PORTUGIŻA,

IR-RUMANIJA,

IR-REPUBBLIKA TAS-SLOVENJA,

IR-REPUBBLIKA SLOVAKKA,

IR-REPUBBLIKA TAL-FINLANDJA,

IR-RENJU TAL-ISVEZJA,

IR-RENJU UNIT TAL-GRAN BRITTANJA U TAL-IRLANDA TA' FUQ,

Il-Partijiet Kontraenti għat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, minn hawn 'il quddiem imsejħin “l-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea”

u

L-UNJONI EWROPEA, min-naħa l-waħda, u

IR-REPUBBLIKA TAL-BOTSWANA,

IR-RENJU TAL-LESOTO,

IR-REPUBBLIKA TAL-MOZAMBIQUE,

IR-REPUBBLIKA TAN-NAMIBJA,

IR-REPUBBLIKA TAL-AFRIKA T'ISFEL, u

IR-RENJU TAS-SWAŻILAND

minn hawn 'il quddiem imsejħin l-“Istati tal-Komunità għall-Iżvilupp tan-Nofsinhar tal-Afrika aderenti għall-Ftehim ta' Sħubija Ekonomika”, min-naħa l-oħra (“l-Istati EPA SADC”),

FILWAQT LI JIKKUNSIDRAW ix-xewqa tal-Partijiet li jsaħħu iktar ir-rabtiet kummerċjali tagħhom u jistabbilixxu relazzjonijiet mill-qrib u dejjiema bbażati fuq sħubija u kooperazzjoni;

KONVINTI li dan il-Ftehim se japprofondixxi u jinkoraġġixxi iktar ir-relazzjonijiet ekonomiċi u kummerċjali bejn il-Partijiet;

FILWAQT LI JIXTIEQU joħolqu opportunijiet ġodda ta' impjieg, jattiraw l-investiment u jtejbu l-istandards ta' għajxien fit-territorji tal-Partijiet filwaqt li jippromwovu l-iżvilupp sostenibbli;

FILWAQT LI JIRRIKONOXXU l-importanza tal-kooperazzjoni fil-finanzjament tal-iżvilupp għall-implimentazzjoni ta' dan il-Ftehim;

FILWAQT LI JIRRIKONOXXU l-isforzi tal-Istati EPA SADC sabiex ikun żgurat żvilupp ekonomiku u soċjali għan-nies tagħhom fil-kuntest tal-approfondiment tal-integrazzjoni reġjonali fir-reġjun tal-Komunità tal-Iżvilupp tan-Nofsinhar tal-Afrika (“ir-reġjun tal-SADC”);

FILWAQT LI JIKKONFERMAW l-impenn tal-Partijiet li jippromwovu kooperazzjoni reġjonali u integrazzjoni ekonomika, u li jinkoraġġixxu l-liberalizzazzjoni tal-kummerċ fir-reġjun tal-SADC;

FILWAQT LI JIRRIKONOXXU l-ħtiġijiet u l-interessi speċjali tal-Istati EPA SADC u l-ħtieġa li jiġu indirizzati l-livelli differenti ta' tħassib ta' żvilupp ekonomiku, ġeografiku u soċjoekonomiku li għandhom;

FILWAQT LI JIRRIKONOXXU ċ-ċirkustanzi speċjali tal-Botswana, tal-Lesoto, tan-Namibja u tas-Sważiland (“l-Istati BLNS”) f'dan il-Ftehim u l-ħtieġa li jitqiesu l-effetti fuqhom tal-liberalizzazzjoni kummerċjali taħt il-Ftehim dwar il-Kummerċ, l-Iżvilupp u l-Kooperazzjoni bejn l-Afrika t'Isfel u l-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, iffirmat fil-11 ta' Ottubru 1999 (“TDCA”);

FILWAQT LI JIRRIKONOXXU ċ-ċirkustanzi u l-ħtiġijiet speċjali tal-Pajjiżi l-Inqas Żviluppati (“LDCs”) tal-Istati EPA SADC permezz tal-użu ta' trattament speċjali u differenzjali u permezz tal-assimetrija;

FILWAQT LI JIRRIKONOXXU ċ-ċirkustanzi speċjali tal-Lesoto bħala l-uniku LDC fl-SACU u li l-impatt tat-tnaqqis tad-dħul mit-tariffi bħala riżultat tat-TDCA u dan il-Ftehim jeħtieġ jingħata prijorità fl-għajnuna għall-kummerċ;

FILWAQT LI JIRRIKONOXXU ċ-ċirkustanzi speċjali tal-Istati EPA SADC li għadhom ħerġin minn kunflitt armat fit-tul, li jeħtieġu trattament speċjali u differenzjali u assimetrija;

FILWAQT LI JQISU d-drittijiet u l-obbligi tal-Partijiet f'termini tas-sħubija tagħhom fl-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (id-“WTO”), u jaffermaw mill-ġdid l-importanza tas-sistema kummerċjali multilaterali;

FILWAQT LI JFAKKRU l-importanza li l-Partijiet jagħtu lill-prinċipji u lir-regoli li jirregolaw is-sistema kummerċjali multilaterali u lill-ħtieġa li jiġu applikati b'mod trasparenti u mhux diskriminatorju;

KONXJI tal-Ftehim ta' Sħubija bejn il-Membri tal-Grupp tal-Istati tal-Afrika, il-Karibew u l-Paċifiku (“AKP”), min-naħa l-waħda, u l-Komunità Ewropea (“KE”) u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-oħra, li ġie ffirmat fit-23 ta' Ġunju 2000 u rivedut fil-25 ta' Ġunju 2005 (“il-Ftehim ta' Cotonou”);

FILWAQT LI JIKKONFERMAW l-impenn tal-Partijiet u l-appoġġ għall-iżvilupp ekonomiku fl-Istati EPA SADC sabiex jintlaħqu l-Għanijiet ta' Żvilupp tal-Millennju (“MDGs”);

KONXJI tat-TDCA;

KONXJI tal-impenn tal-Partijiet sabiex ikun żgurat li l-arranġamenti reċiproċi tagħhom jappoġġaw il-proċess ta' integrazzjoni reġjonali skont it-Trattat tal-Komunità għall-Iżvilupp tan-Nofsinhar tal-Afrika, iffirmat fis-17 ta' Awwissu 1992, kif emendat (“it-Trattat SADC”);

FILWAQT LI JIRRIKONOXXU l-każ partikolari tal-Unjoni Doganali tan-Nofsinhar tal-Afrika (“SACU”) stabbilita skont il-Ftehim tal-Unjoni Doganali tan-Nofsinhar tal-Afrika tal-2002, bejn il-Gvernijiet tar-Repubblika tal-Botswana, ir-Renju tal-Lesoto, ir-Repubblika tan-Namibja, ir-Repubblika tal-Afrika t'Isfel u r-Renju tas-Sważiland, iffirmat fil-21 ta' Ottubru 2002 (“il-Ftehim SACU”);

FILWAQT LI JIKKONFERMAW l-appoġġ u l-inkoraġġiment tal-Partijiet għall-proċess tal-liberalizzazzjoni kummerċjali;

FILWAQT LI JENFASIZZAW l-importanza tal-agrikoltura u tal-iżvilupp sostenibbli biex jittaffa l-faqar fl-Istati EPA SADC;

QABLU li jikkonkludu dan il-Ftehim:

PARTI I

ŻVILUPP SOSTENIBBLI U OQSMA OĦRAJN TA' KOOPERAZZJONI

KAPITOLU I

Dispożizzjonijiet ġenerali

Artikolu 1

Għanijiet

L-għanijiet ta' dan il-Ftehim huma li:

(a)

jingħata kontribut għat-tnaqqis u għall-qerda tal-faqar permezz tat-twaqqif ta' sħubija kummerċjali li tkun konsistenti mal-għan ta' żvilupp sostenibbli, mal-MDGs u mal-Ftehim ta' Cotonou;

(b)

jiġu promossi l-integrazzjoni reġjonali, il-kooperazzjoni ekonomika u l-governanza tajba biex b'hekk ikun stabbilit u implimentat qafas regolatorju reġjonali effettiv, prevedibbli u trasparenti għall-kummerċ u għall-investiment bejn il-Partijiet u fost l-Istati EPA SADC;

(c)

tiġi promossa l-integrazzjoni gradwali tal-Istati EPA SADC fl-ekonomija dinjija, skont l-għażliet politiċi u l-prijoritajiet ta' żvilupp tagħhom;

(d)

tittejjeb il-kapaċità tal-Istati EPA SADC fil-politika kummerċjali u fi kwistjonijiet relatati mal-kummerċ;

(e)

jiġu appoġġati l-kundizzjonijiet għal żieda fl-investiment u fl-inizjattivi tas-settur privat, u jittejbu l-kapaċità għall-forniment, il-kompetittività u t-tkabbir ekonomiku fl-Istati EPA SADC; u

(f)

jissaħħu r-relazzjonijiet eżistenti bejn il-Partijiet fuq il-bażi tas-solidarjetà u tal-interess reċiproku. Għal dan il-għan, b'mod konsistenti mal-obbligi tad-WTO, dan il-Ftehim għandu jtejjeb ir-relazzjonijiet kummerċjali u ekonomiċi, jikkonsolida l-implimentazzjoni tal-Protokoll tal-Komunità għall-Iżvilupp tan-Nofsinhar tal-Afrika (SADC) dwar il-Kummerċ, iffirmat fl-24 ta' Awwissu 1996 (“il-Protokoll tal-SADC dwar il-Kummerċ”) u l-Ftehim tal-SACU, jappoġġa dinamika kummerċjali ġdida bejn il-Partijiet permezz tal-liberalizzazzjoni progressiva u assimetrika tal-kummerċ bejniethom u billi jsaħħaħ, iwessa' u japprofondixxi l-kooperazzjoni fl-oqsma kollha rilevanti għall-kummerċ.

Artikolu 2

Prinċipji

1.   Dan il-Ftehim huwa bbażat fuq il-Prinċipji Fundamentali, kif ukoll fuq l-Elementi Essenzjali u Fundamentali, kif stabbiliti fl-Artikoli 2 u 9 rispettivament, tal-Ftehim ta' Cotonou. Dan il-Ftehim għandu jibni fuq il-kisbiet tal-Ftehim ta' Cotonou, it-TDCA u fuq il-Ftehimiet ta' Sħubija ACP-KE preċedenti fil-kooperazzjoni u fl-integrazzjoni reġjonali, kif ukoll fil-kooperazzjoni ekonomika u kummerċjali.

2.   Dan il-Ftehim għandu jiġi implimentat b'mod kumplimentari u li jsaħħaħ b'mod reċiproku l-Ftehim ta' Cotonou u t-TDCA, soġġett għall-Artikoli 110 u 111.

3.   Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw sabiex jimplimentaw dan il-Ftehim b'mod li jkun konsistenti mal-politiki ta' żvilupp u mal-programmi ta' integrazzjoni reġjonali li l-Istati EPA SADC huma jew jistgħu jkunu involuti fihom.

4.   Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw sabiex jissodisfaw l-impenji u l-obbligi tagħhom u sabiex jiffaċilitaw il-kapaċità tal-Istati EPA SADC biex jimplimentaw dan il-Ftehim.

Artikolu 3

Integrazzjoni reġjonali

1.   Il-Partijiet jirrikonoxxu li l-integrazzjoni reġjonali hija element integrali tas-sħubija tagħhom u strument b'saħħtu sabiex jintlaħqu l-għanijiet ta' dan il-Ftehim.

2.   Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-importanza ta' integrazzjoni reġjonali u sottoreġjonali fost l-Istati EPA SADC sabiex jinkisbu opportunitajiet ekonomiċi ikbar, titjib fl-istabbiltà politika u titrawwem l-integrazzjoni effettiva tal-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw fl-ekonomija dinjija.

3.   B'mod partikolari, il-Partijiet jappoġġaw il-proċessi ta' integrazzjoni bbażati fuq il-Ftehim tal-SACU, it-Trattat tal-SADC u l-Att Kostituttiv tal-Unjoni Afrikana li ġie adottat fil-11 ta' Lulju 2000, kif ukoll il-politiki dwar l-iżvilupp u l-għanijiet politiċi relatati ma' proċessi bħal dawn. Il-Partijiet għandhom l-għan li jimplimentaw dan il-Ftehim b'mod li jappoġġaw lil xulxin b'dawk l-istrumenti, filwaqt li jqisu l-livelli rispettivi ta' żvilupp, il-ħtiġijiet, ir-realtajiet ġeografiċi u l-istrateġiji ta' żvilupp sostenibbli.

Artikolu 4

Monitoraġġ

1.   Il-Partijiet jimpenjaw ruħhom biex jissorveljaw b'mod kontinwu t-tħaddim u l-impatt ta' dan il-Ftehim permezz ta' mekkaniżmi u ta' żmien magħżul xierqa fil-proċessi u fl-istituzzjonijiet parteċipattivi rispettivi tagħhom, kif ukoll dawk stabbiliti skont dan il-Ftehim, sabiex ikun żgurat li l-għanijiet ta' dan il-Ftehim jinkisbu, u dan jiġi implimentat b'mod xieraq u l-benefiċċji għal nieshom li jiġu minn dan il-Ftehim, b'mod partikolari l-gruppi l-iktar vulnerabbli, jiġu massimizzati.

2.   Il-Partijiet jimpenjaw ruħhom ukoll li jikkonsultaw lil xulxin fil-pront dwar kwalunkwe kwistjoni li tikkonċerna l-implimentazzjoni ta' dan il-Ftehim.

Artikolu 5

Kooperazzjoni f'fora internazzjonali

Il-Partijiet għandhom jagħmlu ħilithom sabiex jikkooperaw fil-fora internazzjonali kollha fejn jiġu diskussi kwistjonijiet rilevanti għal dan il-Ftehim.

KAPITOLU II

Kummerċ u Żvilupp Sostenibbli

Artikolu 6

Kuntest u għanijiet

1.   Il-Partijiet ifakkru l-Aġenda 21 dwar l-Ambjent u l-Iżvilupp tal-1992, id-Dikjarazzjoni tal-ILO dwar il-Prinċipji u d-Drittijiet Fundamentali fuq ix-Xogħol tal-1998, il-Pjan ta' Implimentazzjoni ta' Johannesburg dwar l-Iżvilupp Sostenibbli tal-2002, id-Dikjarazzjoni Ministerjali tal-Kunsill Ekonomiku u Soċjali tan-NU dwar Impjieg għal Kulħadd u Xogħol Deċenti tal-2006, id-Dikjarazzjoni tal-ILO dwar il-Ġustizzja Soċjali għal Globalizzazzjoni Ġusta tal-2008 u l-Konferenza tan-NU dwar l-Iżvilupp Sostenibbli tal-2012 bit-titlu “Il-Futur li Rridu”.

2.   Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenji tagħhom biex jippromwovu l-iżvilupp tal-kummerċ internazzjonali b'tali mod li jikkontribwixxi għall-għan tal-iżvilupp sostenibbli, fit-tliet pilastri tiegħu (l-iżvilupp ekonomiku, l-iżvilupp soċjali u l-protezzjoni ambjentali) għall-benessri tal-ġenerazzjoni tal-preżent u tal-futur, u li se jistinkaw biex jiżguraw li dan l-għan ikun integrat u rifless f'kull livell tar-relazzjoni kummerċjali tagħhom.

3.   Id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Kapitolu mhumiex soġġetti għad-dispożizzjonijiet tal-Parti III, bl-eċċezzjoni tal-Artikolu 7.

Artikolu 7

Żvilupp sostenibbli

1.   Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid li l-għan ta' żvilupp sostenibbli għandu jiġi applikat u integrat fuq kull livell tas-sħubija ekonomika tagħhom, sabiex jiġu sodisfatti l-iktar impenji importanti stabbiliti fl-Artikoli 1, 2 u 9 tal-Ftehim ta' Cotonou, u speċjalment l-impenn ġenerali li jitnaqqas u eventwalment jinqered il-faqar b'mod li jkun konsistenti mal-għanijiet ta' żvilupp sostenibbli.

2.   Il-Partijiet jifhmu li dan l-għan għandu japplika fil-każ ta' dan il-Ftehim bħala impenn li:

(a)

l-applikazzjoni ta' dan il-Ftehim għandha tqis b'mod sħiħ l-aħjar interessi umani, kulturali, ekonomiċi, soċjali, tas-saħħa u ambjentali tal-popolazzjonijiet rispettivi tagħhom u tal-ġenerazzjonijiet futuri; u

(b)

il-metodi tat-teħid tad-deċiżjonijiet jinkludu l-prinċipji fundamentali tas-sjieda, tal-parteċipazzjoni u tad-djalogu.

3.   Għaldaqstant, il-Partijiet jaqblu li jaħdmu f'kooperazzjoni flimkien sabiex jinkiseb żvilupp sostenibbli ċċentrat fuq in-nies.

Artikolu 8

Standards u ftehimiet multilaterali dwar l-ambjent u x-xogħol

1.   Il-Partijiet jirrikonoxxu l-valur tal-governanza u l-ftehimiet ambjentali internazzjonali bħala rispons tal-komunità internazzjonali għall-problemi ambjentali globali u reġjonali kif ukoll ix-xogħol deċenti għal kulħadd bħala element prinċipali tal-iżvilupp sostenibbli għall-pajjiżi kollha u bħala għan prijoritarju tal-kooperazzjoni internazzjonali.

2.   Filwaqt li jitqies il-Ftehim ta' Cotonou, u b'mod partikolari l-Artikoli 49 u 50 tiegħu, il-Partijiet, fil-kuntest ta' dan l-Artikolu, jaffermaw mill-ġdid id-drittijiet tagħhom u l-impenn tagħhom li jimplimentaw l-obbligi tagħhom fir-rigward tal-Ftehimiet Ambjentali Multilaterali (“FAM”) u l-konvenzjonijiet tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (“ILO”) li dawn irrattifikaw rispettivament.

Artikolu 9

Dritt ta' regolamentazzjoni u livelli ta' protezzjoni

1.   Il-Partijiet jirrikonoxxu d-dritt ta' kull Parti li tistabbilixxi l-livelli tagħha ta' protezzjoni domestika tal-ambjent u tax-xogħol, u li tadotta jew timmodifika kif xieraq il-liġi u l-politiki rilevanti tagħha, b'mod konsistenti mal-istandards u l-ftehimiet rikonoxxuti fuq livell internazzjonali li huma parti tagħhom.

2.   Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-importanza tal-protezzjoni kif mogħtija fil-liġijiet domestiċi dwar ix-xogħol u l-ambjent.

3.   Filwaqt li jirrikonoxxu li mhuwiex xieraq li l-kummerċ jew l-investiment jitħeġġeġ billi jiddgħajfu jew jitnaqqsu l-livelli domestiċi tal-protezzjoni tax-xogħol u tal-ambjent, Parti ma tistax tidderoga minn, jew tonqos b'mod persistenti milli tinforza effettivament, il-liġijiet tagħha dwar l-ambjent u x-xogħol għal dan il-għan.

Artikolu 10

Kummerċ u investiment li jiffavorixxu l-iżvilupp sostenibbli

1.   Il-Partijiet jikkonfermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom biex isaħħu l-kontribut tal-kummerċ u l-investiment lejn l-għan ta' żvilupp sostenibbli fid-dimensjonijiet ekonomiċi, soċjali u ambjentali tiegħu.

2.   Parti tista' titlob, permezz tal-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp, konsultazzjonijiet ma' Parti oħra dwar kwalunkwe kwistjoni li tqum skont dan il-Kapitolu.

3.   Id-djalogu u l-kooperazzjoni dwar dan il-Kapitolu mill-Partijiet, permezz tal-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp, jistgħu jinvolvu awtoritajiet u partijiet interessati oħra rilevanti.

Artikolu 11

Ħidma flimkien dwar il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli

1.   Il-Partijiet jagħrfu l-importanza li jaħdmu flimkien fuq aspetti relatati mal-kummerċ ta' politiki tal-ambjent u tax-xogħol sabiex jilħqu l-għanijiet ta' dan il-Ftehim.

2.   Il-Partijiet jistgħu jiskambjaw informazzjoni u jaqsmu esperjenzi dwar l-azzjonijiet tagħhom biex jippromwovu l-koerenza u l-appoġġ lil xulxin bejn l-għanijiet tal-kummerċ, soċjali u ambjentali, u għandhom isaħħu d-djalogu u l-kooperazzjoni dwar kwistjonijiet ta' żvilupp sostenibbli li jistgħu jqumu fil-kuntest tar-relazzjonijiet tal-kummerċ.

3.   Fir-rigward tal-paragrafi 1 u 2, il-Partijiet jistgħu jikkooperaw, fost l-oħrajn, fl-oqsma li ġejjin:

(a)

l-aspetti tal-kummerċ tal-politiki dwar ix-xogħol jew l-ambjent f'fora internazzjonali, bħall-Aġenda tax-Xogħol Deċenti tal-ILO u l-MEAs;

(b)

l-impatt ta' dan il-Ftehim fuq l-iżvilupp sostenibbli;

(c)

ir-responsabbiltà u l-obbligu ta' rendikont soċjali korporattivi;

(d)

l-aspetti tal-kummerċ ta' interess reċiproku biex jippromwovu l-konservazzjoni u l-użu sostenibbli tad-diversità bijoloġika;

(e)

l-aspetti tal-kummerċ tal-ġestjoni sostenibbli tal-foresti; u

(e)

l-aspetti tal-kummerċ tal-prattiki tas-sajd sostenibbli.

KAPITOLU III

Oqsma ta' kooperazzjoni

Artikolu 12

Kooperazzjoni fl-iżvilupp

1.   Il-Partijiet jimpenjaw ruħhom li jikkooperaw sabiex jimplimentaw dan il-Ftehim u li jappoġġaw l-istrateġiji kummerċjali u ta' żvilupp tal-Istati EPA SADC fil-proċess globali tal-integrazzjoni reġjonali tal-SADC. Din il-kooperazzjoni tista' tieħu kemm forom finanzjarji kif ukoll forom mhux finanzjarji.

2   Il-Partijiet jirrikonoxxu li l-kooperazzjoni fl-iżvilupp hija element kruċjali mis-Sħubija tagħhom u fattur essenzjali għall-kisba tal-għanijiet ta' dan il-Ftehim kif ġew stabbiliti fl-Artikolu 1. Il-kooperazzjoni għall-finanzjament tal-iżvilupp tal-kooperazzjoni u l-integrazzjoni ekonomika reġjonali, kif previst fil-Ftehim ta' Cotonou, għandha titwettaq sabiex tappoġġa u tippromovi l-isforzi tal-Istati EPA SADC sabiex jilħqu l-għanijiet u jimmassimizzaw il-benefiċċji mistennija ta' dan il-Ftehim. L-oqsma ta' kooperazzjoni u ta' assistenza teknika ġew stabbiliti, kif inhu xieraq, f'dan il-Ftehim. Il-kooperazzjoni għandha tiġi implimentata skont il-modalitajiet previsti f'dan l-Artikolu. Dawn il-modalitajiet għandhom jiġu evalwati kontinwament u għandhom jiġu riveduti kif ikun meħtieġ f'konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 116.

3.   Il-finanzjament tal-UE (1) li għandu x'jaqsam mal-kooperazzjoni fl-iżvilupp bejn l-Istati EPA SADC u l-UE, li jappoġġa l-implimentazzjoni ta' dan il-Ftehim għandu jitwettaq fil-qafas tar-regoli u tal-proċeduri rilevanti previsti mill-Ftehim ta' Cotonou, b'mod partikolari l-proċeduri ta' programmazzjoni tal-Fond ta' Żvilupp Ewropew u fil-qafas tal-istrumenti rilevanti ffinanzjati mill-Baġit Ġenerali tal-Unjoni. F'dan il-kuntest, l-appoġġ tal-implimentazzjoni ta' dan il-Ftehim għandu jkun prijorità.

4.   L-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea kollettivament jimpenjaw ruħhom li jappoġġaw, permezz tal-politiki u tal-istrumenti ta' żvilupp rispettivi tagħhom, l-attivitajiet ta' kooperazzjoni fl-iżvilupp għall-kooperazzjoni u għall-integrazzjoni ekonomika reġjonali u għall-implimentazzjoni ta' dan il-Ftehim fl-Istati EPA SADC u fil-livell reġjonali, skont il-prinċipji ta' kumplimentarjetà u tal-effikaċja bħal dawk inklużi fid-Dikjarazzjoni ta' Pariġi dwar l-Effikaċja tal-Għajnuna tal-2005 u l-Aġenda ta' Accra għall-Azzjoni tal-2008.

5.   Il-Partijiet jirrikonoxxu li se jkunu meħtieġa riżorsi adegwati għall-implimentazzjoni ta' dan il-Ftehim u biex il-benefiċċji tiegħu jinkisbu bl-iktar mod sħiħ. F'dan ir-rigward, il-Partijiet għandhom jikkooperaw sabiex l-Istati EPA SADC ikun jista' jkollhom aċċess għal strumenti finanzjarji oħra kif ukoll jiffaċilitaw lil donaturi oħra li jkunu lesti li jappoġġaw iktar l-isforzi tal-Istati EPA SADC sabiex jilħqu l-għanijiet ta' dan il-Ftehim.

6.   Il-Partijiet jaqblu li mekkaniżmu ta' finanzjament għall-iżvilupp reġjonali bħal fond EPA għandu jkun strument utli biex ir-riżorsi finanzjarji tal-iżvilupp jiġu ggwidati b'mod effiċjenti u sabiex ikunu implimentati l-miżuri ta' akkumpanjament EPA. L-UE taqbel li tappoġġa l-isforzi tar-reġjun sabiex ikun stabbilit mekkaniżmu bħal dan. L-UE se tagħti kontribut għall-fond wara verifika sodisfaċenti.

Artikolu 13

Prijoritajiet tal-kooperazzjoni

1.   Sabiex ikun implimentat dan il-Ftehim u sabiex jitqiesu l-politiki ta' żvilupp tal-Istati EPA SADC, il-Partijiet jaqblu li l-oqsma elenkati f'dan l-Artikolu u fl-Artikolu 14 huma oqsma prijoritarji għall-kooperazzjoni kummerċjali u ekonomika.

2.   L-għan tal-kooperazzjoni f'dan il-qasam għandu jkun li jittejjeb il-kummerċ fil-merkanzija u l-kapaċità tal-Istati EPA SADC għall-kummerċ, inkluż bit-tneħħija gradwali tat-tariffi u tad-dazji doganali f'konformità mal-impenji ta' liberalizzazzjoni stipulati f'dan il-Ftehim, bl-implimentazzjoni xierqa tar-regoli tal-oriġini, l-istrumenti għad-difiża tal-kummerċ, il-miżuri mhux tariffarji inklużi l-miżuri sanitarji u fitosanitarji (“SPS”) u l-ostakli tekniċi għall-kummerċ (“OTK”), bl-indirizzar tal-miżuri mhux tariffarji u bil-promozzjoni tal-kooperazzjoni doganali u tal-faċilitazzjoni kummerċjali.

3.   Il-kooperazzjoni fil-kompetittività fuq in-naħa tal-forniment għandu jkollha l-għan li żżid il-kompetittività tal-Istati EPA SADC u jitneħħew il-limiti fuq in-naħa tal-forniment fuq il-livell nazzjonali, istituzzjonali u, b'mod partikolari, tal-kumpanniji. Din il-kooperazzjoni tinkludi, fost l-oħrajn, oqsma bħall-produzzjoni, l-iżvilupp u l-innovazzjoni tat-teknoloġija, il-kummerċjalizzazzjoni, il-finanzjament, id-distribuzzjoni, it-trasport, id-diversifikazzjoni tal-bażi ekonomika, kif ukoll l-iżvilupp tas-settur privat, it-titjib tal-ambjent kummerċjali u tan-negozju u l-appoġġ lil intrapriżi żgħar u medji fil-qasam tal-agrikoltura, tas-sajd, tal-industrija u tas-servizzi.

4.   L-għan tal-kooperazzjoni fl-infrastruttura li ttejjeb in-negozju għandu jkun l-iżvilupp ta' ambjent kompetittiv li jtejjeb in-negozju f'oqsma bħat-teknoloġija tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni, it-trasport u l-enerġija.

5.   Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw sabiex jiżviluppaw u jtejbu l-kummerċ fis-servizzi, kif previst fl-Artikolu 73.

6.   Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw sabiex jiżviluppaw u jtejbu kwistjonijiet relatati mal-kummerċ, kif previst fl-Artikoli 8 sa 11, 16 sa 19, 73 u 74.

7.   L-għan tal-kooperazzjoni għandu jkun li tittejjeb il-kapaċità tal-Istati EPA SADC fil-qasam tal-ġbir, tal-analiżi u tat-tixrid tad-dejta dwar il-kummerċ.

8.   Il-kooperazzjoni għall-bini tal-kapaċitajiet istituzzjonali tal-FSE għandu jkollha l-għan li tappoġġa l-istrutturi istituzzjonali għall-ġestjoni tal-implimentazzjoni tal-FSE, il-bini tal-kapaċitajiet għan-negozjati tal-kummerċ u għall-politika kummerċjali fil-kooperazzjoni mal-mekkaniżmi istituzzjonali rilevanti stabbiliti skont it-Trattat tal-SADC u l-Ftehim tal-SACU jew fl-Istati rispettivi EPA SADC.

Artikolu 14

Kooperazzjoni dwar l-aġġustament fiskali

1.   Il-Partijiet jirrikonoxxu li t-tneħħija gradwali jew it-tnaqqis tad-dazji doganali stabbilita f'dan il-Ftehim tista' taffettwa d-dħul fiskali tal-Istati EPA SADC u jaqblu li jikkooperaw dwar din il-kwistjoni.

2.   Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw skont l-Artikolu 12, b'mod partikolari dwar:

(a)

appoġġ għar-riformi fiskali; u

b)

miżuri ta' appoġġ kumplimentari għar-riformi fiskali għall-mitigazzjoni tal-impatt fiskali nett ta' dan il-Ftehim li se jkun iddeterminat skont mekkaniżmu miftiehem b'mod konġunt.

3.   Il-Partijiet jirrikonoxxu li l-impatt tat-tnaqqis tat-tariffi se jkollu effett b'mod partikolari fuq id-dħul fiskali tal-Lesoto u jaqblu li jagħtu attenzjoni partikolari lis-sitwazzjoni tal-Lesoto fl-applikazzjoni tal-Artikolu 12.

Artikolu 15

Tipi ta' interventi

Il-kooperazzjoni fl-iżvilupp skont dan il-Ftehim tista' tinkludi, imma mhijiex limitata, għall-interventi relatati ma' dan il-Ftehim li ġejjin:

(a)

żvilupp ta' politika;

(b)

żvilupp ta' qafas leġislattiv u regolatorju;

(c)

żvilupp istituzzjonali/organizzattiv;

(d)

bini tal-kapaċitajiet u taħriġ (2);

(e)

servizzi ta' konsulenza teknika;

(f)

servizzi amministrattivi;

(g)

appoġġ fl-oqsma SPS u OTK; u

(h)

appoġġ operattiv li jinkludi tagħmir, materjali u xogħlijiet relatati.

Artikolu 16

Kooperazzjoni dwar il-protezzjoni tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali

1.   Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenji tagħhom skont l-Artikolu 46 tal-Ftehim ta' Cotonou u d-drittijiet, l-obbligi u l-flessibbiltajiet tagħhom kif stabbiliti fil-Ftehim dwar l-Aspetti tad-Drittijiet tal-Proprjetà Intellettwali relatati mal-Kummerċ, li hemm fl-Anness IC għall-Ftehim li jistabbilixi l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (“il-Ftehim TRIPS”).

2.   Il-Partijiet jaqblu li jagħtu u jiżguraw protezzjoni adegwata, effettiva u nondiskriminatorja tad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali (“DPI”), u jipprovdu għal miżuri għall-infurzar ta' tali drittijiet kontra l-ksur tagħhom, skont id-dispożizzjonijiet tal-ftehimiet internazzjonali li għalihom huma parti.

3.   Il-Partijiet jistgħu jikkooperaw fi kwistjonijiet relatati mal-Indikazzjonijiet Ġeografiċi (“IĠ”) f'konformità mad-dispożizzjonijiet tat-Taqsima 3 (l-Artikoli 22 sa 24) tal-Ftehim TRIPS. Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza tal-IĠ u l-prodotti marbutin mal-oriġini għall-agrikoltura sostenibbli u l-iżvilupp rurali.

4.   Il-Partijiet jaqblu li huwa importanti li jwieġbu għal talbiet raġonevoli biex jipprovdu informazzjoni u kjarifika lil xulxin dwar l-IĠ u kwistjonijiet oħra relatati mad-DPI. Mingħajr preġudizzju għall-ġeneralità ta' kooperazzjoni bħal din, il-Partijiet jistgħu, permezz ta' ftehim reċiproku, jinvolvu organizzazzjonijiet internazzjonali u reġjonali b'kompetenza fl-oqsma tal-GIs.

5.   Il-Partijiet iqisu l-għarfien tradizzjonali bħala qasam importanti u li jistgħu jikkooperaw dwaru fil-futur.

6.   Il-Partijiet jistgħu jqisu li jidħlu f'negozjati dwar il-protezzjoni tad-DPI fil-futur, u l-Istati EPA SADC għandhom bħala l-ambizzjoni tagħhom, u se jaħdmu biex, jinnegozjaw b'mod kollettiv. Jekk jitnedew negozjati, l-UE se tikkunsidra li tinkludi dispożizzjonijiet dwar il-kooperazzjoni u t-trattament speċjali u differenzjali.

7.   Jekk Parti li mhijiex parti għal ftehim futur dwar il-protezzjoni tad-DPI nnegozjat skont il-paragrafu 6 tixtieq tipparteċipa, din tista' tinnegozja t-termini tad-dħul tagħha għal dan il-Ftehim.

8.   Jekk kwalunkwe ftehim li jirriżulta min-negozjati maħsubin fil-paragrafi 6 u 7 kellu jirriżulta f'riżultati li juru li huma inkompatibbli mal-iżvilupp futur tal-qafas tad-DPI reġjonali tal-SADC, il-Partijiet għandhom jaħdmu b'mod konġunt biex jaġġustaw dan il-Ftehim biex iġibuh konformi ma' dak il-qafas reġjonali filwaqt li jiżguraw bilanċ tal-benefiċċji.

Artikolu 17

Kooperazzjoni dwar l-akkwist pubbliku

1.   Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza ta' akkwist pubbliku trasparenti biex jippromwovu l-iżvilupp ekonomiku u l-industrijalizzazzjoni. Il-Partijiet jaqblu dwar l-importanza tal-kooperazzjoni biex itejbu l-fehim reċiproku tas-sistemi ta' akkwist pubbliku rispettivi tagħhom. Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom lejn sistemi tal-akkwist pubbliku trasparenti u prevedibbli skont il-liġijiet nazzjonali.

2.   Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza li jkomplu jippubblikaw il-liġijiet tagħhom, jew li nkella jagħmlu disponibbli għall-pubbliku l-liġijiet, ir-regolamenti u d-deċiżjonijiet amministrattivi tagħhom ta' applikazzjoni ġenerali u kull modifika tagħhom, f'forma elettronika jew stampata deżinjata uffiċjalment li hija mifruxa sewwa u li tibqa' aċċessibbli faċilment għall-pubbliku. Il-Partijiet jaqblu li huwa importanti li jwieġbu għal talbiet raġonevoli biex jipprovdu informazzjoni u kjarifika lil xulxin dwar il-kwistjonijiet imsemmija hawn fuq.

3.   Il-Partijiet jistgħu jqisu li jidħlu f'negozjati dwar l-akkwist pubbliku fil-futur, u l-Istati EPA SADC għandhom bħala l-ambizzjoni tagħhom, u se jaħdmu biex, jinnegozjaw b'mod kollettiv. Jekk jitnedew negozjati, l-UE taqbel li tinkludi dispożizzjonijiet dwar il-kooperazzjoni u t-trattament speċjali u differenzjali.

4.   Jekk Parti li mhijiex parti għal ftehim futur dwar l-akkwist pubbliku tixtieq tipparteċipa, din tista' tinnegozja t-termini tad-dħul tagħha għal dak il-Ftehim.

5.   Jekk kwalunkwe ftehim li jirriżulta min-negozjati maħsubin fil-paragrafi 3 u 4 kellu jirriżulta f'riżultati li juru li huma inkompatibbli mal-iżvilupp futur tal-qafas tal-akkwist pubbliku reġjonali tal-SADC, il-Partijiet għandhom jaħdmu b'mod konġunt biex jaġġustaw dan il-Ftehim biex iġibuh konformi ma' dak il-qafas reġjonali filwaqt li jiżguraw bilanċ tal-benefiċċji.

Artikolu 18

Kooperazzjoni dwar il-kompetizzjoni

1.   Il-Partijiet jirrikonoxxu li ċerti prattiki tan-negozju, bħal ftehimiet antikompetittivi jew prattiki miftehmin u abbużi ta' pożizzjonijiet dominati, jistgħu jirrestrinġu l-kummerċ bejn il-Partijiet u b'hekk ifixxklu l-ilħuq tal-għanijiet ta' dan il-Ftehim.

2.   Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw dwar kwistjonijiet ta' kompetizzjoni skont l-Artikolu 13(6).

3.   Il-Partijiet jistgħu jqisu li jidħlu f'negozjati dwar il-kompetizzjoni fil-futur, u l-Istati EPA SADC għandhom bħala l-ambizzjoni tagħhom, u se jaħdmu biex, jinnegozjaw b'mod kollettiv. Jekk jitnedew negozjati, l-UE taqbel li tinkludi dispożizzjonijiet dwar il-kooperazzjoni u t-trattament speċjali u differenzjali.

4.   Jekk Parti li mhijiex parti għal ftehim futur dwar il-kompetizzjoni tixtieq tipparteċipa, din tista' tinnegozja t-termini tad-dħul tagħha għal dak il-Ftehim.

5.   Jekk kwalunkwe ftehim li jirriżulta min-negozjati maħsubin fil-paragrafi 3 u 4 kellu jirriżulta f'riżultati li juru li huma inkompatibbli mal-iżvilupp futur tal-qafas tal-kompetizzjoni reġjonali tal-SADC, il-Partijiet għandhom jaħdmu b'mod konġunt biex jaġġustaw dan il-Ftehim biex iġibuh konformi ma' dak il-qafas reġjonali filwaqt li jiżguraw bilanċ tal-benefiċċji.

Artikolu 19

Kooperazzjoni dwar il-governanza tat-taxxa

Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza tal-kooperazzjoni dwar il-prinċipji ta' governanza tajba fil-qasam tat-tassazzjoni permezz tal-awtoritajiet rilevanti.

PARTI II

KUMMERĊ U KWISTJONIJIET RELATATI MAL-KUMMERĊ

KAPITOLU I

Kummerċ ta' prodotti

Artikolu 20

Żona ta' kummerċ ħieles

1.   Dan il-Ftehim jistabbilixxi żona ta' kummerċ ħieles bejn il-Partijiet, skont il-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-Kummerċ (il-“GATT tal-1994”), b'mod partikolari l-Artikolu XXIV tiegħu.

2.   Dan il-Ftehim għandu jirrispetta l-prinċipju ta' assimetrija, fi proporzjon għall-ħtiġijiet u għal-limiti ta' kapaċità speċifiċi tal-Istati EPA SADC, f'termini ta' livelli u ta' żmien magħżul għall-impenji skont dan il-Ftehim.

Artikolu 21

Kamp ta' applikazzjoni

Id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Kapitolu japplikaw għall-kummerċ ta' merkanzija bejn il-Partijiet. (3)

Artikolu 22

Regoli tal-oriġini

Il-preferenzi tat-tariffi previsti f'dan il-Ftehim għandhom jiġu applikati għall-merkanzija skont ir-regoli ta' oriġini stabbiliti fil-Protokoll 1.

Artikolu 23

Dazju doganali

1.   Dazju doganali għandu jinkludi kwalunkwe dazju jew ħlas ta' kwalunkwe tip impost fuq jew b'rabta mal-importazzjoni tal-merkanzija, li jinkludi kwalunkwe forma ta' soprataxxa jew ta' ħlas addizzjonali, iżda ma jinkludi l-ebda:

(a)

taxxa interna jew ħlas intern ieħor impost skont l-Artikolu 40; jew

(b)

dazju impost skont il-Kapitolu II tal-PARTI II; jew

(c)

tariffa jew ħlas ieħor applikabbli skont l-Artikolu 27.

2.   Mid-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim ma għandu jiġi introdott l-ebda dazju doganali ġdid, u dawk li diġà ġew applikati ma għandhomx jiżdiedu fil-kummerċ bejn il-Partijiet għall-prodotti kollha soġġetti għal-liberalizzazzjoni, bl-eċċezzjoni ta':

(a)

il-paragrafu 7;

(b)

il-paragrafu 9;

(c)

il-paragrafu 7 tat-Taqsima A tal-PARTI 1 tal-ANNESS I; u

(d)

il-paragrafu 8 tat-Taqsima A tal-PARTI 1 tal-ANNESS II.

3.   Sakemm mhux previst mod ieħor f'dan il-Ftehim, għal kull prodott, id-dazju bażiku, li fir-rigward tiegħu għandu jiġi applikat it-tnaqqis suċċessiv stabbilit fil-Ftehim, għandu jkun ir-rata ta' dazju tan-nazzjon l-iktar iffavorit (Most-Favoured-Nation, “MFN”) li tiġi applikata effettivament fil-jum tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim.

4.   F'każijiet fejn il-proċess ta' tnaqqis tat-tariffi ma jibdiex mad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, id-dazju bażiku li fir-rigward tiegħu għandu jiġi applikat it-tnaqqis tat-tariffa stabbilit f'dan il-Ftehim għandu jkun jew ir-rata tad-dazju msemmija fil-paragrafu 3, jew ir-rata tad-dazju MFN applikata fid-data tal-bidu tal-iskeda għat-tnaqqis tat-tariffi, liema minnhom ikun l-iktar baxx.

5.   Fil-jum tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, l-UE għandha tinnotifika l-lista ta' dazji bażiċi tagħha, li fir-rigward tagħhom għandu jiġi applikat it-tnaqqis tat-tariffi stabbilit f'dan il-Ftehim, lis-Segretarjat tal-SACU u lill-Ministeru tal-Industrija u l-Kummerċ tal-Mozambique. Fil-jum tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, l-SACU u l-Mozambique għandhom jinnotifikaw il-listi ta' dazji bażiċi rispettivi tagħhom, li fir-rigward tagħhom għandu jiġi applikat it-tnaqqis tat-tariffi stabbilit f'dan il-Ftehim, lill-Kummissjoni Ewropea. Wara n-notifika, kif previst f'dan il-paragrafu, kull parti għandha tagħmel pubblika kull waħda minn dawn il-listi skont il-proċeduri interni proprja tagħhom u fi żmien xahar mill-iskambju tan-notifiki. Il-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp għandu, fl-ewwel laqgħa tiegħu wara n-notifika u l-pubblikazzjoni, jadotta l-listi tad-dazji bażiċi kkomunikati mill-Partijiet jew l-SACU, skont kif ikun il-każ. Id-dazji elenkati fl-Iskeda tal-UE inkluża fil-PARTI II tal-ANNESS I u fl-Iskeda tal-Mozambique inkluża fil-PARTI II tal-ANNESS III għandhom skop indikattiv u ma jikkostitwixxux dazji bażiċi skont it-tifsira tal-paragrafu 3.

6.   Id-dazji mnaqqsin li ġew ikkalkolati skont l-iskedi ta' tnaqqis tat-tariffi inklużi f'dan il-Ftehim, għandhom jiġu applikati mqarrbin għall-ewwel post deċimali jew, fil-każ ta' dazji speċifiċi, għat-tieni post deċimali.

7.   Għal dawk il-preferenzi tariffarji espressi bħala perċentwal tar-rata tad-dazju MFN applikata, jekk fi kwalunkwe mument wara l-jum li fih jidħol fis-seħħ dan il-Ftehim, Parti żżid jew tnaqqas ir-rata tad-dazju MFN applikata tagħha, ir-rata tad-dazju applikata fir-rigward tal-Parti l-oħra għandha tiżdied jew titnaqqas simultanjament sa kemm jinżamm il-marġini ta' preferenza skont l-Iskeda tal-Parti.

8.   Għal dawk il-preferenzi tariffarji espressi bis-sħiħ bħala rata tad-dazju fissa f'dan il-Ftehim, jekk fi kwalunkwe mument wara l-jum li fih jidħol fis-seħħ dan il-Ftehim, Parti tnaqqas ir-rata tad-dazju MFN applikata tagħha, dik ir-rata tad-dazju mnaqqsa għandha tapplika fir-rigward tal-Parti l-oħra jekk u sakemm hija iktar baxxa mir-rata fissa tad-dazju doganali kkalkulata skont l-Iskeda tal-Parti.

9.   Id-dispożizzjonijiet ta' dan l-Artikolu ma għandhomx japplikaw għal dawk il-prodotti esklużi mit-tnaqqis tat-tariffi li huma denotati mill-kategorija tal-istadju “X” fl-Iskeda ta' kull Parti elenkata fl-ANNESS I, II u III rispettivament.

Artikolu 24

Dazji doganali tal-UE fuq prodotti li joriġinaw fl-Istati EPA SADC

1.   Il-prodotti li joriġinaw fil-Botswana, fil-Lesoto, fil-Mozambique, fin-Namibja u fis-Sważiland għandhom ikunu importati fl-UE skont it-trattament mingħajr dazju u mingħajr kwota stabbilit għal dawk il-pajjiżi fl-ANNESS I.

2.   Il-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel għandhom ikunu importati fl-UE skont it-trattament stabbilit għall-Afrika t'Isfel fl-ANNESS I.

Artikolu 25

Dazji doganali tal-Istati EPA SADC fuq prodotti li joriġinaw fl-UE

1.   Il-prodotti li joriġinaw fl-UE għandhom ikunu importati fl-SACU skont it-trattament stabbilit fl-ANNESS II.

2.   Il-prodotti li joriġinaw fl-UE għandhom ikunu importati fil-Mozambique skont it-trattament stabbilit fl-ANNESS III.

Artikolu 26

Dazji jew taxxi fuq l-esportazzjoni

1.   Mill-jum tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim ma għandu jkun introdott l-ebda dazju doganali jew taxxa ġdida imposta fuq jew marbuta mal-esportazzjoni tal-merkanzija, lanqas ma għandhom jiżdiedu dawk li qegħdin jiġu applikati, fil-kummerċ bejn il-Partijiet, ħlief jekk previst mod ieħor f'dan l-Artikolu.

2.   F'ċirkustanzi eċċezzjonali, fejn huwa ġustifikat għal ħtiġijiet ta' dħul speċifiċi, jew fejn huwa meħtieġ għall-protezzjoni ta' industriji li għadhom jibdew jew l-ambjent, jew fejn huwa essenzjali għall-prevenzjoni jew is-solliev ta' nuqqas ġenerali jew lokali kritiku ta' prodotti tal-ikel jew prodotti oħrajn li huma essenzjali biex jiżguraw is-sigurtà tal-ikel, il-Botswana, il-Lesoto, in-Namibja, il-Mozambique u s-Sważiland jistgħu jintroduċu, wara konsultazzjoni mal-UE, dazji doganali jew taxxi temporanji imposti fuq jew marbutin mal-esportazzjoni ta' merkanzija, fuq numru limitat ta' prodotti addizzjonali.

3.   F'ċirkustanzi eċċezzjonali, fejn l-Istati EPA SADC jistgħu jiġġustifikaw il-ħtiġijiet tal-iżvilupp industrijali, dawk l-Istati EPA SADC jistgħu jintroduċu dazji doganali jew taxxi temporanji imposti fuq jew marbutin mal-esportazzjoni ta' numru limitat ta' prodotti lejn l-UE. Stat EPA SADC li jixtieq jintroduċi dazji doganali jew taxxi temporanji bħal dawn għandu jinnotifika l-UE dwar it-tali dazju, u jipprovdi l-informazzjoni kollha rilevanti u l-motivazzjoni u għandu jikkonsulta mal-UE jekk l-UE titlob dan. Dazji jew taxxi temporanji bħal dawn għandhom ikunu applikati biss fuq numru totali ta' tmien (8) prodotti, kif iddefinit fil-livell tal-linja tariffarja HS6, jew fil-każ ta'“minerali u konċentrati” fil-livell tal-linja tariffarja HS4, għal kull Stat EPA SADC if kwalunkwe żmien speċifiku u ma għandhomx ikunu applikati għal perjodu li jaqbeż total ta' tnax-il (12) sena. Dan il-perjodu jista' jiġi estiż jew introdott mill-ġdid għall-istess prodott bi qbil mal-UE.

4.   Il-kundizzjonijiet li ġejjin għandhom japplikaw għall-paragrafu 3 iżda mhux għall-paragrafu 2:

(a)

l-Istat EPA SADC għandu għall-ewwel sitt (6) snin mid-data tal-introduzzjoni ta' taxxa jew dazju tal-esportazzjoni jeżenta mill-applikazzjoni ta' dik it-taxxa jew dazju l-esportazzjonijiet lejn l-UE ta' ammont annwali ugwali għall-volum medju tal-esportazzjonijiet lejn l-UE tat-tali prodott fuq it-tliet (3) snin ta' qabel id-data tal-introduzzjoni tat-taxxa jew dazju. L-Istat EPA SADC għandu mis-seba' sena wara l-introduzzjoni tat-tali taxxa jew dazju sal-iskadenza tagħha skont il-paragrafu 3, jeżenta mill-applikazzjoni ta' dik it-taxxa jew dazju, l-esportazzjonijiet lejn l-UE ta' ammont annwali ugwali għal 50 fil-mija tal-volum medju tal-esportazzjonijiet lejn l-UE tat-tali prodott fuq it-tliet (3) snin ta' qabel id-data tal-introduzzjoni tat-taxxa jew dazju; u

(b)

id-dazji jew it-taxxi tal-esportazzjoni ma għandhomx jaqbżu l-10 fil-mija tal-valur tal-esportazzjoni ad valorem tal-prodott.

5.   Kwalunkwe trattament iktar favorevoli li jikkonsisti fi jew huwa relatat ma' dazji doganali jew taxxi applikati mill-Istati EPA SADC fuq l-esportazzjonijiet ta' kwalunkwe prodott destinat għal ekonomija kummerċjali ewlenija għandu, mid-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, ikun applikat għall-prodott simili destinat għat-territorju tal-UE. Għall-finijiet ta' dan l-Artikolu, “ekonomija kummerċjali ewlenija” hija definita skont l-Artikolu 28(6).

6.   Kull meta Stat EPA SADC ikollu dubji raġonevoli dwar jekk konsenja ta' prodott li għaliha ma japplikawx dazji doganali permezz tal-paragrafi 1, 3 u 4 tkunx ġiet esportata mill-ġdid minn, jew tingħatalha rotta ġdida mingħajr ma tilħaq, l-UE lejn pajjiż terz wieħed jew iżjed, dak l-Istat EPA SADC jista' jqajjem din il-kwistjoni mal-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp.

7.   Il-Kumitat tal-Kummerċ u tal-Iżvilupp għandu jeżamina l-kwistjoni fi żmien disgħin (90) jum. Wara l-eżaminazzjoni, jekk il-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp ma jkun ħa l-ebda deċiżjoni, l-awtoritajiet doganali tal-Istat EPA SADC konċernat jistgħu jitolbu l-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp jiddeċiedi li l-importatur tal-prodott konċernat fl-UE jagħmel dikjarazzjoni li l-prodott importat se jiġi pproċessat fl-UE u mhux se jiġi esportat mill-ġdid lejn pajjiżi terzi.

8.   Jekk, wara li sistema li tuża dikjarazzjonijiet bħal dawn tkun ilha topera għal mill-inqas disgħin (90) jum, Stat EPA SADC ikompli jkollu dubji raġonevoli dwar jekk konsenja ta' prodott li għaliha ma japplikawx dazji doganali permezz tal-paragrafi 1, 3 u 4 tkunx ġiet esportata mill-ġdid minn, jew tingħatalha rotta ġdida mingħajr ma tilħaq, l-UE lejn pajjiż terz wieħed jew iżjed, dak l-Istat EPA SADC jista' jinforma lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp dwar ir-raġunijiet għat-tħassib tiegħu.

9.   Wara li jkun segwa dawn il-passi, jekk ma tkun instabet l-ebda soluzzjoni fi żmien tletin (30) jum, l-Istat EPA SADC konċernat jista' jimponi miżuri effettivi biex jipprevjeni ċirkomvenzjoni bħal din sakemm dawn il-miżuri jirrestrinġu mill-inqas il-kummerċ u jeskludu operaturi li wrew li ma kinux involuti fil-proċess ta' ċirkomvenzjoni. L-introduzzjoni retroattiva mill-ġdid tad-dazji tal-esportazzjoni fuq il-konsenja li tkun ġiet esportata mill-ġdid mill-UE lejn pajjiż terz wieħed jew iżjed tista' tkun għażla alternattiva.

10.   Il-Partijiet jaqblu li jevalwaw id-dispożizzjonijiet ta' dan l-Artikolu fil-Kunsill Konġunt tal-Istati EPA SADC — UE (“Kunsill Konġunt”) mhux iktar tard minn tliet (3) snin wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, fejn iqisu b'mod sħiħ l-impatt tagħhom fuq l-iżvilupp u d-diversifikazzjoni tal-ekonomiji tal-Istati EPA SADC.

Artikolu 27

Tariffi u ħlasijiet

1.   It-tariffi u l-ħlasijiet kollha ta' kwalunkwe tip, minbarra dazji fuq l-importazzjoni u l-esportazzjoni u minbarra taxxi fil-kamp ta' applikazzjoni tal-Artikolu 40, imposti fuq jew marbutin mal-importazzjoni jew l-esportazzjoni, ma għandhomx jaqbżu l-kost tas-servizzi mogħtija u ma għandhomx jirrappreżentaw protezzjoni indiretta għall-prodotti domestiċi jew tassazzjoni fuq l-importazzjonijiet jew fuq l-esportazzjonijiet għal finijiet fiskali.

2.   Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 30, l-ebda Parti ma għandha timponi penali sostanzjali għal ksur żgħir tar-regolamenti doganali jew tar-rekwiżiti proċedurali. B'mod partikolari, l-ebda penali fir-rigward ta' kwalunwke ommissjoni jew żball fid-dokumentazzjoni tad-dwana li jista' jiġi kkorreġut faċilment u li jkun ovvju li sar bl-ebda intenzjoni frawdolenti jew negliġenza gravi ma għandha tkun ikbar minn dak li huwa meħtieġ biex isservi sempliċement bħala twissija.

3.   Id-dispożizzjonijiet ta' dan l-Artikolu għandhom jestendu għat-tariffi u l-ħlasijiet, imposti mill-awtoritajiet tal-gvern b'rabta mal-importazzjoni u l-esportazzjoni, li jinkludu dawk relatati ma':

(a)

tranżazzjonijiet konsulari, bħal fatturi u ċertifikati konsulari;

(b)

restrizzjonijiet kwantitattivi;

(c)

liċenzjar;

(d)

kontroll tal-kambju;

(e)

servizzi ta' statistika;

(f)

dokumenti, dokumentazzjoni u ċertifikazzjoni;

(g)

analiżi u spezzjoni; u

(h)

kwarantina, sanitazzjoni u fumigazzjoni.

4.   Għal servizzi konsulari, ma għandhomx ikunu imposti tariffi u ħlasijiet.

Artikolu 28

Trattament iktar favorevoli li jirriżulta minn ftehimiet ta' kummerċ ħieles

1.   Rigward id-dazji doganali kif definit fl-Artikoli 23(1) u 26(1) u t-tariffi u ħlasijiet oħrajn kif definit fl-Artikolu 27, l-UE għandha tagħti lill-Istati EPA SADC kwalunkwe trattament iktar favorevoli applikabbli minħabba li l-UE ssir parti għal ftehim ta' kummerċ preferenzjali ma' partijiet terzi wara l-iffirmar ta' dan il-Ftehim.

2.   Rigward id-dazji doganali kif definit fl-Artikoli 23(1) u 26(1) u t-tariffi u ħlasijiet oħrajn kif definit fl-Artikolu 27, l-Istati EPA SADC għandhom, fuq talba tal-UE, jagħtu lill-UE kwalunkwe trattament iktar favorevoli applikabbli minħabba li l-Istati EPA SADC, individwalment jew kollettivament skont kif ikun il-każ, isiru parti għal ftehim ta' kummerċ preferenzjali ma' kwalunkwe ekonomija kummerċjali ewlenija wara l-iffirmar ta' dan il-Ftehim.

3.   Permezz ta' deroga mill-paragrafu 2, l-Istati EPA SADC ma għandhomx jestendu lill-UE t-trattament applikabbli minħabba li l-Istati EPA SADC, individwalment jew kollettivament skont kif ikun il-każ, isiru parti għal ftehim ta' kummerċ preferenzjali ma' pajjiżi tal-grupp Afrikan, tal-Karibew u tal-Paċifiku jew pajjiżi jew reġjuni oħra Afrikani.

4.   Permezz ta' deroga mill-paragrafu 2, fejn Stat EPA SADC jista' juri li bħala riżultat ta' ftehim ta' kummerċ preferenzjali li daħal fih ma' ekonomija kummerċjali ewlenija prinċipali, qiegħed jingħata trattament sostanzjalment iktar favorevoli b'mod ġenerali minn dak offrut mill-UE, il-Partijiet se jikkonsultaw u jiddeċiedu b'mod konġunt kif l-aħjar li jimplimentaw id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 2.

5.   Id-dispożizzjonijiet ta' dan l-Artikolu ma għandhomx jiġu interpretati b'tali mod li jobbligaw lill-UE jew lil kwalunkwe Stat EPA SADC li jestendi reċiprokament kwalunkwe trattament preferenzjali applikabbli minħabba li l-UE jew kwalunkwe Stat EPA SADC saret parti għal ftehim ta' kummerċ preferenzjali ma' partijiet terzi fid-data tal-iffirmar ta' dan il-Ftehim.

6.   Għall-finijiet ta' dan l-Artikolu, “ekonomija kummerċjali ewlenija” tfisser kwalunkwe pajjiż żviluppat, jew kwalunkwe pajjiż li jkun responsabbli għal sehem mill-esportazzjonijiet dinjija tal-merkanzija ta' iktar minn 1 fil-mija fis-sena qabel id-dħul fis-seħħ tal-ftehim imsemmi fil-paragrafu 2, jew kwalunkwe grupp ta' pajjiżi li jaġixxu individwalment, kollettivament jew permezz ta' ftehim ta' integrazzjoni ekonomika li jkun responsabbli kollettivament għal sehem mill-esportazzjonijiet dinjija tal-merkanzija ta' iktar minn 1,5 fil-mija fis-sena qabel id-dħul fis-seħħ tal-ftehim li jissemma fil-paragrafu 2.

7.   Permezz ta' deroga mill-paragrafu 1, fejn l-UE ssir parti għal ftehim ta' kummerċ preferenzjali ma' parti terza wara l-iffirmar ta' dan il-Ftehim u tali ftehim ta' kummerċ preferenzjali jagħti trattament iktar favorevoli lill-parti terza minn dak mogħti mill-UE lill-Afrika t'Isfel skont dan il-Ftehim, l-UE u l-Afrika t'Isfel għandhom jidħlu f'konsultazzjonijiet bil-għan li jiddeċiedu jekk u kif jestendu t-trattament iktar favorevoli fil-ftehim ta' kummerċ preferenzjali lill-Afrika t'Isfel. Il-Kunsill Konġunt jista' jadotta proposti sabiex jemenda d-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim skont l-Artikolu 117.

8.   Permezz ta' deroga mill-paragrafu 2, fejn l-SACU jew LDC EPA SADC issir parti għal ftehim ta' kummerċ preferenzjali ma' ekonomija kummerċjali ewlenija u tali ftehim ta' kummerċ preferenzjali jagħti trattament iktar favorevoli mogħti mill-SACU jew mil-LDC EPA SADC konċernat lill-ekonomija kummerċjali ewlenija milli dak mogħti lill-UE skont dan il-Ftehim, l-SACU jew l-LDC EPA SADC rispettiv u l-UE għandhom jidħlu f'konsultazzjonijiet bil-għan li jiddeċiedu jekk u kif jestendu t-trattament iktar favorevoli inkluż fil-ftehim ta' kummerċ preferenzjali lill-UE. Il-Kunsill Konġunt jista' jadotta proposti sabiex jemenda d-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim skont l-Artikolu 117.

Artikolu 29

Ċirkolazzjoni libera

1.   Id-dazji doganali għandhom jiġu imposti darba biss għall-merkanzija li toriġina fl-UE jew fl-Istati EPA SADC meta jiġu importati fit-territorju tal-UE jew tal-Istati EPA SADC skont kif ikun il-każ.

2.   Kwalunkwe dazju mħallas mal-importazzjoni fi Stat EPA SADC li huwa wkoll Stat Membru tal-SACU għandu jiġi rifuż b'mod sħiħ meta l-merkanzija tiġi esportata mill-ġdid mit-territorju doganali tal-Istat EPA SADC tal-ewwel importazzjoni lejn Stat EPA SADC li mhuwiex ukoll Stat Membru tal-SACU. Tali prodotti mbagħad għandhom ikunu soġġetti għad-dazju fil-pajjiż tal-konsum. Sakemm jintlaħaq ftehim mill-Istati EPA SADC dwar il-proċeduri għal dan il-paragrafu, it-tħaddim ta' dan il-paragrafu għandu jkun skont il-leġislazzjoni u l-proċeduri doganali applikabbli.

3.   Il-Partijiet jaqblu li jikkooperaw sabiex jiffaċilitaw iċ-ċirkolazzjoni tal-merkanzija u jissimplifikaw il-proċeduri doganali, fl-Istati EPA SADC, b'mod partikolari kif previst fl-Artikolu 13(2).

Artikolu 30

Dispożizzjonijiet speċjali dwar il-kooperazzjoni amministrattiva

1.   Il-Partijiet jaqblu li l-kooperazzjoni amministrattiva hija essenzjali għall-implimentazzjoni u għall-kontroll tat-trattament preferenzjali mogħti skont dan il-Kapitolu u jenfasizzaw l-impenn tagħhom li jiġġieldu l-irregolaritajiet u l-frodi fi kwistjonijiet doganali u fi kwistjonijiet relatati.

2.   Il-Partijiet jaqblu wkoll li jikkooperaw sabiex jiżguraw ruħhom li l-istrutturi istituzzjonali meħtieġa jippermettu li l-awtoritajiet responsabbli jkunu jistgħu jirrispondu b'mod effettiv għat-talbiet għal għajnuna fi żmien xieraq.

3.   Għall-fini ta' dan l-Artikolu, u mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 9 tal-Protokoll 2, jekk ma tingħatax kooperazzjoni amministrattiva għandu jfisser, fost l-oħrajn:

(a)

nuqqas ripetut li jkunu rispettati l-obbligi ta' verifika tal-istatus tal-oriġini tal-prodott jew prodotti kkonċernati kif previst fl-Artikolu 38 tal-Protokoll 1;

(b)

rifjut ripetut jew dewmien żejjed biex jitwettqu u/jew jiġu kkomunikati r-riżultati ta' verifika sussegwenti tal-prova tal-oriġini kif previst fl-Artikolu 38 tal-Protokoll 1;

(c)

rifjut ripetut jew dewmien żejjed biex tinkiseb awtorizzazzjoni biex jitwettqu missjonijiet ta' kooperazzjoni amministrattiva sabiex tiġi vverifikata l-awtentiċità tad-dokumenti jew il-preċiżjoni tal-informazzjoni rilevanti għall-għoti tat-trattament preferenzjali inkwistjoni kif previst fl-Artikolu 7 tal-Protokoll 2.

4.   Għall-finijiet ta' dan l-Artikolu, tista' ssir sejba ta' irregolaritajiet jew frodi, fost l-oħrajn, fejn ikun hemm żieda rapida, mingħajr spjegazzjoni leġittima, fl-importazzjonijiet tal-merkanzija li jaqbżu l-livell ta' produzzjoni u l-kapaċità għall-esportazzjoni tas-soltu tal-Parti l-oħra li tkun marbuta ma' informazzjoni oġġettiva li tikkonċerna irregolaritajiet jew frodi.

5.   Fejn Parti tkun għamlet sejba, fuq il-bażi ta' informazzjoni oġġettiva, li ma ngħatatx kooperazzjoni amministrattiva u/jew ta' irregolaritajiet jew frodi, il-Parti kkonċernata, f'ċirkustanzi eċċezzjonali, tista' tissospendi temporanjament it-trattament preferenzjali rilevanti tal-prodott jew prodotti kkonċernati, u tal-oriġini speċifika kkonċernata tagħhom skont dan l-Artikolu.

6.   Għal-finijiet ta' dan l-Artikolu, ċirkustanzi eċċezzjonali tfisser dawk iċ-ċirkustanzi li kellhom jew seta' kellhom effett negattiv sinifikanti fuq Parti jekk għandu jitkompla trattament preferenzjali rilevanti tal-prodott jew prodotti kkonċernati.

7.   L-applikazzjoni ta' sospensjoni temporanja skont il-paragrafu 5 għandha tkun soġġetta għall-kundizzjonijiet li ġejjin:

(a)

il-Parti li tkun għamlet sejba, fuq il-bażi ta' informazzjoni oġġettiva, li ma ngħatatx kooperazzjoni amministrattiva u/jew ta' irregolaritajiet jew frodi, mingħajr dewmien żejjed għandha tinnofika lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp bis-sejba li tkun għamlet flimkien mal-informazzjoni oġġettiva u tidħol f'konsultazzjonijiet fil-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp, fuq il-bażi tal-informazzjoni u tas-sejbiet oġġettivi rilevanti kollha, inkluża l-informazzjoni relatata mal-limitazzjonijiet fuq il-kapaċità u/jew strutturali, sabiex tintlaħaq soluzzjoni aċċettabbli għaż-żewġ Partijiet.

(b)

fejn il-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp ikunu eżaminaw il-kwistjoni u ma rnexxielhomx jaqblu dwar soluzzjoni aċċettabbli fi żmien erba' (4) xhur wara n-notifika, il-Parti kkonċernata tista' tissospendi temporanjament it-trattament preferenzjali rilevanti tal-prodott jew prodotti kkonċernati u tal-oriġini speċifika kkonċernata. Sospensjoni temporanja għandha tkun innotifikata lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp mingħajr dewmien żejjed. Fuq talba ta' kwalunkwe Parti, il-perjodu biex jintlaħaq qbil dwar soluzzjoni aċċettabbli, fejn dan huwa ġustifikat, jista' jiġi estiż għal ħames (5) xhur;

(c)

is-sospensjonijiet temporanji previsti minn dan l-Artikolu huma limitati għal dak li huwa meħtieġ għall-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Parti kkonċernata. Dawn ma għandhomx jaqbżu perjodu ta' sitt (6) xhur, li jista' jiġġedded wara li l-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp ikun kellu l-opportunità li jeżamina mill-ġdid din il-kwistjoni. Is-sospensjonijiet temporanji għandhom jiġu nnotifikati immedjatament wara li jiġu adottati lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp. Huma għandhom ikunu soġġetti għal konsultazzjonijiet perjodiċi fil-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp, b'mod partikolari minħabba t-tmiem tagħhom hekk kif il-kundizzjonijiet għall-applikazzjoni tagħhom ma jingħatawx iktar.

Artikolu 31

Ġestjoni tal-iżbalji amministrattivi

Il-Partijiet jirrikonoxxu d-drittijiet ta' xulxin sabiex jikkoreġu l-iżbalji amministrattivi waqt l-implimentazzjoni ta' dan il-Ftehim. Fejn jiġu identifikati xi żbalji, kwalunkwe Parti tista' titlob lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp biex jeżamina l-possibbiltajiet li jiġu adottati l-miżuri kollha xierqa sabiex tiġi solvuta s-sitwazzjoni.

KAPITOLU II

Strumenti ta' difiża tal-kummerċ

Artikolu 32

Miżuri antidumping u kumpensatorji

Id-drittijiet u l-obbligi ta' kull Parti rigward l-applikazzjoni ta' miżuri antidumping jew kumpensatorji għandhom ikunu rregolati mill-Ftehimiet rilevanti tad-WTO. Id-dispożizzjonijiet ta' dan l-Artikolu ma għandhomx ikunu soġġetti għad-dispożizzjonijiet tal-PARTI III.

Artikolu 33

Salvagwardji multilaterali

1.   Soġġett għad-dispożizzjonijiet ta' dan l-Artikolu, xejn f'dan il-Ftehim ma għandu jipprevjeni lil Parti milli tadotta miżuri skont l-Artikolu XIX tal-GATT tal-1994, il-Ftehim dwar is-Salvagwardji tad-WTO, l-Artikolu 5 tal-Ftehim dwar l-Agrikoltura tad-WTO anness mal-Ftehim ta' Marrakesh li Jistabbilixxi l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (“il-Ftehim tad-WTO”) u kwalunkwe Ftehim rilevanti ieħor tad-WTO.

2.   Minkejja l-paragrafu 1, l-UE, fid-dawl tal-għanijiet globali tal-iżvilupp ta' dan il-Ftehim u fid-dawl tad-daqs ċkejken tal-ekonomiji tal-Istati EPA SADC, għandha teskludi l-importazzjonijiet minn kwalunkwe Stat EPA SADC minn kwalunkwe miżura li ttieħdet skont l-Artikolu XIX tal-GATT tal-1994, il-Ftehim dwar is-Salvagwardji tad-WTO u l-Artikolu 5 tal-Ftehim dwar l-Agrikoltura tad-WTO.

3.   Id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 2 japplikaw għal perjodu ta' ħames (5) snin, li jibdew jingħaddu mid-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim. Mhux iktar tard minn mija u għoxrin (120) jum qabel jintemm dan il-perjodu, il-Kunsill Konġunt għandu jevalwa t-tħaddim tal-paragrafu 2 fid-dawl tal-ħtiġijiet ta' żvilupp tal-Istati EPA SADC, sabiex jiddetermina jekk jestendix l-applikazzjoni tagħhom għal perjodu ulterjuri.

4.   Id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 1 ma għandhomx ikunu soġġetti għad-dispożizzjonijiet tal-PARTI III.

Artikolu 34

Salvagwardji ġenerali bilaterali

1.   Minkejja l-Artikolu 33, wara li tkun eżaminat soluzzjonijiet alternattivi, Parti jew SACU, skont kif ikun il-każ, tista' tapplika miżuri ta' salvagwardja ta' tul limitat li jidderogaw mid-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 24 u 25, fil-kundizzjonijiet u skont il-proċeduri stabbiliti f'dan l-Artikolu.

2.   Il-miżuri ta' salvagwardja msemmijin fil-paragrafu 1 jistgħu jittieħdu jekk, bħala riżultat tal-obbligi ta' Parti skont dan il-Ftehim, li jinkludu konċessjonijiet fuq it-tariffi, prodott li joriġina f'Parti waħda jkun qiegħed jiġi importat fit-territorju tal-Parti l-oħra jew SACU, skont kif ikun il-każ, f'tali kwantitajiet ikbar u f'tali kundizzjonijiet li jikkawżaw jew jheddu li jikkawżaw:

(a)

dannu serju lill-industrija domestika li tipproduċi prodotti simili jew direttament kompetittivi fit-territorju tal-Parti jew SACU li qegħda timporta, skont kif ikun il-każ; jew

(b)

disturbi f'settur tal-ekonomija li jipproduċi prodotti simili jew direttament kompetittivi, b'mod partikolari fejn dawn id-disturbi jipproduċu problemi jew diffikultajiet soċjali kbar, li jistgħu jġibu deterjorament serju fis-sitwazzjoni ekonomika tal-Parti jew SACU li qiegħda timporta, skont kif ikun il-każ; jew

(c)

disturbi fis-swieq ta' prodotti agrikoli simili jew direttament kompetittivi fit-territorju tal-Parti jew SACU li qiegħda timporta, skont kif ikun il-każ.

Dawn il-miżuri ta' salvagwardja ma għandhomx jeċċedu dak li jkun meħtieġ sabiex ikunu ta' rimedju jew jipprevjenu d-dannu serju jew id-disturbi.

3.   Il-miżuri ta' salvagwardja msemmijin f'dan l-Artikolu għandhom jieħdu l-forma ta' wieħed jew iżjed minn dawn li ġejjin:

(a)

sospensjoni tat-tnaqqis ulterjuri tar-rata tad-dazju fuq l-importazzjoni għall-prodott ikkonċernat, kif previst skont dan il-Ftehim; jew

(b)

żieda fid-dazju doganali fuq il-prodott ikkonċernat sa livell li ma jaqbiżx ir-rata MFN applikata fiż-żmien li tittieħed il-miżura; jew

(c)

introduzzjoni ta' kwoti tariffarji fuq il-prodott ikkonċernat.

4.   Mingħajr preġudizzju għall-paragrafi 1 sa 3, fejn kwalunkwe prodott li joriġina fi kwalunkwe Stat EPA SADC qiegħed jiġi importat f'tali kwantitajiet ikbar u f'tali kundizzjonijiet li jikkawżaw jew jheddu li jikkawżaw waħda mis-sitwazzjonijiet imsemmijin fil-paragrafi 2(a) sa (c) lil settur tal-produzzjoni simili jew direttament kompetittiv ta' wieħed jew iktar mill-iktar reġjuni mbiegħda tal-UE, l-UE tista' tieħu miżuri ta' sorveljanza jew ta' salvagwardja limitati għar-reġjun jew reġjuni kkonċernati skont il-proċeduri stabbiliti fil-paragrafi 6 sa 8.

5.   Mingħajr preġudizzju għall-paragrafi 1 sa 3, fejn kwalunkwe prodott li joriġina fl-UE jkun qiegħed jiġi importat f'tali kwantitajiet ikbar u f'tali kundizzjonijiet li jikkawżaw jew jheddu li jikkawżaw waħda mis-sitwazzjonijiet imsemmijin fil-paragrafu 2(a) sa (c) lil Stat EPA SADC jew SACU, skont kif ikun il-każ, l-Istat EPA SADC ikkonċernat jista' jieħu miżuri ta' sorveljanza jew ta' salvagwardja limitati għat-territorju tiegħu skont il-proċeduri stabbiliti fil-paragrafi 6 sa 8.

6.   Il-miżuri ta' salvagwardja msemmijin f'dan l-Artikolu:

(a)

għandhom jinżammu biss għal kemm ikun meħtieġ sabiex ma jitħallix isir dannu jew disturb serju jew biex jinstab rimedju għalihom kif iddefinit fil-paragrafi 2, 4 u 5;

(b)

ma għandhomx ikunu applikati għal perjodu li jaqbeż is-sentejn. Fejn ikomplu jeżistu ċirkustanzi li jiġġustifikaw l-impożizzjoni ta' miżuri ta' salvagwardja, tali miżuri jistgħu jiġu estiżi għal perjodu ulterjuri ta' mhux iktar minn sentejn. Fejn Stat EPA SADC jew SACU, skont kif ikun il-każ, japplika miżura ta' salvagwardja, jew fejn l-UE tapplika miżura limitata għat-territorju ta' wieħed jew iktar mill-iktar reġjuni mbiegħda tagħha, madankollu dawn jistgħu japplikaw dik il-miżura għal perjodu li ma jaqbiżx l-erba' (4) snin u, fejn ikomplu jeżistu ċirkustanzi li jiġġustifikaw l-impożizzjoni ta' miżuri ta' salvagwardja, jestenduh għal perjodu ulterjuri ta' erba' (4) snin;

(c)

li jaqbżu sena għandu jkollhom elementi ċari li progressivament iwassluhom biex jitneħħew sa mhux iktar tard mit-tmiem tal-perjodu stabbilit; u

(d)

ma għandhomx ikunu applikati għall-importazzjoni ta' prodott li qabel kien soġġett għal tali miżura, f'perjodu ta' mill-inqas sena minn meta skadiet il-miżura.

7.   Għall-implimentazzjoni tal-paragrafi 1 sa 6, għandhom japplikaw id-dispożizzjonijiet li ġejjin:

(a)

fejn Parti jew SADC, tkun tal-fehma li teżisti waħda mis-sitwazzjonijiet imsemmijin fil-paragrafi 2(a) sa (c), 4 u/jew 5, din għandha immedjatament tirreferi l-kwistjoni lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp biex tiġi eżaminata;

(b)

il-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp jista' jagħmel kwalunkwe rakkomandazzjoni meħtieġa sabiex jinstab rimedju għaċ-ċirkustanzi li nqalgħu. Jekk il-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp ma jagħmel l-ebda rakkomandazzjoni, bil-għan li jinstab rimedju għaċ-ċirkustanzi, jew jekk ma tinstab l-ebda soluzzjoni sodisfaċenti oħra fi żmien tletin (30) jum minn meta l-kwistjoni ġiet irreferuta quddiem il-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp, il-Parti li qiegħda timporta tista' tadotta l-miżuri xierqa sabiex jinstab rimedju għaċ-ċirkustanzi skont dan l-Artikolu;

(c)

qabel ma tieħu kwalunkwe miżura prevista f'dan l-Artikolu jew, fil-każijiet li għalihom japplika l-paragrafu 8, mill-iktar fis possibbli, il-Parti jew l-SACU, skont kif ikun il-każ, għandha tgħaddi lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp l-informazzjoni kollha rilevanti u meħtieġa għal eżami bir-reqqa tas-sitwazzjoni, bil-għan li tinstab soluzzjoni aċċettabbli għall-partijiet ikkonċernati;

(d)

fl-għażla tal-miżuri ta' salvagwardja skont dan l-Artikolu, trid tingħata prijorità lil dawk li l-inqas li jfixklu t-tħaddim ta' dan il-Ftehim. Jekk ir-rata MFN applikata fis-seħħ il-jum qabel dak tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim hija iktar baxxa mir-rata MFN applikata fiż-żmien li tittieħed il-miżura, il-miżuri applikati skont id-dispożizzjonijiet fil-paragrafu 3(b) jistgħu jaqbżu r-rata MFN fis-seħħ fil-jum li qabel dak tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim. F'każ bħal dan, il-Parti jew SACU, għandha tipprovdi, skont id-dispożizzjonijiet tal-paragrafu (c), lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp bl-informazzjoni rilevanti li tindika li żieda fid-dazju sal-livell tal-MFN applikata fiż-żmien tad-dħul fis-seħħ mhijiex biżżejjed u li hija meħtieġa miżura li taqbez dan id-dazju biex issolvi jew tipprevjeni d-dannu serju jew id-disturbi skont il-paragrafu 2;

(e)

kwalunkwe miżura ta' salvagwardja li ttieħdet skont dan l-Artikolu għandha tkun innotifikata immedjatament lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp u għandha tkun is-suġġett ta' konsultazzjonijiet perjodiċi f'dak il-korp, b'mod partikolari bil-għan li tiġi stabbilita skeda ta' żmien għall-abolizzjoni tagħha hekk kif jippermettu ċ-ċirkustanzi.

8.   Fejn id-dewmien jikkawża dannu li jkun diffiċli li ssewwih, il-Parti jew SADC li qiegħda timporta, skont kif ikun il-każ, tista' tieħu l-miżuri previsti fil-paragrafi 3, 4 u/jew 5 fuq bażi provviżorja mingħajr konformità mar-rekwiżiti tal-paragrafu 7.

(a)

Tali azzjoni tista' tittieħed għal perjodu massimu ta' mija u tmenin (180) jum fejn il-miżuri ttieħdu mill-UE u mitejn (200) jum fejn il-miżuri ttieħdu minn Stat EPA SADC jew SACU, skont kif ikun il-każ, jew fejn il-miżuri li ttieħdu mill-UE jkunu limitati għal territorju wieħed jew iktar mill-iktar reġjun(i) imbiegħed/imbiegħda tagħha.

(b)

It-terminu ta' kwalunkwe tali miżura provviżorja għandu jingħadd bħala parti mill-perjodu inizjali u kwalunkwe estensjoni msemmija fil-paragrafu 6.

(c)

Meta jittieħdu tali miżuri provviżorji, għandu jitqies l-interess tal-partijiet kollha involuti.

(d)

Il-Parti jew SADC li timporta, skont kif ikun il-każ, għandha tinforma lill-Parti l-oħra kkonċernata u għandha minnufih tirreferi l-kwistjoni lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp biex jeżamina l-każ.

9.   Jekk Parti jew SADC li qiegħda timporta, skont kif ikun il-każ, tagħmel l-importazzjonijiet ta' prodott soġġetti għal proċedura amministrativa li jkollha l-fini li tagħti malajr informazzjoni dwar it-tendenza tal-flussi kummerċjali li jistgħu jaqilgħu l-problemi msemmija f'dan l-Artikolu, hija għandha tinforma mingħajr dewmien lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp.

10.   Il-miżuri ta' salvagwardja li ġew adottati skont id-dispożizzjonijiet ta' dan l-Artikolu ma għandhomx ikunu soġġetti għad-dispożizzjonijiet tal-Ftehim għas-Soluzzjoni tat-Tilwim tad-WTO.

Artikolu 35

Salvagwardji agrikoli

1.   Minkejja l-Artikolu 34, miżura ta' salvagwardja fil-forma ta' dazju fuq l-importazzjoni tista' tiġi applikata jekk, matul kwalunkwe perjodu ta' tnax-il xahar speċifiku, il-volumi tal-importazzjonijiet fl-SACU ta' prodott agrikolu elenkat fl-Anness IV li joriġina fl-UE jaqbżu il-kwantità ta' referenza għall-prodott indikata fih.

2.   Dazju li ma għandux jaqbeż il-25 fil-mija tat-tariffa kkonsolidata attwali tad-WTO jew 25 punti perċentwali, skont liema huwa l-ogħla, jista' jiġi impost fuq il-prodotti agrikoli msemmijin fil-paragrafu 1. Dazju bħal dan ma għandux jaqbeż ir-rata MFN applikata li tipprevali.

3.   Il-miżuri ta' salvagwardja msemmijin f'dan l-Artikolu għandhom jinżammu għall-bqija tas-sena kalendarja jew għal ħames (5) xhur, skont liema jkun l-itwal.

4.   Il-miżuri ta' salvagwardja msemmija f'dan l-Artikolu ma għandhomx jinżammu jew jiġu applikata għall-istess prodott fil-istess żmien bħal:

(a)

miżura ta' salvagwardja bilaterali ġenerali skont l-Artikolu 34;

(b)

miżura skont l-Artikolu XIX tal-GATT tal-1994 u l-Ftehim dwar is-Salvagwardji tad-WTO; jew

(c)

miżura speċjali ta' salvagwardja skont l-Artikolu 5 tal-Ftehim dwar l-Agrikoltura tad-WTO.

5.   Il-miżuri ta' salvagwardja msemmijin f'dan l-Artikolu għandhom ikunu implimentati b'mod trasparenti. Fi żmien għaxart (10) ijiem wara l-applikazzjoni ta' tali miżura, l-SACU għandu jinnotifika lill-UE bil-miktub u għandu jagħti d-dejta rilevanti dwar il-miżura. Fuq talba, l-SACU għandu jikkonsulta lill-UE dwar l-applikazzjoni tal-miżura. L-SACU għandu jinnotifika wkoll lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp fi żmien tletin (30) jum wara t-tali impożizzjoni.

6.   L-implimentazzjoni u tħaddim ta' dan l-Artikolu tista' tkun is-soġġett ta' diskussjoni u analiżi fil-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp. Fuq talba minn kwalunkwe Parti, il-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp għandu jirrevedi l-kwantitajiet ta' referenza u l-prodotti agrikoli skont kif previst f'dan l-Artikolu.

7.   Id-dispożizzjonijiet ta' dan l-Artikolu jistgħu jiġu applikati biss matul il-perjodu ta' tnax-il (12) sena mid-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim.

Artikolu 36

Salvagwardji għas-sigurtà tal-ikel

1.   Il-Partijiet jagħrfu li t-tneħħija tal-ostakoli għall-kummerċ bejniethom, kif previst f'dan il-Ftehim, tista' twassal għal sfidi sinifikanti għall-produtturi fl-Istati EPA SACD fis-setturi agrikoli u tal-ikel u jaqblu li jikkonsultaw lil xulxin dwar dawn il-kwistjonijiet.

2.   Minkejja l-Artikolu 34, fejn essenzjali għall-prevenzjoni jew is-solliev ta' nuqqasijiet ġenerali jew lokali kritiċi ta' prodotti tal-ikel jew prodotti oħrajn essenzjali sabiex tkun żgurata s-sigurtà tal-ikel ta' Stat EPA SACD u fejn din is-sitwazzjoni tagħti lok jew probabbilment tagħti lok għal diffikultajiet kbar għal tali Stat EPA SADC, dak l-Istat EPA SADC jista' jieħu miżuri xierqa skont il-proċeduri stabbiliti fil-paragrafi 7(b) sa (d), 8 u 9 tal-Artikolu 34. Din il-miżura għandha tkun evalwata tal-inqas darba fis-sena u għandha titneħħa meta ċ-ċirkustanzi li wasslu għall-adozzjoni tagħha ma jibqgħux jeżistu.

Artikolu 37

Salvagwardji tranżitorji tal-BLNS

1.   Il-Partijiet jirrikonoxxu s-sensittività tal-prodotti liberalizzati elenkati fl-Anness V għall-Istati BLNS.

2.   Minkejja l-Artikolu 34, fil-każ li wieħed mill-prodotti elenkati fl-Anness V u li joriġina fl-UE qiegħed jiġi importat fit-territorju ta' Stat BLNS f'tali kwantitajiet ikbar li jista' joħloq jew jhedded li joħloq dannu serju fi kwalunkwe Stat BLNS, dak l-Istat BLNS jista' japplika miżura ta' salvagwardja tranżitorja.

3.   Il-miżura ta' salvagwardja msemmija fil-paragrafu 2 għandha tieħu l-forma ta' dazju fuq il-prodott ikkonċernat elenkat fl-Anness V sa livell li ma jaqbiżx ir-rata MFN applikata fiż-żmien li tittieħed il-miżura jew tintroduċi kwota tariffarja (TRQ) tad-dazju żero, sakemm dak il-livell tad-dazju barra mill-kwota ma jaqbiżx ir-rata MFN applikata fiż-żmien li tittieħed il-miżura.

4.   Tletin (30) jum bil-quddiem tal-applikazzjoni tal-miżura ta' salvagwardja, l-Istat BLNS ikkonċernat għandu jinnotifika l-miżura bil-miktub lill-UE. Wara n-notifika, l-Istat BLNS ikkonċernat ikollu sittin (60) jum biex jagħti l-informazzjoni kollha rilevanti dwar il-miżura.

5.   Mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 2, l-Istat BLNS ikkonċernat u l-UE għandhom, fuq talba minn kwalunkwe mill-Partijiet, jidħlu f'konsultazzjonijiet dwar il-miżura ta' salvagwardja.

6.   Il-miżuri ta' salvagwardja msemmijin f'dan l-Artikolu jiġu applikati għal perjodu li ma għandux jaqbeż l-erba' (4) snin. Fejn ikomplu jeżistu ċirkustanzi li jiġġustifikaw l-impożizzjoni tal-miżura, tali miżura tista' tiġi estiża għal perjodu ulterjuri ta' mhux iktar minn erba' (4) snin.

7.   L-ebda miżura ta' salvagwardja msemmija f'dan l-Artikolu ma tista' tiġi adottata wara tnax-il (12) sena mid-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim.

Artikolu 38

Salvagwardji għall-protezzjoni tal-industriji li għadhom jibdew

1.   Minkejja l-Artikolu 34, il-Botswana, il-Lesoto, in-Namibja, il-Mozambique u s-Sważiland jistgħu jissospendu temporanjament it-tnaqqis ulterjuri tar-rata tad-dazju doganali jew iżidu r-rata tad-dazju doganali sa livell li ma jaqbiżx id-dazju MFN applikat, fejn prodott li joriġina fl-UE bħala riżultat tat-tnaqqis ta' dazji, ikun qiegħed jiġi importat fit-territorju tiegħu fi kwantitajiet ikbar u b'kundizzjonijiet tali li jhedded l-istabbiliment ta' industrija li għadha tibda, jew iġib jew jhedded li jġib disturbi lil industrija li għadha tibda li tipproduċi prodotti simili jew f'kompetizzjoni diretta.

2.   Il-miżuri ta' salvagwardja adottati skont il-kundizzjonijiet tal-paragrafu 1 minn Stat EPA SADC li huwa wkoll Stat Membru tal-SACU għandhom jieħdu l-forma tal-ġbir ta' dazji addizzjonali esklussivament mill-Istat EPA SADC li qiegħed jinvoka din id-dispożizzjoni.

3.   Il-miżuri ta' salvagwardja msemmijin fil-paragrafu 1 jistgħu jiġu applikati għal perjodu ta' sa tmien (8) snin u dan jista' jiġi estiż ulterjorament permezz ta' deċiżjoni tal-Kunsill Konġunt.

4.   Fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-paragrafi 1 u 2, għandhom japplikaw id-dispożizzjonijiet li ġejjin:

(a)

fejn Stat EPA SADC ikun tal-fehma li jeżistu ċ-ċirkustanzi stabbiliti fil-paragrafu 1, dan għandu immedjatament jirreferi l-kwistjoni lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp biex tiġi eżaminata. L-Istat EPA SADC ikkonċernat għandu jgħaddi lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp l-informazzjoni kollha rilevanti u meħtieġa għal eżami bir-reqqa tas-sitwazzjoni;

(b)

il-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp jista' jagħmel kwalunkwe rakkomandazzjoni meħtieġa sabiex jinstab rimedju aċċettabbli għaċ-ċirkustanzi li nqalgħu. Jekk il-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp ma jagħmel l-ebda rakkomandazzjoni, jew jekk ma tinstab l-ebda soluzzjoni sodisfaċenti oħra fi żmien tletin (30) jum minn meta l-kwistjoni ġiet irreferuta quddiem il-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp, l-Istat EPA SADC ikkonċernat jista' jadotta miżuri skont dan l-Artikolu;

(c)

fl-applikazzjoni tal-miżuri ta' salvagwardja skont il-paragrafu 1, trid tingħata prijorità lil dawk li l-inqas li jfixklu t-tħaddim ta' dan il-Ftehim; u

(d)

kwalunkwe miżura li tittieħdet skont dan l-Artikolu għandha tiġi notifikata minnufih lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp u għandha tkun is-suġġett ta' konsultazzjonijiet perjodiċi f'dak il-korp.

5.   F'ċirkustanzi kritiċi fejn id-dewmien jikkawża dannu li jkun diffiċli li ssewwih, l-Istat EPA SADC ikkonċernat jista' jieħu l-miżuri previsti fil-paragrafu 1 fuq bażi provviżorja mingħajr ma jkun konformi mar-rekwiżiti tal-paragrafu 4. Tali miżura tista' tittieħed għal perjodu massimu ta' mitejn (200) jum. It-terminu ta' tali miżura provviżorja għandu jingħadd bħala parti mill-perjodu msemmi fil-paragrafu 3. Meta jittieħdu tali miżuri provviżorji, għandu jitqies l-interess tal-partijiet kollha involuti. L-Istat EPA SADC ikkonċernat li qiegħed jimporta għandu jinforma lill-UE, u għandu immedjatament jirreferi l-kwistjoni lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp sabiex jeżamina t-tali miżura provviżorja.

6.   L-Istati Membri SACU għandu jkollhom id-dritt għal rikors għall-Artikolu 26 tal-Ftehim tal-SACU.

KAPITOLU III

Miżuri mhux tariffarji

Artikolu 39

Projbizzjoni tar-restrizzjonijiet kwantitattivi

Il-Partijiet jistgħu japplikaw restrizzjonijiet kwantitattivi sakemm tali restrizzjonijiet jiġu applikati f'konformità mal-Ftehim tad-WTO.

Artikolu 40

Trattament nazzjonali dwar it-tassazzjoni u r-regolamentazzjoni interni

1.   Il-Partijiet jirrikonoxxu li t-taxxi interni u ħlasijiet interni oħrajn, u l-liġijiet, ir-regolamenti u r-rekwiżiti li jaffettwaw il-bejgħ intern, l-offerta għall-bejgħ, ix-xiri, it-trasport, id-distribuzzjoni jew l-użu tal-prodotti, u r-regolamenti kwantittivi interni li jeħtieġu t-taħlit, l-ipproċessar u l-użu tal-prodotti f'ammonti jew proporzjonijiet speċifikati, ma għandhomx ikunu applikati għal prodotti importati jew domestiċi sabiex tkun tista' tingħata protezzjoni lill-produzzjoni domestika.

2.   Il-prodotti importati li joriġinaw fil-Parti l-oħra ma għandhomx ikunu soġġetti, la direttament u lanqas indirettament, għal taxxi interni jew għal ħlasijiet interni oħrajn tal-ebda tip li jaqbżu dawk applikati, direttament jew indirettament, għal prodotti domestiċi simili. Barra minn hekk, il-Partijiet ma għandhomx japplikaw b'mod ieħor taxxi interni jew ħlasijiet interni oħrajn lill-prodotti importati jew domestiċi f'mod li jmur kontra l-prinċipji stabbiliti fil-paragrafu 1 (4).

3.   Il-prodotti importati li joriġinaw fil-Parti l-oħra għandhom jingħataw trattament mhux inqas favorevoli minn dak li jingħata lill-prodotti domestiċi ta' oriġini nazzjonali simili fir-rigward tal-liġijiet, ir-regolamenti u r-rekwiżiti kollha li jaffettwaw il-bejgħ intern, l-offerta għall-bejgħ, ix-xiri, it-trasport, id-distribuzzjoni jew l-użu tagħhom. Id-dispożizzjonijiet ta' dan il-paragrafu ma għandhomx jipprevjenu l-applikazzjoni ta' ħlasijiet interni differenzjali tat-trasport li jkunu bbażati esklussivament fuq l-operazzjoni ekonomika tal-mezzi ta' trasport u mhux fuq in-nazzjonalità tal-prodott.

4.   Il-Partijiet ma għandhomx jistabbilixxu jew iżommu kwalunkwe regolamentazzjoni kwantitattiva interna relatata mat-taħlit, l-ipproċessar jew l-użu tal-prodotti f'ammonti jew fi proporzjonijiet speċifikati li teħtieġ, direttament jew indirettament, li kwalunkwe ammont jew proporzjon speċifikat ta' kwalunkwe prodott li huwa s-suġġett tar-regolamentazzjoni jrid jiġi pprovdut minn sorsi domestiċi. Barra minn hekk, il-Partijiet ma għandhomx japplikaw b'mod ieħor regolamentazzjonijiet kwantitattivi interni b'mod li jmur kontra l-prinċipji stabbiliti fil-paragrafu 1.

5.   L-ebda regolamentazzjoni kwantitattiva interna relatata mat-taħlit, l-ipproċessar jew l-użu tal-prodotti f'ammonti jew proporzjonijiet speċifikati ma għandha tiġi applikata b'tali mod li talloka xi ammont jew proporzjon bħal dan fost sorsi esterni tal-forniment.

6.   Id-dispożizzjonijiet ta' dan l-Artikolu ma għandhomx japplikaw għal-liġijiet, ir-rekwiżiti jew ir-regolamenti li jirregolaw l-akkwist minn aġenziji governattivi ta' prodotti mixtrijin għal skopijiet governattivi u mhux bl-iskop ta' bejgħ kummerċjali mill-ġdid jew bl-iskop ta' użu fil-produzzjoni ta' prodotti għall-bejgħ kummerċjali.

7.   Id-dispożizzjonijiet ta' dan l-Artikolu ma għandhomx jipprevjenu l-ħlas ta' sussidji esklussivament lil produtturi domestiċi, inklużi ħlasijiet derivati mid-dħul ta' taxxi jew ħlasijiet interni applikati b'mod konsistenti mad-dispożizzjonijiet ta' dan l-Artikolu u sussidji effettwati permezz ta' xiri tal-gvern ta' prodotti domestiċi.

8.   Il-Partijiet jirrikonoxxu li l-miżuri ta' kontroll tal-prezzijiet massimi interni, anke jekk jikkonformaw mad-dispożizzjonijiet l-oħrajn ta' dan l-Artikolu, jista' jkollhom effetti li jmorru kontra l-interessi tal-Partijiet li qegħdin ifornu prodotti importati. Għaldaqstant, il-Partijiet li japplikaw tali miżuri għandhom jikkunsidraw l-interessi tal-Partijiet li jesportaw bil-għan li jevitaw sa fejn ikun possibbli tali effetti ħżiena.

9.   Id-dispożizzjonijiet ta' dan l-Artikolu ma għandhomx jipprevjenu lil kwalunkwe Parti milli tistabbilixxi jew iżżomm regolamentazzjonijiet kwantitattivi interni relatati ma' films ċinematografiċi esposti u li jissodisfaw ir-rekwiżiti tal-Artikolu IV tal-GATT tal-1947.

KAPITOLU IV

Dwana u faċilitazzjoni tal-kummerċ

Artikolu 41

Għanijiet

L-għanijiet ta' dan il-Kapitolu huma li:

(a)

tissaħħaħ il-kooperazzjoni fil-qasam tal-faċilitazzjoni doganali u kummerċjali sabiex ikun żgurat li l-leġislazzjoni u l-proċeduri rilevanti, kif ukoll il-kapaċità amministrattiva tal-awtoritajiet doganali, jissodisfaw l-għanijiet tal-kontroll effettiv u tal-promozzjoni tal-faċilitazzjoni kummerċjali;

(b)

tiġi promossa l-armonizzazzjoni tal-leġislazzjoni u tal-proċeduri doganali;

(c)

ikun żgurat li l-għanijiet leġittimi tal-politika pubblika, inklużi dawk relatati mas-sigurtà u mal-prevenzjoni tal-frodi fil-qasam tal-faċilitazzjoni doganali u kummerċjali, ma jkunu kompromessi bl-ebda mod; u

(d)

ikun ipprovdut l-appoġġ meħtieġ għall-amministrazzjonijiet doganali tal-Istati EPA SADC sabiex dan il-Ftehim jiġi implimentat b'mod effettiv.

Artikolu 42

Il-kooperazzjoni doganali u amministrattiva

1.   Sabiex tkun żgurata konformità mad-dispożizzjonijiet ta' dan il-Kapitolu u jkun hemm reazzjoni effettiva għall-għanijiet stabbiliti fl-Artikolu 41, il-Partijiet għandhom:

(a)

jiskambjaw informazzjoni dwar leġislazzjoni u proċeduri doganali;

(b)

jiżviluppaw inizjattivi konġunti relatati mal-faċilitazzjoni doganali u kummerċjali u mat-tisħiħ tal-kapaċità amministrattiva;

(c)

jiskambjaw l-esperjenza u l-aħjar prattiki dwar il-ġlieda kontra l-korruzzjoni u l-frodi fi kwistjonijiet relatati ma' dan il-Kapitolu;

(d)

jiskambjaw l-esperjenza u l-aħjar prattiki dwar kwistjonijiet relatati mal-proċeduri ta' importazzjoni, ta' esportazzjoni u ta' tranżitu u mat-titjib tas-servizzi lill-komunità tan-negozju;

(e)

jiskambjaw l-esperjenza u l-aħjar prattiki dwar il-faċilitazzjoni tat-tranżitu;

(f)

jiffaċilitaw l-iskambju tal-esperti bejn l-amministrazzjonijiet doganali; u

(g)

jippromwovu l-koordinazzjoni bejn l-aġenziji relatati kollha, kemm internament kif ukoll min-naħa għall-oħra tal-fruntieri.

2.   Il-Partijiet għandhom jippreparaw u jiżviluppaw kooperazzjoni mtejba dwar l-implimentazzjoni tal-Qafas tal-Istandards biex Ikun Żgurat u Ffaċilitat il-Kummerċ Globali tal-2005 tal-Organizzazzjoni Dinjija Doganali (“WCO”). Din il-kooperazzjoni għandha tinkludi l-inizjattivi li għandhom l-għan li jaħdmu sabiex jintlaħaq ir-rikonoxximent reċiproku tal-istatus ta' Operatur Ekonomiku Awtorizzat u l-iskambju ta' informazzjoni bil-quddiem sabiex tkun tista' ssir valutazzjoni effettiva tar-riskji u ġestjoni għal finijiet ta' sigurtà.

3.   Il-Partijiet għandhom jipprovdu assistenza amministrattiva lil xulxin fi kwistjonijiet doganali skont id-dispożizzjonijiet tal-Protokoll 2.

Artikolu 43

Leġislazzjoni u proċeduri doganali

1.   Il-Partijiet jaqblu li l-leġislazzjoni u l-proċeduri kummerċjali u doganali rispettivi tagħhom għandhom sa fejn huwa possibbli jkunu bbażati fuq:

(a)

il-Konvenzjoni riveduta ta' Kjoto dwar is-Simplifikazzjoni u l-Armonizzazzjoni tal-Proċeduri Doganali tal-1999, l-elementi sostantivi tal-Qafas tal-Istandards biex Ikun Żgurat u Ffaċilitat il-Kummerċ Globali tad-WCO, il-Konvenzjoni Internazzjonali dwar is-Sistema Armonizzata u strumenti u standards internazzjonali oħra applikabbli fil-qasam tad-dwana u tal-kummerċ;

(b)

il-ħtieġa li jiġi protett u ffaċilitat il-kummerċ leġittimu;

(c)

il-ħtieġa li jkunu evitati piżijiet mhux meħtieġa u diskriminatorji fuq l-operaturi ekonomiċi, il-ħtieġa li jkun hemm salvagwardji kontra l-frodi u l-korruzzjoni u l-ħtieġa li tingħata iktar faċilitazzjoni lill-operaturi li jissodisfaw livell għoli ta' konformità;

(d)

il-ħtieġa biex kull Parti tapplika dokument amministrattiv wieħed jew l-ekwivalenti elettroniku;

(e)

l-applikazzjoni ta' tekniki doganali moderni, inklużi valutazzjoni tar-riskji, proċeduri simplifikati għad-dħul u għar-rilaxx tal-merkanzija, il-kontrolli ta' wara r-rilaxx u l-awditjar tal-kumpanniji;

(f)

it-trasparenza, l-effiċjenza u l-proporzjonalità, sabiex jitnaqqsu l-ispejjeż u tiżdied il-prevedibbiltà għall-operaturi ekonomiċi;

(g)

il-ħtieġa għal nondiskriminazzjoni f'termini ta' rekwiżiti u ta' proċeduri applikabbli għall-importazzjoni, l-esportazzjoni u l-merkanzija fi tranżitu, għalkemm huwa aċċettat li l-konsenji jistgħu jiġu ttrattati b'mod differenti skont kriterji oġġettivi tal-valutazzjoni tar-riskji;

(h)

l-iżvilupp progressiv tas-sistemi, inklużi dawk ibbażati fuq it-teknoloġija tal-informazzjoni, kemm għal operazzjonijiet ta' esportazzjoni kif ukoll ta' importazzjoni, sabiex ikun iffaċilitat l-iskambju tal-informazzjoni bejn l-operaturi ekonomiċi, l-amministrazzjonijiet doganali u aġenziji oħra;

(i)

l-adozzjoni ta' sistemi li jiffaċilitaw l-importazzjoni tal-merkanzija permezz tal-użu ta' proċeduri u ta' proċessi doganali simplifikati, inkluża l-awtorizzazzjoni ta' qabel il-wasla;

(j)

l-eliminazzjoni ta' kwalunkwe rekwiżit għall-użu mandatorju ta' spezzjonijiet ta' qabel it-trasport marittimu kif ġew iddefiniti mill-Ftehim tad-WTO dwar l-Ispezzjoni qabel it-Trasport Marittimu, jew l-ekwivalenti tagħhom;

(k)

l-applikazzjoni ta' regoli li jiżguraw li kwalunkwe piena imposta għal ksur minuri tar-regolamenti jew tar-rekwiżiti proċedurali doganali tkun proporzjonata u, fl-applikazzjoni tagħha, ma tagħtix lok għal dewmien żejjed fl-iżdoganar;

(l)

sistema ta' deċiżjonijiet vinkolanti bil-quddiem dwar kwistjonijiet doganali, b'mod partikolari dwar il-klassifikazzjoni tariffarja u r-regoli tal-oriġini, skont ir-regoli stabbiliti fil-leġislazzjoni rispettiva tagħhom;

(m)

il-faċilitazzjoni tal-movimenti ta' tranżitu;

(n)

l-eliminazzjoni tar-rekwiżiti kollha għall-użu mandatorju tas-sensara doganali; u

(o)

regoli trasparenti, nondiskriminatorji u proporzjonati rigward l-għoti tal-liċenzji lis-sensara doganali.

2.   Sabiex jittejbu l-metodi ta' ħidma u sabiex ikunu żgurati t-trasparenza u l-effiċjenza tal-operazzjonijiet doganali, il-Partijiet għandhom:

(a)

jiżguraw li jinżammu l-ogħla standards ta' integrità, permezz tal-applikazzjoni ta' miżuri kontra l-korruzzjoni f'dan il-qasam;

(b)

jieħdu iktar passi lejn it-tnaqqis, is-simplifikazzjoni u l-istandardizzazzjoni tad-dejta fid-dokumentazzjon meħtieġa minn aġenziji doganali u aġenziji relatati oħra;

(c)

jissimplifikaw ir-rekwiżiti u l-formalitajiet kull fejn ikun possibbli, rigward ir-rilaxx u l-iżdoganar malajr tal-merkanzija;

(d)

jipprovdu proċeduri effettivi, fil-pront u mhux diskriminatorji li jippermettu d-dritt ta' appell kontra azzjonijiet, sentenzi u deċiżjonijiet amministrattivi doganali u ta' aġenziji oħra li jaffettwaw l-importazzjonijiet, l-esportazzjonijiet jew il-merkanzija fi tranżitu. Il-proċeduri għal appell għandhom ikunu faċilment aċċessibbli, inkluż għall-impriżi żgħar u medji; u

(e)

joħolqu l-ambjent għall-infurzar effettiv tar-rekwiżiti leġislattivi.

Artikolu 44

Il-faċilitazzjoni tal-movimenti ta' tranżitu

1.   Il-Partijiet għandhom jiżguraw il-libertà ta' tranżitu fit-territorju kollu tagħhom permezz tar-rotta l-iktar konvenjenti għat-tranżitu. Kwalunkwe kontroll jew rekwiżit irid ikun nondiskriminatorju, proporzjonat u jrid jiġi applikat b'mod uniformi.

2.   Mingħajr preġudizzju għal kontroll doganali leġittimu, il-Partijiet għandhom jagħtu lit-traffiku fi tranżitu trattament mhux inqas favorevoli minn dak mogħti lill-merkanzija domestika, lill-esportazzjonijiet u lill-importazzjonijiet, u lill-moviment tagħhom.

3.   Il-Partijiet għandhom:

(a)

joperaw reġimi marbutin ta' trasport li jippermettu t-tranżitu ta' merkanzija mingħajr il-pagament ta' dazji jew ta' ħlasijiet oħra, soġġett għall-provvista ta' garanzija xierqa;

(b)

jippromwovu u jimplimentaw arranġamenti ta' tranżitu reġjonali;

(c)

jużaw standards u strumenti internazzjonali rilevanti għat-tranżitu; u

(d)

jippromwovu l-koordinazzjoni bejn l-aġenziji kkonċernati kollha, kemm internament kif ukoll min-naħa għall-oħra tal-fruntieri.

Artikolu 45

Ir-relazzjonijiet mal-komunità tan-negozju

Il-Partijiet jaqblu li:

(a)

jiżguraw li l-leġislazzjoni, il-proċeduri u t-tariffi u l-ħlasijiet doganali kollha jkunu disponibbli pubblikament, kif ukoll kull meta jkun possibbli l-ispjegazzjonijiet meħtieġa, u sa fejn ikun possibbli permezz ta' mezzi elettroniċi;

(b)

jikkonsultaw, sa fejn dan ikun possibbli, f'ħin waqtu u regolari mar-rappreżentanti kummerċjali dwar il-proposti u l-proċeduri leġislattivi relatati ma' kwistjonijiet doganali u ma' kwistjonijiet kummerċjali relatati mad-dwana;

(c)

jintroduċu, fejn ikun xieraq, leġislazzjoni u proċeduri ġodda jew emendati, u d-dħul fis-seħħ tagħhom b'mod li l-kummerċjanti jkunu jistgħu jippreparaw sew biex isiru konformi magħhom. Il-Partijiet għandhom jagħmlu disponibbli pubblikament l-avviżi rilevanti ta' natura amministrattiva, inklużi r-rekwiżiti u l-proċeduri ta' dħul tal-aġenziji, is-sigħat ta' ħidma, u l-proċeduri operattivi għall-uffiċċji doganali fil-portijiet u fil-punti fejn jinqasmu l-fruntieri, u f'punti ta' kuntatt għal talbiet ta' informazzjoni; u

(d)

irawmu l-kooperazzjoni bejn l-operaturi u l-amministrazzjonijiet rilevanti permezz tal-użu ta' strumenti bħall-memoranda ta' qbil.

Artikolu 46

Valutazzjoni doganali

1.   Il-Ftehim dwar l-implimentazzjoni tal-Artikolu VII tal-GATT tal-1994 (il-“Ftehim tad-WTO dwar il-Valutazzjoni Doganali”) għandu jikkontrolla r-regoli ta' valutazzjoni doganali applikati għall-kummerċ koperti minn dan il-Ftehim.

2.   Il-Partijiet għandhom jikkooperaw sabiex jilħqu approċċ komuni għal kwistjonijiet relatati mal-valutazzjoni doganali.

Artikolu 47

Armonizzazzjoni tal-istandards doganali fuq il-livell reġjonali

1.   Il-Partijiet għandhom jippromwovu l-armonizzazzjoni tal-leġislazzjoni, tal-proċeduri, tal-istandards u tar-rekwiżiti doganali.

2.   Kull Parti għandha tiddetermina l-kontenut u r-ritmu ta' dan il-proċess.

Artikolu 48

Appoġġ għall-amministrazzjonijiet doganali tal-Istati EPA SADC

1.   Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza li jappoġġaw l-amministrazzjonijiet doganali tal-Istati EPA SADC għall-implimentazzjoni ta' dan il-Kapitolu, skont id-dispożizzjonijiet tal-Kapitolu III tal-Parti I.

2.   L-oqsma prijoritarji għal tali appoġġ huma:

(a)

l-applikazzjoni ta' tekniki doganali moderni, li jinkludu:

(i)

il-ġestjoni tar-riskji;

(ii)

il-kontrolli ta' wara r-rilaxx, u

(iii)

l-awtomatizzazzjoni tal-proċeduri doganali;

(b)

il-kontroll tal-valutazzjoni, tal-klassifikazzjoni u tar-regoli tal-oriġini doganali, inkluż sabiex ikun sodisfatt ir-rekwiżit tal-Artikolu 43(1)(j);

(c)

il-faċilitazzjoni tat-tranżitu u t-titjib fl-effiċjenza tal-arranġamenti ta' tranżitu reġjonali;

(d)

il-kwistjonijiet tat-trasparenza relatati mal-pubblikazzjoni u mal-amministrazzjoni tar-regolamenti kummerċjali kollha, kif ukoll it-tariffi u l-formalitajiet rilevanti;

(e)

l-introduzzjoni u l-implimentazzjoni tal-proċeduri u tal-prattiki li jirriflettu l-istrumenti u l-istandards internazzjonali applikabbli fil-qasam tad-dwana u tal-kummerċ, fost l-oħrajn, il-Konvenzjoni riveduta ta' Kjoto dwar is-Simplifikazzjoni u l-Armonizzazzjoni tal-Proċeduri Doganali u l-Qafas tal-Istandards biex Ikun Żgurat u Ffaċlitat il-Kummerċ Globali tad-WCO.

3.   Il-Partijiet jirrikonoxxu l-ħtieġa għal studji speċifiċi ta' valutazzjoni tal-ħtiġijiet billi jqisu s-sitwazzjoni f'kull pajjiż, fejn jużaw l-istrumenti ta' valutazzjoni tal-ħtiġijiet tad-WTO u tad-WCO jew kwalunkwe strument ieħor li jaqblu dwaru.

Artikolu 49

Arranġamenti tranżitorji

1.   Il-Partijiet jirrikonoxxu l-ħtieġa għal arranġamenti tranżitorji sabiex tkun żgurata l-implimentazzjoni mingħajr xkiel tad-dispożizzjonijiet ta' dan il-Kapitolu.

2.   Minħabba l-ħtieġa li tittejjeb il-kapaċità tagħhom fil-qasam tal-faċilitazzjoni doganali u kummerċjali u mingħajr preġudizzju għad-drittijiet u l-obbligi tad-WTO tagħhom, l-Istati EPA SADC għandhom jibbenefikaw minn perjodu tranżitorju ta' tmien (8) snin sabiex jissodisfaw dawk ir-rekwiżiti msemmijin fl-Artikoli 27, 43, 44 u 45 fejn fi żmien id-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim teżisti l-ħtieġa għall-bini tal-kapaċitajiet.

3.   Il-Kunsill Konġunt jista' jiddeċiedi li jestendi dan il-perjodu tranżitorju b'sentejn fil-każ li l-kapaċità meħtieġa ma tkunx għadha nkisbet.

Artikolu 50

Kumitat Speċjali dwar il-Faċilitazzjoni Doganali u Kummerċjali

1.   B'dan il-Partijiet qegħdin jistabbilixxu Kumitat Speċjali dwar il-Faċilitazzjoni Doganali u Kummerċjali, magħmul minn rappreżentanti tal-Partijiet.

2.   Il-funzjonijiet tal-Kumitat Speċjali dwar il-Faċilitazzjoni Doganali u Kummerċjali jinkludu:

(a)

li jissorvelja l-implimentazzjoni u tal-amministrazzjoni ta' dan il-Kapitolu u tal-Protokoll I;

(b)

li jipprovdi forum sabiex ikun hemm konsultazzjoni u diskussjoni dwar il-kwistjonijiet kollha li jikkonċernaw id-dwana, inklużi r-regoli tal-oriġini, il-proċeduri doganali ġenerali, il-valutazzjoni doganali, il-klassifikazzjoni tariffarja, it-tranżitu u l-għajnuna amministrattiva reċiproka fi kwistjonjiet doganali;

(c)

li jtejjeb il-kooperazzjoni dwar l-iżvilupp, l-applikazzjoni u l-infurzar tar-regoli tal-oriġini u l-proċeduri doganali relatati, il-proċeduri doganali ġenerali u l-għajnuna amministrattiva reċiproka fi kwistjonijiet doganali;

(d)

li jtejjeb il-kooperazzjoni dwar il-bini tal-kapaċitajiet u l-għajnuna teknika;

(e)

li jieħu azzjoni ta' segwitu wara l-implimentazzjoni tal-Artikolu 47;

(f)

li jistabbilixxi r-regoli tal-proċedura tiegħu stess; u

(g)

li jindirizza kwalunkwe kwistjoni oħra miftiehma mill-Partijiet rigward dan il-Kapitolu.

3.   Il-Kumitat Speċjali dwar il-Faċilitazzjoni Doganali u Kummerċjali għandu jiltaqa' f'data u b'aġenda miftiehma bil-quddiem mill-Partijiet.

4.   Il-Kumitat Speċjali dwar il-Faċilitazzjoni Doganali u Kummerċjali għandu jkun ippresjedut darba minn Parti waħda u darba oħra minn Parti oħra.

5.   Il-Kumitat Speċjali dwar il-Faċilitazzjoni Doganali u Kummerċjali għandu jirrapporta lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp.

KAPITOLU V

Ostakoli Tekniċi għall-Kummerċ

Artikolu 51

Obbligi multilaterali

1.   Il-Partijiet jaffermaw l-impenji tagħhom rigward id-drittijiet u l-obbligi previsti fil-Ftehim dwar l-Ostakoli Tekniċi għall-Kummerċ (“il-Ftehim OTK tad-WTO”).

2.   Dawk id-drittijiet u l-obbligi għandhom jirfdu l-attivitajiet tal-Partijiet skont dan il-Kapitolu.

Artikolu 52

Għanijiet

Il-Partijiet jaqblu li:

(a)

jikkooperaw sabiex jiffaċilitaw u jżidu l-kummerċ fil-merkanzija ta' bejniethom, billi jidentifikaw, jipprevjenu u jeliminaw ostakoli mhux meħtieġa għall-kummerċ skont it-termini tal-Ftehim OTK tad-WTO;

(b)

jikkooperaw fit-tisħiħ tal-integrazzjoni u tal-kooperazzjoni reġjonali u speċifikament tal-Istati EPA SADC fi kwistjonijiet li jikkonċernaw l-OTK; u

(c)

jistabbilixxu u jtejbu l-kapaċità teknika tal-Istati EPA SADC rigward kwistjonijiet li jikkonċernaw l-OTK.

Artikolu 53

Kamp ta' applikazzjoni u definizzjonijiet

1.   Id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Kapitolu għandhom japplikaw għall-istandards, ir-regolamenti tekniċi, u l-proċeduri ta' valutazzjoni tal-konformità kif ġew iddefiniti fil-Ftehim OTK tad-WTO sa fejn dawn jaffettwaw il-kummerċ kopert minn dan il-Ftehim.

2.   Għall-finijiet ta' dan il-Kapitolu, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li jintużaw mill-Ftehim OTK tad-WTO.

Artikolu 54

Kollaborazzjoni u integrazzjoni reġjonali

Il-Partijiet jaqblu li l-kollaborazzjoni bejn l-awtoritajiet nazzjonali u reġjonali li jieħdu ħsieb il-kwistjonijiet li jikkonċernaw l-OTK, kemm fis-settur pubbliku kif ukoll fis-settur privat, hija importanti sabiex ikun iffaċilitat il-kummerċ fir-reġjun u bejn il-Partijiet, kif ukoll għall-proċess globali ta' integrazzjoni reġjonali u jimpenjaw ruħhom li jikkooperaw għal dan il-għan.

Artikolu 55

Trasparenza

1.   Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid il-prinċipju tat-trasparenza fl-applikazzjoni tar-regolamenti u tal-istandards tekniċi skont il-Ftehim OTK tad-WTO.

2.   Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza ta' mekkaniżmi effettivi għall-konsultazzjoni, in-notifika u l-iskambju tal-informazzjoni rigward regolamenti u standards tekniċi skont il-Ftehim OTK tad-WTO.

3.   Il-Partijiet jaqblu li jistabbilixxu sistema ta' twissija bikrija sabiex ikun żgurat li l-Istati EPA SADC jiġu informati bil-quddiem b'miżuri ġodda li tkun ħadet l-UE li jistgħu jaffettwaw lill-esportazzjonijiet EPA SADC lejn l-UE. Il-Partijiet għandhom jagħmlu l-aħjar użu mill-mekkaniżmi eżistenti u jevitaw duplikazzjonijiet mhux meħtieġa għall-mekkaniżmi multilaterali jew unilaterali.

Artikolu 56

Miżuri relatati mal-ostakoli tekniċi għall-kummerċ

Il-Partijiet jaqblu li jidentifikaw u jimplimentaw mekkaniżmi fost dawk appoġġati mill-Ftehim OTK tad-WTO li jkunu l-iktar adattati għal kwistjonijiet jew setturi prijoritarji partikolari. Tali mekkaniżmi jistgħu jinkludu:

(a)

l-intensifikazzjoni tal-kollaborazzjoni tagħhom, sabiex ikun iffaċilitat l-aċċess għas-swieq rispettivi tagħhom, billi jiżdied l-għarfien u l-fehim reċiproku tas-sistemi rispettivi tagħhom fil-qasam tar-regolamenti tekniċi, l-istandards, il-metroloġija, l-akkreditazzjoni u l-valutazzjoni tal-konformità;

(b)

l-iskambju tal-informazzjoni, l-identifikazzjoni u l-implimentazzjoni ta' mekkaniżmi xierqa għal kwistjonijiet jew setturi partikolari, jiġifieri l-allinjament ma' standards internazzjonali, l-affidabbiltà tad-dikjarazzjoni ta' konformità tal-fornitur, l-użu ta' akkreditazzjoni rikonoxxuta f'ambitu internazzjonali għall-kwalifika tal-korpi ta' valutazzjoni tal-konformità u l-użu ta' skemi internazzjonali ta' ttestjar u ta' ċertifikazzjoni tal-prodotti;

(c)

l-identifikazzjoni u l-organizzazzjoni ta' interventi speċifiċi għas-settur dwar l-istandards, ir-regolamenti tekniċi u l-proċeduri ta' valutazzjoni tal-konformità sabiex ikun iffaċilitat il-fehim ta' u l-aċċess tas-swieq rispettivi tagħhom. Dawn is-setturi se jintgħażlu billi jitqiesu l-oqsma ewlenin tal-kummerċ, inklużi l-prodotti prijoritarji;

(d)

l-iżvilupp ta' attivitajiet u ta' miżuri ta' kooperazzjoni sabiex tkun appoġġata l-implimentazzjoni tad-drittijiet u tal-obbligi skont il-Ftehim OTK tad-WTO;

(e)

l-iżvilupp ta' fehmiet u ta' metodi komuni dwar prattiki regolatorji tekniċi, inklużi t-trasparenza, il-konsultazzjoni, il-ħtieġa u l-proporzjonalità, l-użu ta' standards internazzjonali, ir-rekwiżiti ta' valutazzjoni tal-konformità, l-użu tal-valutazzjoni tal-impatt u tar-riskji, l-infurzar u s-sorveljanza tas-swieq, fejn xieraq;

(f)

il-promozzjoni tal-armonizzazzjoni, kull fejn ikun possibbli u f'oqsma ta' interess reċiproku, għal standards internazzjonali, u l-użu ta' tali standards fl-iżvilupp ta' regolamenti tekniċi u ta' proċeduri ta' valutazzjoni tal-konformità;

(g)

l-impenn li jqisu, eventwalment, in-negozjar ta' ftehimiet ta' rikonoxximent reċiproku f'setturi ta' interess ekonomiku reċiproku;

(h)

il-promozzjoni ta' kollaborazzjoni bejn l-organizzazzjonijiet tal-Partijiet responsabbli mir-regolamenti tekniċi, il-metroloġija, l-istandardizzazzjoni, l-ittestjar, iċ-ċertifikazzjoni, l-ispezzjoni u l-akkreditazzjoni; u

(i)

il-promozzjoni tal-parteċipazzjoni tal-Istati EPA SADC f'korpi internazzjonali li jistabbilixxu l-istandards.

Artikolu 57

Ir-rwol tal-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp dwar kwistjonijiet tal-OTK

Il-Partijiet jaqblu li l-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp għandu jkun kompetenti biex:

(a)

jissorvelja u janalizza l-implimentazzjoni ta' dan il-Kapitolu;

(b)

jipprovdi koordinazzjoni u konsultazzjoni dwar kwistjonijiet tal-OTK;

(c)

jidentifika u jevalwa setturi u prodotti prijoritarji u l-oqsma prijoritarji li jirriżultaw għall-kooperazzjoni;

(d)

jekk ikun meħtieġ u xieraq, jagħmel rakkomandazzjonijiet biex isiru xi modifiki f'dan il-Kapitolu; u

(e)

jindirizza kwalunkwe kwistjoni oħra miftiehma mill-Partijiet rigward dan il-Kapitolu.

Artikolu 58

Bini tal-kapaċitajiet u assistenza teknika

1.   Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza li jikkooperaw fl-oqsma tar-regolament tekniċi, l-istandards, il-metroloġija, l-akkreditazzjoni u l-valutazzjoni tal-konformità sabiex jilħqu l-għanijiet ta' dan il-Kapitolu.

2.   Il-Partijiet jaqblu li dawn li ġejjin huma oqsma prijoritarji għall-kooperazzjoni:

(a)

l-istabbiliment ta' arranġamenti xierqa għall-kondiviżjoni tal-kompetenza esperta, inkluż it-taħriġ xieraq sabiex ikunu żgurati kompetenza teknika adegwata u dejjiema tal-korpi rilevanti tal-istandardizzazzjoni u tal-valutazzjoni tal-konformità tal-Istati EPA SADC u fehim reċiproku bejn tali korpi fit-territorji tal-Partijiet;

(b)

l-iżvilupp tal-kapaċitajiet tal-Istati EPA SADC fl-oqsma tar-regolamenti tekniċi, il-metroloġija, l-istandards, l-akkreditazzjoni u l-valutazzjoni tal-konformità inkluż permezz tal-aġġornament jew tal-istabbiliment ta' laboratorji u ta' tagħmir ieħor. F'dan ir-rigward, il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza li jsaħħu l-kooperazzjoni reġjonali u l-ħtieġa li jqisu l-prodotti u s-setturi prijoritarji;

(c)

l-iżvilupp u l-adozzjoni, fl-Istati EPA SADC, ta' regolamenti tekniċi, standards, metroloġija, akkreditazzjoni u proċeduri ta' valutazzjoni tal-konformità armonizzati, ibbażati fuq standards internazzjonali rilevanti;

(d)

l-appoġġ għall-parteċipazzjoni tal-Istati EPA SADC f'attivitajiet internazzjonali ta' standardizzazzjoni, akkreditazzjoni u metroloġija; u

(e)

l-iżvilupp ta' punti ta' informazzjoni u ta' notifika OTK fl-Istati EPA SADC.

KAPITOLU VI

Miżuri Sanitarji u Fitosanitarji

Artikolu 59

Obbligi multilaterali

1.   Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom lejn id-drittijiet u l-obbligi previsti fil-Ftehim dwar l-Applikazzjoni ta' Miżuri Sanitarji u Fitosanitarji (“il-Ftehim SPS tad-WTO”), il-Konvenzjoni Internazzjonali għall-Protezzjoni tal-Pjanti (“IPPC”), il-Kummissjoni tal-Codex Alimentarius u l-Organizzazzjoni Dinjija għas-Saħħa tal-Annimali (“OIE”).

2.   Dawk id-drittijiet u l-obbligi għandhom jirfdu l-attivitajiet tal-Partijiet skont dan il-Kapitolu.

Artikolu 60

Għanijiet

Il-Partijiet jaqblu li:

(a)

jiffaċilitaw il-kummerċ u l-investiment fl-Istati EPA SADC u bejn il-Partijiet filwaqt li jiżguraw ruħhom li l-miżuri adottati għandhom japplikaw biss sa fejn ikun meħtieġ sabiex tiġi protetta ħajjet jew saħħet il-bniedem, l-annimali jew il-pjanti skont id-dispożizzjonijiet tal-Ftehim SPS tad-WTO;

(b)

jikkooperaw sabiex isaħħu l-integrazzjoni reġjonali u speċifikatament il-kooperazzjoni tal-Istati EPA SADC dwar kwistjonijiet li jikkonċernaw miżuri sanitarji u fitosanitarji (“miżuri SPS”) u li jindirizzaw problemi li jinqalgħu mill-miżuri SPS dwar prodotti u setturi prijoritarji miftehmin elenkati fl-Anness VI, filwaqt li tingħata kunsiderazzjoni xierqa lill-integrazzjoni reġjonali;

(c)

jippromwovu l-kollaborazzjoni bil-għan li jiġu rikonoxxuti l-livelli xierqa ta' protezzjoni fil-miżuri SPS; u

(d)

jistabbilixxu u jtejbu l-kapaċità teknika tal-Istati EPA SADC biex jimplimentaw u jissorveljaw il-miżuri SPS, inkluż li jippromwovu użu ikbar tal-istandards internazzjonali u kwistjonijiet oħrajn li jikkonċernaw l-SPS.

Artikolu 61

Kamp ta' applikazzjoni u definizzjonijiet

1.   Id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Kapitolu għandhom japplikaw għall-miżuri SPS kif definiti fil-Ftehim SPS tad-WTO.

2.   Għall-finijiet ta' dan il-Kapitolu, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ntużaw fil-Ftehim SPS tad-WTO u mill-entitajiet internazzjonali li jistabbilixxu l-istandards, jiġifieri l-Kummissjoni dwar il-Codex Alimentarius, il-Konvenzjoni Internazzjonali, l-IPPC u l-OIE.

Artikolu 62

L-awtoritajiet kompetenti

1.   L-awtoritajiet SPS rispettivi għandhom ikunu l-awtoritajiet kompetenti fil-Partijiet għall-implimentazzjoni tal-miżuri msemmijin f'dan il-Kapitolu.

2.   Il-Partijiet għandhom, skont dan il-Ftehim, jinfurmaw lil xulxin dwar l-awtoritajiet SPS kompetenti tagħhom u b'kull tibdil fihom.

Artikolu 63

Trasparenza

1.   Il-Partijiet jaffermaw mill-ġdid il-prinċipju ta' trasparenza fl-applikazzjoni tal-miżuri SPS, skont il-Ftehim SPS tad-WTO.

2.   Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza ta' mekkaniżmi effettivi għall-konsultazzjoni, in-notifika u l-iskambju tal-informazzjoni rigward il-miżuri SPS skont il-Ftehim SPS tad-WTO.

3.   Il-Parti li qiegħda timporta għandha tinforma lill-Parti li qiegħda tesporta bi kwalunkwe bidla fir-rekwiżiti sanitarji u fitosanitarji rigward l-importazzjoni tagħha li tista' taffetwa l-kummerċ li jaqa' fil-kamp ta' applikazzjoni ta' dan il-Kapitolu. Il-Partijiet jimpenjaw ruħhom li, fejn ikun xieraq, jistabbilixxu mekkaniżmi għall-iskambju ta' tali informazzjoni.

4.   Il-Partijiet se japplikaw il-prinċipju ta' tqassim f'żoni jew f'kompartimenti meta jiddefinixxu l-kundizzjonijiet tal-importazzjoni, fejn iqisu l-istandards internazzjonali. Iż-żoni jew il-kompartimenti ta' status sanitarju jew fitosanitarju ddefinit jistgħu jiġu identifikati u proposti anki b'mod konġunt mill-Partijiet, kull fejn ikun possibbli, fuq bażi ta' każ b'każ, sabiex ikun evitat it-tfixkil tal-kummerċ.

Artikolu 64

Skambju tal-informazzjoni

1.   Il-Partijiet jaqblu li jistabbilixxu sistema ta' twissija bikrija sabiex ikun żgurat li l-Istati EPA SADC jiġu informati bil-quddiem b'miżuri SPS ġodda li tkun ħadet l-UE li jistgħu jaffettwaw lill-esportazzjonijiet EPA SADC lejn l-UE. Fejn ikun xieraq, din is-sistema għandha tkun ibbażata fuq mekkaniżmi eżistenti.

2.   Il-Partijiet, jaqblu li jikkollaboraw fl-iżvilupp ulterjuri tan-netwerk ta' sorveljanza epidemjoloġika tal-mard tal-annimali u fil-qasam ta' saħħet il-pjanti. Il-Partijiet se jiskambjaw informazzjoni dwar l-okkorrenza ta' pesti u mard li jkunu ta' periklu magħruf u immedjat lill-Parti l-oħra.

Artikolu 65

Ir-rwol tal-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp dwar kwistjonijiet SPS

Il-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp għandu jkun kompetenti biex:

(a)

jissorvelja u janalizza l-implimentazzjoni ta' dan il-Kapitolu;

(b)

jagħti pariri u jagħmel rakkomandazzjonijiet sabiex jinkisbu l-għanijiet ta' dan il-Kapitolu permezz tal-implimentazzjoni tiegħu;

(c)

jipprovdi forum għal diskussjoni u għal skambju ta' informazzjoni kif ukoll għal kwistjonijiet ta' kooperazzjoni;

(d)

jekk ikun meħtieġ u xieraq, jagħmel rakkomandazzjonijiet biex isiru modifiki għal dan il-Kapitolu;

(e)

jevalwa l-lista tal-prodotti u s-setturi prijoritarji inklużi fl-ANNESS VI kif ukoll l-oqsma prijoritarji li jirriżultaw għall-kooperazzjoni;

(f)

itejjeb il-kooperazzjoni dwar l-iżvilupp, l-applikazzjoni u l-infurzar tal-miżuri SPS; u

(g)

jiddiskuti kwalunkwe kwistjoni rilevanti oħra relatata miegħu.

Artikolu 66

Konsultazzjonijiet

Jekk kwalunkwe Parti tqis li l-Parti oħra ħadet miżuri li probabbilment se jaffettwaw jew affettwaw, l-aċċess għas-suq tagħha, se jsiru konsultazzjonijiet xierqa sabiex ikun evitat dewmien żejjed u tinstab soluzzjoni xierqa skont il-Ftehim SPS tad-WTO. F'dan ir-rigward, il-Partijiet għandhom jiskambjaw l-ismijiet u l-indirizzi tal-punti ta' kuntatt b'kompetenza esperta sanitarja u fitosanitarja sabiex ikunu ffaċilitati l-komunikazzjoni u l-iskambju tal-informazzjoni.

Artikolu 67

Kooperazzjoni, bini tal-kapaċitajiet u assistenza teknika

Il-Partijiet jaqblu li:

(a)

jippromwovu l-kooperazzjoni bejn l-istituzzjonijiet ekwivalenti tal-Partijiet;

(b)

jikkooperaw biex jiffaċilitaw l-armonizzazzjoni reġjonali tal-miżuri u l-iżvilupp ta' oqfsa u ta' politiki regolatorji xierqa fl-Istati EPA SADC u bejniethom, biex b'hekk jittejbu l-kummerċ u l-investiment intrareġjonali; u

(c)

jikkooperaw fl-oqsma prijoritarji li ġejjin:

(i)

il-bini ta' kapaċità teknika fis-settur pubbliku u privat tal-Istati EPA SADC sabiex ikun hemm kontroll sanitarju u fitosanitarju, inklużi avvenimenti ta' taħriġ u ta' informazzjoni għal spezzjoni, ċertifikazzjoni, superviżjoni u kontroll;

(ii)

il-bini ta' kapaċità fl-Istati EPA SADC sabiex jinżammu u jiġu estiżi l-opportunijiet ta' aċċess għas-swieq tagħhom;

(iii)

il-bini ta' kapaċità sabiex ikun żgurat li l-miżuri adottati ma jsirux ostakoli mhux meħtieġa għall-kummerċ, filwaqt li jiġu rikonoxxuti d-drittijiet tal-Partijiet li jistabbilixxu l-livelli ta' protezzjoni xierqa tagħhom;

(iv)

it-titjib tal-kapaċità teknika għall-implimentazzjoni u għall-monitoraġġ tal-miżuri SPS, inkluża l-promozzjoni ta' użu ikbar ta' standards internazzjonali;

(v)

il-promozzjoni tal-kooperazzjoni dwar l-implimentazzjoni tal-Ftehim SPS tad-WTO, b'mod partikolari t-tisħiħ tal-proċeduri ta' notifika u tal-punti ta' informazzjoni tal-Istati EPA SADC kif ukoll kwistjonijiet oħra li jikkonċernaw korpi internazzjonali rilevanti li jistabbilixxu l-istandards;

(vi)

l-iżvilupp tal-kapaċitajiet għall-analiżi tar-riskji, l-armonizzazzjoni, il-konformità, l-ittestjar, iċ-ċertifikazzjoni, il-monitoraġġ tar-residwi, it-traċċabbiltà u l-akkreditazzjoni inkluż permezz tal-aġġornament jew tal-istabbiliment ta' laboratorji u ta' tagħmir ieħor sabiex l-Istati EPA SADC jiġu mgħejjuna jkunu konformi mal-istandards internazzjonanli. F'dan ir-rigward, il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza li jsaħħu l-kooperazzjoni reġjonali u l-ħtieġa li jqisu l-prodotti u s-setturi prijoritarji li ġew identifikati skont dan il-Kapitolu; u

(vii)

l-appoġġ għall-parteċipazzjoni tal-Istati EPA SADC f'korpi internazzjonali rilevanti li jistabbilixxu l-istandards.

KAPITOLU VII

Agrikoltura

Artikolu 68

Kooperazzjoni dwar l-agrikoltura

1.   Il-Partijiet jenfasizzaw l-importanza tas-settur agrikolu għall-Istati EPA SADC għas-sigurtà tal-ikel, il-ġenerazzjoni ta' impjieg rurali, iż-żieda fid-dħul tal-unitajiet domestiċi agrikoli, il-ħolqien ta' ekonomija rurali inklużiva, u bħala bażi għal industrijalizzazzjoni usa' u żvilupp sostenibbli, kif ukoll għall-kontribuzzjoni għall-għanijiet ta' dan il-Ftehim.

2.   L-użu ta' sussidji għall-esportazzjoni fuq prodotti agrikoli fil-kummerċ bejn il-Partijiet ma għandux ikun permess mid-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim.

3.   Sħubija agrikola hija stabbilita bejn l-UE u l-Istati EPA SADC sabiex jiġi ffaċilitat l-iskambju ta' fehmiet bejn il-Partijiet dwar l-agrikoltura, fost l-oħrajn, is-sigurtà tal-ikel, l-iżvilupp, il-ktajjen ta' valur reġjonali u l-integrazzjoni. Il-kopertura tal-kwistjonijiet u r-regoli operazzjonali għas-sħubija agrikola għandhom ikunu stabbiliti permezz ta' ftehim komuni tal-Partijiet li jaġixxu fil-Kumitat imsemmi fl-Artikolu 103.

KAPITOLU VIII

Pagamenti kurrenti u movimenti ta' kapital

Artikolu 69

Pagamenti kurrenti

1   Soġġett għad-dispożizzjonijiet tal-Artikoli 70 u 71, il-Partijiet jimpenjaw ruħhom li ma jimponu l-ebda restrizzjoni fuq u li jħallu li l-ħlasijiet kollha għal tranżazzjonijiet kurrenti bejn ir-residenti jsiru f'munita li tista' tiġi kkonvertita bil-libertà kollha.

2.   Il-Partijiet jistgħu jieħdu l-miżuri meħtieġa sabiex jiżguraw li d-dispożizzjonijiet tal-paragrafu 1 ma jintużawx biex isiru trasferimenti li ma jikkonformawx mal-liġijiet u r-regolamenti tal-Parti.

Artikolu 70

Miżuri ta' salvagwardja

1.   Fejn, f'ċirkustanzi eċċezzjonali, il-pagamenti u l-movimenti tal-kapital bejn il-Partijiet jikkawżaw jew jheddu li jikkawżaw diffikultajiet serji għat-tħaddim tal-politika monetarja jew tal-politika tar-rata tal-kambju fi Stat EPA SADC wieħed jew iktar jew fi Stat Membru tal-Unjoni Ewropea wieħed jew iktar, il-miżuri ta' salvagwardja rigward il-pagamenti u l-movimenti ta' kapital li jkunu strettament meħtieġa jistgħu jittieħdu mill-UE jew mill-Istat EPA SADC ikkonċernat għal perjodu li ma jaqbiżx is-sitt (6) xhur.

2.   Il-Kunsill Konġunt għandu jkun informat immedjatament bl-adozzjoni ta' kwalunkwe miżura ta' salvagwardja u, mill-iktar fis possibbli, bi skeda ta' żminijiet biex titneħħa.

Artikolu 71

Diffikultajiet tal-bilanċ tal-pagamenti

Fejn Stat Membru tal-Unjoni Ewropea wieħed jew iktar jew Stat EPA SADC għandu diffikultajiet serji tal-bilanċ tal-pagamenti jew diffikultajiet finanzjarji esterni, jew huwa mhedded li jiġrilu hekk, dan jista' jadotta miżuri restrittivi skont il-kundizzjonijiet stabbiliti skont il-Ftehim tad-WTO u l-Artikoli tal-Ftehim tal-Fond Monetarju Internazzjonali, li se jkunu ta' dewmien limitat u ma jistgħux jmorru lil hinn minn dak li huwa meħtieġ għal rimedju tas-sitwazzjoni tal-bilanċ tal-pagamenti. Il-Parti li tkun adottat jew li għandha tali miżuri għandha tinforma lill-Parti l-oħra minnufih u għandha tissottomettilha malajr kemm jista' jkun skeda ta' żmien għall-eliminazzjoni tal-miżuri kkonċernati.

KAPITOLU IX

Kummerċ fis-servizzi u investiment

Artikolu 72

Għanijiet

Il-Partijiet jirrikonoxxu l-importanza dejjem ikbar tal-kummerċ fis-servizzi u l-investiment għall-iżvilupp tal-ekonomiji tagħhom u jaffermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom rigward is-servizzi fl-Artikoli 41 sa 43 tal-Ftehim ta' Cotonou u d-drittjiet u l-obbligi rispettivi tagħhom skont il-Ftehim Ġenerali dwar il-Kummerċ fis-Servizzi (“GATS”).

Artikolu 73

Kummerċ f'servizzi

1.   Il-Partijiet jistgħu jinnegozjaw il-kummerċ f'servizzi sabiex jestendu l-kamp ta' applikazzjoni ta' dan il-Ftehim. F'dan ir-rigward, il-Botswana, il-Lesoto, il-Mozambique u s-Sważiland (“l-Istati EPA SADC Parteċipanti”) min-naħa l-waħda, u l-UE, min-naħa l-oħra, bdew u se jkomplu jinnegozjaw il-kummerċ f'servizzi.

2.   In-negozjati bejn l-UE u l-Istati EPA SADC Parteċipanti għandhom ikunu ggwidati mill-prinċipji li ġejjin:

(a)

in-negozjati għandhom ikopru d-definizzjonijiet u l-prinċipji għal-liberalizzazzjoni tal-kummerċ f'servizzi;

(b)

in-negozjati għandhom ikopru l-listi tal-impenji, u jistabbilixxu l-kundizzjonijiet applikabbli għal-liberalizzazzjoni tal-kummerċ f'servizzi. Tali kundizzjonijiet għandhom ikunu elenkati għal kull settur liberalizzat u jinkludu, fejn meħtieġ, il-limitazzjonijiet dwar l-aċċess għas-suq u t-trattament nazzjonali kif ukoll il-perjodi tranżitorji għal-liberalizzazzjoni;

(c)

in-negozjati għandhom jindirizzaw ukoll id-dispożizzjonijiet regolatorji li jappoġġaw il-liberalizzazzjoni tal-kummerċ f'servizzi;

(d)

il-liberalizzazzjoni tal-kummerċ f'servizzi għandu jissodisfa r-rekwiżiti tal-Artikolu V tal-GATS;

(e)

il-liberalizzazzjoni tal-kummerċ f'servizzi għandha tkun reċiproka u asimmetrika, u tikkunsidra l-ħtiġijiet ta' żvilupp tal-Istati EPA SADC Parteċipanti. Dan jista' jirriżulta wkoll fl-inklużjoni tad-dispożizzjonijiet dwar il-kooperazzjoni u dwar it-trattament speċjali u differenzjali;

(f)

in-negozjati għandhom jibnu fuq id-dispożizzjonijiet rilevanti fl-oqfsa legali eżistenti applikabbli.

3.   L-UE u l-Istati EPA SADC Parteċipanti jaqblu li jikkooperaw biex isaħħu l-oqfsa regolatorji tal-Istati EPA SADC Parteċipanti kif ukoll li jappoġġaw l-implimentazzjoni tal-impenji li jirriżultaw min-negozjati skont l-Artikolu 13(5). Il-Partijiet jirrikonoxxu li skont l-Artikolu 13(8), il-bini tal-kapaċitajiet kummerċjali jista' jappoġġa l-iżvilupp tal-attivitajiet ekonomiċi.

4.   Jekk Parti li mhijiex parti għal ftehim dwar il-kummerċ f'servizzi nnegozjat skont il-paragrafi 1 u 2 tixtieq tipparteċipa, din tista' tinnegozja t-termini tad-dħul tagħha għal dan il-Ftehim.

5.   Jekk kwalunkwe ftehim li jirriżulta min-negozjati maħsuba fil-paragrafi 1 u 4 kellu jirriżulta f'riżultati li juru li huma inkompatibbli mal-iżvilupp futur tal-qafas tas-servizzi reġjonali tal-SADC, il-Partijiet għandhom jinnegozjaw biex iġibu dan il-Ftehim konformi ma' dak il-qafas reġjonali filwaqt li jiżguraw bilanċ tal-benefiċċji.

Artikolu 74

Kummerċ u investiment

1.   L-UE u l-Istati EPA SADC Parteċipanti jaqblu li jikkooperaw dwar l-investiment skont l-Artikolu 13(6) u jistgħu fil-futur jikkunsidraw li jinnegozjaw ftehim dwar l-investiment fis-setturi ekonomiċi minbarra s-servizzi.

2.   Jekk Parti li mhijiex parti għal ftehim dwar l-investiment innegozjat skont il-paragrafu 1 tixtieq tipparteċipa, din tista' tinnegozja t-termini tad-dħul tagħha għal dan il-Ftehim.

3.   Jekk kwalunkwe ftehim li jirriżulta min-negozjati maħsubin fil-paragrafi 1 u 2 kellu jirriżulta f'riżultati li juru li huma inkompatibbli mal-iżvilupp futur tal-qafas tal-investiment reġjonali tal-SADC, il-Partijiet għandhom jinnegozjaw biex iġibu dan il-Ftehim konformi ma' dak il-qafas reġjonali filwaqt li jiżguraw bilanċ tal-benefiċċji.

PARTI III

PREVENZJONI U SOLUZZJONI TAT-TILWIM

KAPITOLU I

Għan u kamp ta' applikazzjoni

Artikolu 75

Għan

1.   L-għan tal-Parti III huwa li jiġi evitat jew solvut kwalunkwe tilwim bejn il-Partijiet rigward l-interpretazzjoni u l-applikazzjoni ta' dan il-Ftehim u li, fejn ikun possibbli, il-Partijiet jaslu għal soluzzjoni maqbula miż-żewġ naħat.

2.   Għal tilwim relatat mal-azzjoni kollettiva tal-SACU, l-SACU se taġixxi bħala kollettiv għall-iskopijiet ta' din il-Parti, u l-UE għandha tieħu azzjoni kontra l-SACU bħala tali.

3.   Għal tilwim relatat ma' azzjoni individwali tal-Istat EPA SADC, l-Istat EPA SADC konċernat għandu jaġixxi individwalment għall-fini ta' din il-Parti, u l-UE għandha taġixxi biss kontra l-Istat speċifiku li tqies li kiser dispożizzjoni ta' dan il-Ftehim.

Artikolu 76

Kamp ta' applikazzjoni

1.   Il-Parti III għandha tapplika għal kwalunkwe tilwim li jikkonċerna l-interpretazzjoni u l-applikazzjoni ta' dan il-Ftehim, ħlief fejn espressament stipulat mod ieħor.

2.   Minkejja l-paragrafu 1, il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 98 tal-Ftehim ta' Cotonou għandha tkun applikabbli fil-każ ta' tilwim li jikkonċerna l-finanzjament li għandu x'jaqsam mal-kooperazzjoni fl-iżvilupp bejn il-Partijiet.

KAPITOLU II

Konsultazzjonijiet u medjazzjoni

Artikolu 77

Konsultazzjonijiet

1.   Il-Partijiet għandhom jagħmlu ħilithom biex isolvu kwalunkwe tilwim imsemmi fl-Artikolu 76 billi jidħlu f'konsultazzjonijiet in bona fede bil-għan li jilħqu soluzzjoni amikevoli.

2.   Parti għandha tfittex konsultazzjonijiet permezz ta' talba bil-miktub lill-Parti l-oħra, b'kopja tintbagħat ukoll lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp, fejn tidentifika l-miżura inkwistjoni u d-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim li tqis li l-miżura mhijiex konformi magħhom.

3.   Il-konsultazzjonijiet għandhom jinżammu fi żmien erbgħin (40) jum mid-data meta tiġi riċevuta t-talba. Għandu jitqies li l-konsultazzjonijiet ġew konklużi fi żmien sittin (60) jum mid-data meta tiġi riċevuta t-talba, ħlief jekk iż-żewġ Partijiet jaqblu li jkomplu l-konsultazzjonijiet. L-informazzjoni kollha żvelata waqt il-konsultazzjonijiet għandha tibqa' kunfidenzjali.

4.   Il-konsultazzjonijiet dwar kwistjonijiet ta' urġenza, inklużi dawk rigward merkanzija li tista' tmur jew staġjonali, għandhom isiru fi ħmistax-il (15) jum mid-data meta tiġi riċevuta t-talba, u għandu jitqies li ġew konklużi fi żmien tletin (30) jum mid-data meta tiġi riċevuta t-talba.

5.   Jekk il-konsultazzjonijiet ma jsirux fil-perjodi ta' żmien stabbiliti fil-paragafu 3 jew 4 rispettivament, jew jekk il-konsultazzjonijiet ġew konklużi u ma ntlaħqet l-ebda soluzzjoni li qablu dwarha ż-żewġ Partijiet, il-Parti li qiegħda tagħmel l-ilment tista' titlob li jiġi kostitwit bord ta' arbitraġġ skont l-Artikolu 79.

Artikolu 78

Medjazzjoni

1.   Jekk il-konsultazzjonijiet ma jwasslux għal soluzzjoni li jaqblu dwarha ż-żewġ Partijiet, il-Partijiet, bi ftehim, jistgħu jirrikorru għal medjatur. Sakemm il-Partijiet ma jaqblux mod ieħor, it-termini ta' referenza għall-medjazzjoni għandha tkun il-kwistjoni msemmija fit-talba għall-konsultazzjonijiet.

2.   Sakemm il-Partijiet ma jaqblux rigward medjatur fi żmien ħmistax-il (15) jum mid-data tal-ftehim sabiex tintalab medjazzjoni, il-President tal-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp, jew id-delegat tiegħu jew tagħha, għandu jagħżel bix-xorti medjatur mill-grupp ta' individwi li qegħdin fil-lista msemmija fl-Artikolu 94 u li ma jkunu ċittadini tal-ebda waħda mill-Partijiet. L-għażla għandha ssir fi żmien ħamsa u għoxrin (25) jum mid-data minn meta jitressaq il-ftehim sabiex tintalab medjazzjoni u fil-preżenza ta' rappreżentant ta' kull Parti. Il-medjatur għandu jorganizza laqgħa mal-Partijiet mhux iktar tard minn tletin (30) jum wara li jintgħażel. Il-medjatur għandu jirċievi s-sottomissjonijiet ta' kull Parti mhux iktar tard minn ħmistax-il (15) jum qabel il-laqgħa u għandu jinnotifika opinjoni mhux iktar tard minn ħamsa u erbgħin (45) jum wara li jkun intgħażel.

3.   L-opinjoni tal-medjatur tista' tinkludi rakkomandazzjoni dwar kif tissolva t-tilwima, konsistenti mad-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim. L-opinjoni tal-medjatur mhijiex vinkolanti.

4.   Il-Partijiet jistgħu jaqblu li jemendaw it-termini ta' skadenza msemmijin fil-paragrafu 2. Il-medjatur jista' jiddeċiedi wkoll li jemenda dawn il-limiti ta' żmien fuq it-talba ta' kwalunkwe waħda mill-Partijiet jew fuq l-inizjattiva tiegħu stess, meta jitqiesu d-diffikultajiet partikolari li tgħaddi minnhom il-Parti kkonċernata jew il-kumplessitajiet tal-każ.

5.   Il-proċeduri li jinvolvu medjazzjoni, b'mod partikolari l-informazzjoni kollha żvelata u l-pożizzjonijiet kollha li ħadu l-Partijiet waqt dawn il-proċeduri, għandhom jibqgħu kunfidenzjali.

KAPITOLU III

Proċeduri sabiex jiġi solvut tilwim

Artikolu 79

Il-bidu tal-proċedura ta' arbitraġġ

1.   Fejn il-Partijiet naqsu milli jsolvu t-tilwim permezz ta' konsultazzjonijiet, kif previst fl-Artikolu 77, jew permezz ta' medjazzjoni kif previst fl-Artikolu 78, il-Parti li qiegħda tagħmel l-ilment tista' titlob li jiġi stabbilit bord ta' arbitraġġ.

2.   It-talba għall-istabbiliment ta' bord ta' arbitraġġ għandha ssir bil-miktub lill-Parti li sar l-ilment kontra tagħha u lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp. Fit-talba tagħha, il-Parti li qiegħda tagħmel l-ilment għandha tindentifika l-miżuri speċifiċi inkwistjoni u għandha tispjega kif tali miżuri jikkostitwixxu ksur tad-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim.

Artikolu 80

Stabbiliment tal-bord ta' arbitraġġ

1.   Bord ta' arbitraġġ għandu jkun magħmul minn tliet (3) arbitri.

2.   Kull Parti għandha taħtar arbitru wieħed fi żmien għaxart (10) ijiem mid-data meta tiġi riċevuta t-talba għall-istabbiliment ta' bord ta' arbitraġġ. Iż-żewġ (2) arbitri għandhom jaħtru t-tielet arbitru, li għandu jkun il-president tal-bord ta' arbitraġġ, fi żmien għoxrin (20) jum minn meta ġiet riċevuta t-talba għall-istabbiliment ta' bord. Il-president tal-bord ta' arbitraġġ ma għandux ikun ċittadin tal-Partijiet u lanqas ma għandu jkun residenti permanenti fit-territorji tal-Partijiet.

3.   Jekk it-tliet (3) arbitri kollha ma jinħatrux fi żmien għoxrin (20) jum, jew jekk, fi żmien għaxart (10) ijiem mill-ħatra tat-tielet arbitru kwalunkwe waħda mill-Partijiet tressaq oġġezzjoni motivata bil-miktub rigward l-arbitri magħżulin quddiem il-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp, kwalunkwe waħda mill-Partijiet tista' titlob lill-President tal-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp, jew lid-delegat tiegħu jew tagħha, sabiex jagħżel lit-tliet (3) membri kollha bix-xorti mil-lista stabbilita skont l-Artikolu 94 ta' dan il-Ftehim, wieħed fost l-individwi proposti mill-Parti li qiegħda tagħmel l-ilment, wieħed minn fost l-individwi proposti mill-Parti li sar l-ilment kontra tagħha u wieħed minn fost l-individwi magħżulin mill-Partijiet sabiex jagħmilha ta' president. Fejn il-Partijiet jaqblu dwar membru wieħed jew iktar mill-bord ta' arbitraġġ, kwalunkwe membru li jibqa' għandu jintgħażel permezz tal-proċedura stabbilita f'dan il-paragrafu.

4.   Il-President tal-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp, jew id-delegat tiegħu jew tagħha, għandu jagħżel l-arbitri fi żmien ħamest (5) ijiem mit-talba msemmija fil-paragrafu 3 minn kwalunkwe waħda mill-Partijiet u fil-preżenza ta' rappreżentant ta' kull Parti.

5.   Id-data tal-istabbiliment tal-bord ta' arbitraġġ għandha tkun id-data meta finalment jintgħażlu t-tliet (3) arbitri.

Artikolu 81

Rapport interim tal-bord

Il-bord ta' arbitraġġ għandu jinnotifika lill-Partijiet rapport interim li jinkludi kemm it-taqsima deskrittiva kif ukoll is-sejbiet u l-konklużjonijiet tiegħu, bħala regola ġenerali mhux iktar tard minn mija u għoxrin (120) jum mid-data tal-istabbiliment tal-bord ta' arbitraġġ. F'każijiet urġenti, il-limitu ta' żmien għandu jitnaqqas għal sittin (60) jum. Kwalunkwe Parti tista' tressaq kummenti bil-miktub quddiem il-bord ta' arbitraġġ dwar aspetti preċiżi tar-rapport interim tiegħu fi żmien ħmistax-il (15) jum min-notifika tar-rapport.

Artikolu 82

Deċiżjoni tal-bord ta' arbitraġġ

1.   Il-bord ta' arbitraġġ għandu jinnotifika d-deċiżjoni tiegħu lill-Partijiet u lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp fi żmien mija u ħamsin (150) jum mid-data tal-kostituzzjoni tal-bord ta' arbitraġġ. Fejn iqis li din l-iskadenza ma tistax tiġi rrispettata, il-president tal-bord ta' arbitraġġ irid jinnotifika lill-Partijiet u lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp bil-miktub, fejn jiddikjara r-raġunijiet għad-dewmien u d-data meta l-bord qiegħed jippjana li jikkonkludi ħidmietu. Fl-ebda ċirkustanza d-deċiżjoni ma għandha tkun innotifikata iktar tard minn mija u tmenin (180) jum mid-data tal-istabbilimenti tal-bord ta' arbitraġġ.

2.   F'każijiet ta' urġenza, inklużi dawk li jinvolvu merkanzija li tmur u staġjonali, il-bord ta' arbitraġġ għandu jagħmel kull sforz biex jinnotifika d-deċiżjoni tiegħu fi żmien disgħin (90) jum mid-data meta ġie stabbilit. Il-bord ta' arbitraġġ jista' jagħti deċiżjoni preliminari fi żmien għaxart (10) ijiem minn meta ġie stabbilit dwar jekk iqisx li l-każ huwa urġenti.

3.   Kwalunkwe waħda mill-Partijiet tista' titlob lill-bord ta' arbitraġġ biex jipprovdi rakkomandazzjoni dwar kif il-Parti li sar l-ilment fil-konfront tagħha tista' ssir konformi.

Artikolu 83

Konformità mad-deċiżjoni tal-bord ta' arbitraġġ

Il-Parti li sar l-ilment kontra tagħha għandha tieħu kwalunkwe pass meħtieġ sabiex tkun konformi mad-deċiżjoni tal-bord ta' arbitraġġ u l-Partijiet għandhom ifittxu li jaqblu dwar il-perjodu ta' żmien biex ikun hemm konformità mad-deċiżjoni.

Artikolu 84

Il-perjodu raġonevoli ta' żmien għall-konformità

1.   Mhux iktar tard minn tletin (30) jum wara n-notifika tad-deċiżjoni tal-bord ta' arbitraġġ lill-Partijiet, il-Parti li sar l-ilment kontra tagħha għandha tinnotifika lill-Parti li qiegħda tagħmel l-ilment u lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp bil-perjodu raġonevoli ta' żmien li se teħtieġ biex issir konformi mad-deċiżjoni tal-bord ta' arbitraġġ.

2.   Malli ssir in-notifika mill-Parti li sar l-ilment kontra tagħha, il-Partijiet għandhom ifittxu li jaqblu dwar tali perjodu raġonevoli ta' żmien. Jekk ikun hemm nuqqas ta' qbil bejn il-Partijiet rigward il-perjodu raġonevoli ta' żmien biex ikun hemm konformità mad-deċiżjoni tal-bord ta' arbitraġġ, il-Parti li qiegħda tagħmel l-ilment, fi żmien tletin (30) jum min-notifika li saret skont il-paragrafu 1, għandha titlob bil-miktub lill-bord ta' arbitraġġ sabiex jiddetermina t-tul tal-perjodu raġonevoli ta' żmien. Tali talba tiġi nnotifikata fl-istess żmien lill-Parti li kontriha jkun sar l-ilment u lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp. Il-bord ta' arbitraġġ għandu jinnotifika d-deċiżjoni li jkun ħa lill-Partijiet u lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp fi żmien tletin (30) jum mid-data meta tiġi riċevuta t-talba.

3.   Sabiex jiddetermina t-tul tal-perjodu raġonevoli ta' żmien, il-bord ta' arbitraġġ għandu jqis it-tul ta' żmien li normalment tieħu l-Parti li sar l-ilment kontra tagħha biex tadotta miżuri leġislattivi jew amministrattivi paragunabbli ma' dawk identifikati minn din il-Parti bħala meħtieġa biex tkun żgurata l-konformità. Il-bord ta' arbitraġġ għandu jqis il-limiti għall-kapaċità u l-livell differenti ta' żvilupp li jistgħu jaffettwaw l-adozzjoni tal-miżuri meħtieġa mill-Parti li sar l-ilment kontra tagħha.

4.   Fil-każ li l-bord oriġinali ta' arbitraġġ, jew uħud mill-membri tiegħu, ma jkunx jista' jitlaqqa' mill-ġdid, għandhom japplikaw il-proċeduri stabbiliti fl-Artikolu 80. Il-limitu ta' żmien biex tkun innotifikata d-deċiżjoni għandu jkun ta' ħamsa u erbgħin (45) jum mid-data meta tiġi riċevuta t-talba msemmija fil-paragrafu 2.

5.   Il-perjodu raġonevoli ta' żmien jista' jiġi estiż bil-qbil tal-Partijiet.

Artikolu 85

Evalwazzjoni ta' kwalunkwe miżura li ttieħdet sabiex ikun hemm konformità mad-deċiżjoni tal-bord ta' arbitraġġ

1.   Il-Parti li sar l-ilment kontra tagħha għandha tinnotifika lill-Parti li qiegħda tagħmel l-ilment u lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp, qabel tmiem il-perjodu raġonevoli ta' żmien, bi kwalunkwe miżura li tkun ħadet sabiex tkun konformi mad-deċiżjoni tal-bord ta' arbitraġġ.

2.   Fil-każ ta' nuqqas ta' qbil bejn il-Partijiet rigward il-kompatibbiltà ta' kwalunkwe miżura nnotifikata skont il-paragrafu 1 mad-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim, il-Parti li qiegħda tagħmel l-ilment tista' titlob bil-miktub biex il-bord ta' arbitraġġ jiddeċiedi dwar il-kwistjoni. Tali talba għandha tidentifika l-miżura speċifika inkwistjoni u għandha tispjega kif tali miżura mhijiex kompatibbli mad-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim. Il-bord ta' arbitraġġ għandu jinnotifika d-deċiżjoni tiegħu fi żmien disgħin (90) jum mid-data meta tiġi riċevuta t-talba. F'każijiet urġenti, inklużi dawk li jinvolvu merkanzija li tista' tmur u staġjonali, il-bord ta' arbitraġġ għandu jinnotifika d-deċiżjoni tiegħu fi żmien ħamsa u erbgħin (45) jum mid-data meta tiġi riċevuta t-talba.

3.   Fil-każ li l-bord oriġinali ta' arbitraġġ, jew uħud mill-membri tiegħu, ma jkunx jista' jitlaqqa' mill-ġdid, għandhom japplikaw il-proċeduri stabbiliti fl-Artikolu 80. Il-limitu ta' żmien biex tkun innotifikata d-deċiżjoni għandu jkun ta' mija u ħamest (105) ijiem mid-data meta tiġi riċevuta t-talba msemmija fil-paragrafu 2.

Artikolu 86

Rimedji temporanji f'każ ta' nuqqas ta' konformità

1.   Jekk il-Parti li sar l-ilment kontra tagħha ma tinnotifika l-ebda miżura li ttieħdet biex ikun hemm konformità mad-deċiżjoni tal-bord ta' arbitraġġ qabel l-iskadenza tal-perjodu raġonevoli ta' żmien, jew jekk il-bord ta' arbitraġġ jiddeċiedi li l-miżura nnotifikata skont l-Artikolu 85(1) mhijiex kompatibbli mad-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim, il-Parti li sar l-ilment kontra tagħha, jekk tintalab tagħmel dan mill-Parti li qiegħda tagħmel l-ilment, għandha tippreżenta offerta għal kumpens. Tali kumpens jista' jinkludi jew jikkonsisti minn kumpens finanzjarju għalkemm xejn f'dan il-Ftehim ma għandu jobbliga lill-Parti li sar l-ilment kontra tagħha li toffri tali kumpens finanzjarju.

2.   Jekk ma jintlaħaq l-ebda ftehim dwar kumpens fi żmien tletin (30) jum minn tmiem il-perjodu raġonevoli ta' żmien jew mid-deċiżjoni tal-bord ta' arbitraġġ skont l-Artikolu 85 li miżura li ttieħdet sabiex ikun hemm konformità mhijiex kompatibbli ma' dan il-Ftehim, il-Parti li qiegħda tagħmel l-ilment għandu jkollha dritt, man-notifika lill-Parti l-oħra, li tadotta miżuri xierqa.

3.   Meta tiġi adottata tali miżura, il-Parti li qiegħda tagħmel l-ilment għandha tfittex li tagħżel miżuri proporzjonati għall-ksur li l-inqas li jaffettwaw il-kisba tal-għanijiet ta' dan il-Ftehim u għandha tqis l-impatt tagħhom fuq l-ekonomija tal-Parti li sar l-ilment kontra tagħha u fuq l-Istati EPA SADC individwali.

4.   Fil-każ li l-UE tonqos milli tinnotifika kwalunkwe miżura li tkun ħadet biex tkun konformi mad-deċiżjoni tal-bord ta' arbitraġġ sa mhux iktar tard mill-iskadenza tal-perjodu raġonevoli ta' żmien, jew jekk il-bord ta' arbitraġġ jiddeċiedi li l-miżura nnotifikata skont l-Artikolu 85(1) mhijiex kompatibbli mal-obbligi tal-Parti skont dan il-Ftehim, u l-Parti li qiegħda tagħmel l-ilment tafferma li l-adozzjoni ta' miżuri xierqa tirriżulta f'dannu sinifikanti għall-ekonomija tagħha, l-UE għandha tqis jekk tagħtix kumpens finanzjarju.

5.   L-UE għandha teżerċita trażżin xieraq meta titlob għal kumpens jew tadotta miżuri xierqa skont il-paragrafi 1 jew 2.

6.   Il-kumpens jew il-miżuri xierqa għandhom ikunu temporanji u għandhom jiġu applikati biss sakemm kwalunkwe miżura li jinstab li qiegħda tikser id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim tiġi rtirata jew emendata sabiex issir konformi ma' dawk id-dispożizzjonijiet jew sakemm il-Partijiet ikunu qablu li jsibu soluzzjoni għat-tilwim.

7.   Għall-finijiet tal-Artikoli 86 u 87, miżuri xierqa jirreferu għal miżuri simili għal dawk disponibbli skont il-Ftehim fuq Regoli u Proċeduri li jirregolaw is-Soluzzjonijiet tat-Tilwim inklużi fl-Anness 2 tal-Ftehim tad-WTO (“DSU”).

Artikolu 87

Evalwazzjoni ta' kwalunkwe miżura li ttieħdet sabiex ikun hemm konformità wara l-adozzjoni ta' miżuri xierqa

1.   Il-Parti li sar l-ilment kontra tagħha għandha tinnotifika lill-Parti li qiegħda tagħmel l-ilment u lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp bi kwalunkwe miżura li ħadet sabiex tkun konformi mad-deċiżjoni tal-bord ta' arbitraġġ u bit-talba tagħha għat-tmiem tal-applikazzjoni tal-miżuri xierqa min-naħa tal-Parti li qiegħda tagħmel l-ilment.

2.   Jekk il-Partijiet ma jilħqux ftehim dwar il-kompatibbiltà tal-miżura nnotifikata mad-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim fi żmien tletin (30) jum mid-data tan-notifika, il-Parti li qiegħda tagħmel l-ilment għandha titlob bil-miktub lill-bord ta' arbitraġġ biex jagħti deċiżjoni dwar il-kwistjoni. Tali talba għandha tiġi nnotifikata fl-istess żmien lill-Parti li sar l-ilment kontra tagħha u lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp. Id-deċiżjoni tal-bord ta' arbitraġġ għandha tkun innotifikata lill-Partijiet u lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp fi żmien ħamsa u erbgħin (45) jum mid-data meta tiġi riċevuta t-talba. Jekk il-bord ta' arbitraġġ jiddeċiedi li kwalunkwe miżura li ttieħdet sabiex ikun hemm konformità mhijiex konformi mad-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim, il-bord ta' arbitraġġ jiddetermina jekk il-Parti li qiegħda tagħmel l-ilment tistax tkompli tapplika l-miżuri xierqa. Jekk il-bord ta' arbitraġġ jiddeċiedi li kwalunkwe miżura li ttieħdet biex ikun hemm konformità hija konformi mad-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim, il-miżuri xierqa għandhom jiġu tterminati.

3.   Fil-każ li l-bord oriġinali ta' arbitraġġ, jew uħud mill-membri tiegħu ma jkunx jista' jitlaqqa' mill-ġdid, għandhom japplikaw il-proċeduri stabbiliti fl-Artikolu 80. Il-perjodu biex tkun innotifikata d-deċiżjoni għandu jkun ta' sittin (60) jum mid-data meta tiġi riċevuta t-talba msemmija fil-paragrafu 2.

KAPITOLU IV

Dispożizzjonijiet komuni

Artikolu 88

Soluzzjoni maqbula reċiprokament

Fi kwalunkwe ħin, il-Partijiet jistgħu jilħqu soluzzjoni maqbula reċiprokament għal tilwim skont dan il-Kapitolu. Huma għandhom jinnotifikaw lill-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp u lill-bord ta' arbitraġġ, jekk ikun hemm wieħed, bi kwalunkwe soluzzjoni bħal din. Mal-adozzjoni tas-soluzzjoni maqbula reċiprokament, il-proċedura biex jiġi solvut it-tilwim għandha tintemm.

Artikolu 89

Regoli ta' Proċedura u Kodiċi ta' Kondotta

1.   Il-Partijiet għandhom jaqblu dwar Regoli ta' Proċedura u Kodiċi ta' Kondotta fi żmien tnax-il (12) xahar mid-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, li għandhom jiġu adottati mill-Kunsill Konġunt.

2.   Kwalunkwe laqgħa tal-bord ta' arbitraġġ għandha tkun miftuħa għall-pubbliku skont ir-Regoli ta' Proċedura, sakemm il-bord ta' arbitraġġ ma jiddeċidiex mod ieħor fuq l-inizjattiva tiegħu stess jew fuq it-talba tal-Partijiet. Il-bord ta' arbitraġġ għandu jiltaqa' f'sessjoni magħluqa meta s-sottomissjonijiet jew l-argumenti ta' Parti jinkludu informazzjoni kunfidenzjali.

Artikolu 90

Informazzjoni u parir tekniku

Fuq it-talba ta' Parti, jew fuq l-inizjattiva tiegħu stess, il-bord ta' arbitraġġ jista' jikseb informazzjoni minn kwalunkwe sors, inklużi l-Partijiet involuti fit-tilwim, li huwa jqis li tkun xierqa għall-proċedura ta' arbitraġġ. Il-bord ta' arbitraġġ għandu jkollu wkoll id-dritt li jfittex l-opinjoni tal-esperti rilevanti li huwa jqis li huma xierqa. L-entitajiet interessati huma awtorizzati jressqu komunikazzjonijiet amicus curiae quddiem il-bord ta' arbitraġġ skont ir-Regoli ta' Proċedura. Kwalunkwe informazzjoni miksuba b'dan il-mod għandha tiġi żvelata lil kull waħda mill-Partijiet u trid titressaq għall-kummenti tagħhom.

Artikolu 91

Il-lingwi tas-sottomissjonijiet

1.   Is-sottomissjonijiet bil-miktub u orali tal-Partijiet għandhom isiru fi kwalunkwe lingwa uffiċjali tal-Partijiet.

2.   Il-Partijiet għandhom jagħmlu ħilithom biex jaqblu dwar il-lingwa ta' ħidma komuni għal kwalunkwe proċedura speċifika f'din il-Parti. Jekk il-Partijiet ma jkunux jistgħu jaqblu fuq lingwa ta' ħidma komuni, kull Parti għandha tagħmel arranġamenti għal u ġġor l-ispejjeż tat-traduzzjoni tas-sottomissjonijiet bil-miktub tagħha u tal-interpretazzjoni waqt is-smigħ fil-lingwa magħżula mill-Parti li sar l-ilment kontra tagħha, sakemm tali lingwa ma tkunx lingwa uffiċjali ta' dik il-Parti. Meta tfittex qbil dwar lingwa ta' ħidma komuni, l-UE għandha tqis l-impatt potenzjali ta' tali spejjeż fuq l-Istati EPA SADC.

Artikolu 92

Regoli tal-intepretazzjoni

Il-bord ta' arbitraġġ għandu jinterpreta d-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim b'mod konformi mar-regoli abitwali ta' interpretazzjoni tad-dritt pubbliku internazzjonali, inklużi dawk stabbiliti fil-Konvenzjoni ta' Vjenna dwar il-Liġi tat-Trattati. Id-deċiżjonijiet tal-bord ta' arbitraġġ ma jistgħux iżidu ma' jew inaqqsu d-drittijiet u l-obbligi previsti f'dan il-Ftehim.

Artikolu 93

Deċiżjonijiet tal-bord ta' arbitraġġ

1.   Il-bord ta' arbitraġġ għandu jagħmel kull sforz biex jieħu kwalunkwe deċiżjoni b'kunsens. Madankollu, fejn deċiżjoni ma tistax tintlaħaq b'kunsens, il-kwistjoni kkonċernata għandha tkun deċiża b'vot ta' maġġoranza.

2.   Id-deċiżjoni għandha tistabbilixxi s-sejbiet ta' fatt, l-applikabbiltà tad-dispożizzjonijiet rilevanti ta' dan il-Ftehim u r-raġunament wara kwalunkwe sejba u konklużjoni li tagħmel. Il-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp għandu jagħmel id-deċiżjonijiet tal-bord ta' arbitraġġ pubblikament disponibbli sakemm ma jiddeċidix li ma jagħmilx dan.

Artikolu 94

Lista ta' arbitri

1.   Mhux iktar tard minn tliet (3) xhur wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, il-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp għandu jistabbilixxi lista ta' wieħed u għoxrin (21) individwu li jkunu lesti u jistgħu jagħmluha ta' arbitri. Kull waħda mill-Partijiet għandha tagħżel tmien (8) individwi sabiex jagħmluha ta' arbitri. Il-Partijiet għandhom jiftiehmu wkoll dwar ħames (5) individwi li ma jkunu ċittadini tal-ebda Parti u li għandhom jagħmluha ta' president tal-bord ta' arbitraġġ. Il-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp se jiżgura li l-lista dejjem tinżamm skont dan l-Artikolu.

2.   L-arbitri għandu jkollhom għarfien speċjalizzat dwar kwistjonijiet koperti minn dan il-ftehim jew esperjenza speċjalizzata fid-dritt u fil-kummerċ internazzjonali. Għandhom ikunu indipendenti, iservu fil-kapaċitajiet individwali tagħhom u ma jieħdux struzzjonijiet mill-ebda organizzazzjoni jew gvern, u lanqas ma jkunu affiljati mal-gvernijiet ta' kwalunkwe waħda mill-Partijiet, u għandhom ikunu konformi mal-Kodiċi ta' Kondotta anness mar-Regoli ta' Proċedura.

3.   Il-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp jista' jistabbilixxi lista addizzjonali ta' ħmistax-il (15) individwu li jkollhom kompetenza esperta settorjali fi kwistjonijiet speċifiċi koperti minn dan il-Ftehim. Meta jsir rikors għall-proċedura tal-għażla tal-Artikolu 80, il-President tal-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp jista' juża tali lista settorjali bi qbil taż-żewġ Partijiet.

Artikolu 95

Ir-relazzjoni mal-obbligi tad-WTO

1.   Il-korpi ta' arbitraġġ stabbiliti skont dan il-Ftehim ma għandhomx jarbitraw tilwim dwar id-drittijiet u l-obbligi ta' Parti skont il-Ftehim tad-WTO.

2.   L-użu tad-dispożizzjonijiet biex jiġi solvut tilwim ta' dan il-Ftehim għandu jkun mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe azzjoni fil-qafas tad-WTO, inkluża azzjoni biex jiġi solvut tilwim. Madankollu, meta Parti, fir-rigward ta' miżura partikolari, tkun bdiet proċedura għas-soluzzjoni ta' tilwim skont dan il-Ftehim jew skont il-Ftehim tad-WTO, hija ma tistax tibda proċedura għas-soluzzjoni ta' tilwim fir-rigward tal-istess miżura fil-forum l-ieħor sakemm tiġi konkluża l-ewwel proċedura. Għall-finijiet ta' dan il-paragrafu, il-proċeduri għal soluzzjoni ta' tilwim skont il-Ftehim tad-WTO jitqiesu li nbdew fuq talba ta' Parti biex ikun stabbilit bord skont l-Artikolu 6 tad-DSU.

3.   Xejn f'dan il-Ftehim ma jżomm Parti milli timplimenta s-sospensjoni ta' obbligi awtorizzati mill-Korp għas-Soluzzjoni tat-Tilwim tad-WTO.

Artikolu 96

Il-limiti ta' żmien

1.   Il-limiti kollha ta' żmien stabbiliti f'din il-Parti, inklużi l-limiti biex il-bordijiet ta' arbitraġġ jinnotifikaw id-deċiżjonijiet tagħhom, għandhom jingħaddu f'jiem kalendarji mill-jum li jsegwi l-att jew il-fatt li jirreferu għalih.

2.   Kwalunkwe limitu ta' żmien imsemmi f'din il-Parti jista' jiġi estiż bi ftehim reċiproku tal-Partijiet.

PARTI IV

EĊĊEZZJONIJIET ĠENERALI

Artikolu 97

Klawżola tal-eċċezzjoni ġenerali

Soġġett għar-rekwiżit li tali miżuri ma jiġux applikati b'mod li jikkostitwixxi mezz ta' diskriminazzjoni arbitrarja u mhux ġustifikata bejn il-Partijiet fejn ikun hemm kundizzjonijiet simili, jew restrizzjoni moħbija fuq il-kummerċ internazzjonali, xejn f'dan il-Ftehim ma għandu jinftiehem li jimpedixxi l-adozzjoni jew l-infurzar minn kull Parti, ta' miżuri:

(a)

meħtieġa għall-protezzjoni tal-moralità pubblika;

(b)

meħtieġa għall-protezzjoni tas-saħħa jew il-ħajja tal-bniedem, tal-annimali jew tal-pjanti;

(c)

relatati mal-importazzjoni jew mal-esportazzjoni tad-deheb jew tal-fidda;

(d)

meħtieġa biex jiżguraw konformità ma' liġijiet jew ma' regolamenti li mhumiex inkonsistenti ma' dan il-Ftehim, inklużi dawk relatati mal-infurzar doganali, mal-infurzar ta' monopolji li joperaw skont il-paragrafu 4 tal-Artikolu II u l-Artikolu XVII tal-GATT, mal-protezzjoni tal-privattivi, il-marki kummerċjali u d-drittijiet tal-awtur, u mal-prevenzjoni ta' prattiki li jqarrqu;

(e)

relatati mal-prodotti ta' xogħol fil-ħabs;

(f)

meħtieġa għall-ħarsien ta' teżori nazzjonali ta' valur artistiku, storiku jew arkeoloġiku;

(g)

relatati mas-salvagwardja ta' riżorsi naturali eżawribbli jekk dawn il-miżuri jidħlu fis-seħħ flimkien ma' restrizzjonijiet fuq produzzjoni jew konsum domestiku;

(h)

meħudin biex jitwettqu l-obbligi skont kwalunkwe ftehim dwar komoditajiet intergovernattivi li jikkonforma mal-kriterji sottomessi lill-Partijiet Kontraenti tal-GATT u mhux diżapprovati minnhom jew li kien sottomess iżda mhux diżapprovat (5);

(i)

li jinvolvu restrizzjonijiet fuq l-esportazzjonijiet ta' materjali domestiċi meħtieġa biex jiżguraw il-kwantitajiet essenzjali ta' tali materjali lil industrija tal-ipproċessar domestika matul perjodu meta l-prezz domestiku ta' tali materjali jinżamm iktar baxx mill-prezz dinji bħala parti minn pjan ta' stabbilizzazzjoni tal-gvern; Sakemm tali restrizzjonijiet ma jaħdmux biex iżidu l-esportazzjonijiet ta' jew il-protezzjoni mogħtija lil tali industrija domestika, u ma jitbiegħdux mid-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim relatati man-nondiskriminazzjoni; jew

(j)

essenzjali għall-akkwist jew id-distribuzzjoni ta' prodotti b'mod ġenerali jew il-provvista qasira lokali; Sakemm kwalunkwe miżura bħal din tkun konsistenti mal-prinċipju li l-Partijiet u l-Istati EPA SADC huma intitolati għal sehem ekwu tal-provvista internazzjonali ta' tali prodotti, u li kwalunkwe miżura bħal din, li hija inkonsistenti mad-dispożizzjonijiet l-oħrajn ta' dan il-Ftehim ma titkompliex malli l-kundizzjonijiet li ħolquhom ma jibqgħux jeżistu.

Artikolu 98

Eċċezzjonijiet għas-sigurtà

1.   Xejn f'dan il-Ftehim ma jista' jiġi interpretat li:

(a)

jobbliga xi Parti sabiex tagħti xi informazzjoni li l-iżvelar tagħha hija tikkunsidra bħala li jmur kontra l-interessi tas-sigurtà essenzjali tagħha; jew

(b)

ma jħallix lil xi Parti milli tieħu azzjoni li hija tikkunsidra neċessarja għall-protezzjoni tal-interessi tas-sigurtà essenzjali tagħha:

(i)

relatati ma' materjali fissjonabbli jew il-materjali li huma derivati minnu; jew

(ii)

relatati ma' traffiku ta' armi, munizzjon u għodda ta' gwerra u għal traffiku bħal dan ta' oġġetti oħra u materjali kif mwettaq direttament jew indirettament għall-fini ta' provvista lil stabbiliment militari; jew

(iii)

meħudin fi żmien ta' gwerra jew emerġenza oħra f'relazzjonijiet internazzjonali; jew

(c)

ma jħalliex xi Parti milli tieħu azzjoni skont l-obbligi tagħha taħt il-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti għall-manteniment tal-paċi u s-sigurtà internazzjonali.

2.   Il-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp għandu jkun informat bil-miżuri li jittieħdu skont il-paragrafu 1(b) u (c) u bit-tmiem tagħhom.

Artikolu 99

Tassazzjoni

1.   Xejn f'dan il-Ftehim, jew f'kull arranġament adottat skont dan il-Ftehim, ma għandu jiġi interpretat li jipprevjeni l-Partijiet milli jiddistingwu, fl-applikazzjoni tad-dispożizzjonijiet rilevanti tal-leġislazzjoni fiskali tagħhom, bejn il-kontribwenti li ma jkunux fl-istess sitwazzjoni, b'mod partikolari rigward il-post tagħhom ta' residenza, jew rigward il-post fejn il-kapital tagħhom ikun investit.

2.   Xejn f'dan il-Ftehim, jew fi kwalunkwe arranġament adottat skont dan il-Ftehim, ma għandu jiġi interpretat bħala li jipprevjeni l-adozzjoni jew l-infurzar ta' kwalunkwe miżura li jkollha l-għan li tipprevjeni l-evitar jew l-evażjoni tat-taxxi skont id-dispożizzjonijiet fiskali tal-ftehimiet sabiex tkun evitata tassazzjoni doppja jew ta' arranġamenti fiskali oħra jew ta' leġislazzjoni fiskali domestika.

3.   Xejn f'dan il-Ftehim ma għandu jaffettwa d-drittijiet u l-obbligi ta' kwalunkwe Parti skont xi konvenzjoni tat-taxxa. Fil-każ ta' kwalunkwe inkonsistenza bejn dan il-Ftehim u kwalunkwe konvenzjoni bħal din, dik il-konvenzjoni għandha tipprevali sa fejn ikun hemm inkonsistenza.

PARTI V

DISPOŻIZZJONIJIET ISTITUZZJONALI

Artikolu 100

Il-Kunsill Konġunt

Huwa b'dan stabbilit Kunsill Konġunt tal-Istati EPA SADC u tal-UE (il-“Kunsill Konġunt”) li għandu jissorvelja u jamministra l-implimentazzjoni ta' dan il-Ftehim.

Artikolu 101

Kompożizzjoni u funzjonijiet

1.   Il-Kunsill Konġunt għandu jkun magħmul, min-naħa l-waħda, mill-membri tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea u l-membri rilevanti tal-Kummissjoni Ewropea jew mir-rappreżentanti tagħhom, u, min-naħa l-oħra, mill-Ministri tal-Istati EPA SADC jew mir-rappreżentanti tagħhom. L-ewwel laqgħa tal-Kunsill Konġunt għandha tkun ippresjeduta b'mod konġunt mill-Partijiet.

2.   Fir-rigward ta' kwistjonijiet fejn l-SACU taġixxi b'mod kollettiv għall-finijiet ta' dan l-Artikolu, l-SACU għandha taġixxi b'mod kollettiv f'tali kwistjonijiet skont din id-dispożizzjoni u l-UE għandha tittratta l-SACU bħala tali. Fir-rigward ta' kwistjonijiet fejn l-Istati Membri tal-SACU jaġixxu individwalment f'tali kwistjonijiet skont din id-dispożizzjoni, l-Istat Membru tal-SACU speċifiku għandu jaġixxi f'dik il-kapaċità u l-UE għandha tittratta dak l-Istat Membru bħala tali.

3.   Mingħajr preġudizzju għall-funzjonijiet tal-Kunsill tal-Ministri kif ġew iddefiniti fl-Artikolu 15 tal-Ftehim ta' Cotonou, il-funzjonijiet tal-Kunsill Konġunt għandhom ikunu li:

(a)

ikun responsabbli mit-tħaddim u mill-implimentazzjoni ta' dan il-Ftehim u għandu jissorvelja li jiġu sodisfatti l-għanijiet tiegħu;

(b)

jeżamina kwalunkwe kwistjoni ewlenija li tinqala' skont dan il-Ftehim li tkun ta' interess komuni u taffettwa l-kummerċ bejn il-Partijiet;

(c)

jeżamina proposti u rakkomandazzjonijiet mill-Partijiet biex jiġi evalwat dan il-Ftehim;

(d)

jagħmel rakkomandazzjonijiet xierqa;

(e)

jissorvelja l-iżvilupp tar-relazzjonijiet ekonomiċi u kummerċjali bejn il-Partijiet;

(f)

jissorvelja u jivvaluta l-impatt tad-dispożizzjonijiet ta' kooperazzjoni ta' dan il-Ftehim dwar l-iżvilupp sostenibbli;

(g)

jissorvelja u jevalwa l-progress fuq il-kwistjonijiet kollha koperti minn dan il-Ftehim;

(h)

jistabbilixxi r-regoli ta' proċedura tiegħu stess;

(i)

jistabbilixxi r-regoli ta' proċedura tal-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp;

(j)

jissorvelja ħidmet il-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp; u

(k)

iwettaq kwalunkwe dmir ieħor skont dan il-Ftehim.

4.   Il-Kunsill Konġunt jista' jipprovdi rapporti perjodiċi dwar it-tħaddim ta' dan il-Ftehim lill-Kunsill tal-Ministri stabbilit skont l-Artikolu 15 tal-Ftehim ta' Cotonou.

Artikolu 102

Setgħat u proċeduri tat-teħid tad-deċiżjonijiet

1.   Sabiex jintlaħqu l-għanijiet ta' dan il-Ftehim, il-Kunsill Konġunt għandu jkollu s-setgħa li jieħu deċiżjonijiet rigward il-kwistjonijiet kollha koperti minn dan il-Ftehim.

2.   Id-deċiżjonijiet tal-Kunsill Konġunt għandhom jittieħdu b'kunsens u għandhom jorbtu l-Partijiet. Il-Partijiet għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa sabiex jimplimentaw tali deċiżjonijiet skont ir-regoli interni rispettivi tagħhom.

3.   Għal kwistjonijiet proċedurali u għal proċeduri biex jiġi solvut tilwim, il-Kunsill Konġunt għandu jadotta deċiżjonijiet u rakkomandazzjonijiet bi ftehim reċiproku bejn il-Partijiet.

4.   Il-Kunsill Konġunt għandu jiltaqa' f'intervalli regolari, li ma jaqbżux perjodu ta' sentejn, u straordinarjament meta ċ-ċirkustanzi jeħtieġu dan, jekk il-Partijiet jiftiehmu hekk.

Artikolu 103

Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp

1.   Fit-twettiq ta' dmirjietu, il-Kunsill Konġunt għandu jkun mgħejjun minn Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp magħmul minn rappreżentanti tal-Partijiet, normalment fuq il-livell ta' uffiċjali anzjani.

2.   Il-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp għandu jkun inkella ppresjedut minn rappreżentant ta' kull waħda mill-Partijiet għal perjodu ta' sena. L-ewwel laqgħa tal-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp għandu jkun ippresjedut b'mod konġunt mill-Partijiet.

3.   Dak il-Kumitat jista' jistabbilixxi kwalunkwe grupp tekniku speċjali sabiex jieħu ħsieb kwistjonijiet speċifiċi li jaqgħu taħt il-kompetenza tiegħu.

4.   Dak il-Kumitat għandu jiddetermina r-regoli ta' proċedura tal-gruppi tekniċi speċjali stabbiliti skont il-paragrafu 3.

5.   Dak il-Kumitat għandu jirrapporta u jkun responsabbli lill-Kunsill Konġunt.

6.   Dak il-Kumitat għandu jieħu deċiżjonijiet jew jagħmel rakkomandazzjonijiet fil-każijiet previsti f'dan il-Ftehim jew fejn tali setgħa tkun ġiet iddelegata lilu mill-Kunsill Konġunt. F'dan il-każ, il-Kumitat għandu jieħu d-deċiżjonijiet tiegħu b'kunsens.

7.   Dak il-Kumitat għandu jkollu, b'mod partikolari, il-funzjonijiet li ġejjin:

(a)

Fil-qasam tal-kummerċ, li:

(i)

jissorvelja u jevalwa l-implimentazzjoni tad-deċiżjonijiet tal-Kunsill Konġunt;

(ii)

jiffaċilita u jissuperviżjona l-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim;

(iii)

iqis u jirrakkomanda prijoritajiet ta' kooperazzjoni lill-Kunsill Konġunt;

(iv)

jagħmel rakkomandazzjonijiet xierqa lill-Kunsill Konġunt sabiex jevita kunflitti potenzjali li jistgħu jinqalgħu f'oqsma koperti minn dan il-Ftehim;

(v)

iwettaq kwalunkwe funzjoni oħra assenjata lilu mill-Kunsill Konġunt;

(vi)

jissuperviżjona ħidmet il-gruppi tekniċi speċjali kif imsemmi fil-paragrafu 3;

(vii)

jissorvelja l-iżvilupp tal-integrazzjoni reġjonali u tar-relazzjonijiet ekonomiċi u kummerċjali bejn il-Partijiet;

(viii)

jiddiskuti u jwettaq azzjonijiet li jistgħu jiffaċilitaw l-opportunitajiet kummerċjali, ta' investiment u ta' negozju bejn il-Partijiet; u

(ix)

jiddiskuti kwalunkwe kwistjoni li għandha x'taqsam ma' dan il-Ftehim u kwalunkwe kwistjoni li tista' taffettwa l-kisba tal-għanijiet.

(b)

Fil-qasam tal-kooperazzjoni fl-iżvilupp, li:

(i)

jissorvelja l-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta' kooperazzjoni stabbiliti f'dan il-Ftehim u jikkoordina tali azzjoni ma' donaturi ta' partijiet terzi;

(ii)

jagħmel rakkomandazzjonijiet dwar kooperazzjoni relatata mal-kummerċ bejn il-Partijiet;

(iii)

iżomm taħt evalwazzjoni perjodika l-prijoritajiet ta' kooperazzjoni stabbiliti f'dan il-Ftehim, u, kif ikun xieraq, jagħmel rakkomandazzjonijiet dwar l-inklużjoni ta' prijoritajiet ġodda;

(iv)

jevalwa u jiddiskuti kwistjonijiet ta' kooperazzjoni li għandhom x'jaqsmu mal-integrazzjoni u mal-implimentazzjoni reġjonali ta' dan il-Ftehim; u

(v)

jissorvelja u jivvaluta l-impatt tal-implimentazzjoni ta' dan il-Ftehim dwar l-iżvilupp sostenibbli tal-Partijiet.

PARTI VI

DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI U FINALI

Artikolu 104

Definizzjoni tal-Partijiet u s-sodisfazzjon tal-obbligi

1.   Il-Partijiet ta' dan il-Ftehim għandhom ikunu l-Botswana, il-Lesoto, in-Namibja, l-Afrika t'Isfel, is-Sważiland u l-Mozambique, min-naħa l-waħda (“l-Istati EPA SADC”),, u l-Unjoni Ewropea jew l-Istati Membri tagħha jew l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, fl-oqsma ta' kompetenza rispettivi tagħhom kif inhuma derivati mit-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE) u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), min-naħa l-oħra (“l-UE”).

2.   It-terminu “Parti” għandu jirreferi għall-Istati EPA SADC individwalment min-naħa l-waħda jew l-UE min-naħa l-oħra, skont kif ikun il-każ.

3.   Fejn f'dan il-Ftehim issir referenza għall-SACU, bħal fl-Artikoli 25(1), 34, 35 u 101 u fil-PARTI III, il-Botswana, il-Lesoto, in-Namibja, l-Afrika t'Isfel u s-Sważiland, għandhom jaġixxu b'mod kollettiv kif previst fil-Ftehim tal-SACU.

4.   Il-Kunsill Konġunt jista' jiddeċiedi li jimmodifika l-applikazzjoni tal-paragrafu 3.

5.   Il-Partijiet jadottaw kwalunkwe miżura ġenerali jew speċifika meħtieġa minnhom sabiex iwettqu l-obbligi tagħhom skont dan il-Ftehim u jiżguraw li jkunu konformi mal-għanijiet stabbiliti f'dan il-Ftehim.

Artikolu 105

Skambju tal-informazzjoni

1.   Sabiex tkun iffaċilitata l-komunikazzjoni relatata mal-implimentazzjoni effettiva ta' dan il-Ftehim, il-Partijiet għandhom jaħtru koordinatur għall-iskambju tal-informazzjoni mid-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim. Il-ħatra tal-koordinatur għall-iskambju tal-informazzjoni tkun mingħajr preġudizzju għall-ħatra speċifika ta' awtoritajiet kompetenti skont id-dispożizzjonijiet speċifiċi ta' dan il-Ftehim.

2.   Fuq it-talba ta' xi Parti, il-koordinatur tal-Parti l-oħra għandu jindika l-uffiċċju jew l-uffiċjal responsabbli għal kwalunkwe kwistjoni li tirrigwarda l-implimentazzjoni ta' dan il-Ftehim u jipprovdi l-appoġġ meħtieġ sabiex jiffaċilita l-komunikazzjoni mal-Parti li tagħmel it-talba.

3.   Fuq it-talba ta' xi parti, il-Parti l-oħra, u sa fejn ikun legalment possibbli, għandha tipprovdi informazzjoni u twieġeb fil-pront għal kwalunkwe mistoqsija marbuta ma' miżura effettiva jew proposta li tista' taffettwa l-kummerċ bejn il-Partijiet.

Artikolu 106

Trasparenza

1.   Parti għandha tippubblika jew tagħmel pubblikament disponibbli l-liġijiet, ir-regolament, il-proċeduri u d-deċiżjonijiet amministrattivi tagħha ta' applikazzjoni ġenerali kif ukoll kwalunkwe impenn ieħor skont ftehim internazzjonali li jkun relatat ma' kwalunkwe kwistjoni kummerċjali koperta minn dan il-Ftehim. Kwalunkwe miżura bħal din li tiġi adottata wara d-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim għandha tinġieb għall-attenzjoni tal-Parti l-oħra.

2.   Mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet speċifiċi tat-trasparenza f'dan il-Ftehim, l-informazzjoni msemmija f'dan l-Artikolu għandha titqies bħala li nġiebet għall-attenzjoni tal-Parti l-oħra meta l-informazzjoni tkun saret disponibbli:

(a)

permezz ta' notifika xierqa lid-WTO; jew

(b)

fuq is-sit web uffiċjali, bla ħlas u pubblikament aċċessibbli; jew

(c)

lill-koordinatur tal-Parti l-oħra.

Madankollu, fejn l-UE tkun tat tali informazzjoni li ma ġietx innotifikata lid-WTO permezz ta' sit web uffiċjali, bla ħlas u pubblikament aċċessibbli, l-Istati EPA SADC li, minħabba l-limiti għall-kapaċità, ikollhom diffikultajiet biex ikollhom aċċess għal tali sit web, jistgħu jitolbu lill-UE biex tagħti tali informazzjoni lill-koordinatur rilevanti.

3.   Xejn f'dan il-Ftehim ma għandu jeħtieġ li xi Parti tagħti informazzjoni kunfidenzjali, li jekk tiġi żvelata tkun qiegħda timpedixxi l-infurzar tal-liġi, jew b'xi mod tkun kontra l-interess pubbliku, jew li tkun għad-detriment tal-interessi kummerċjali leġittimi ta' intrapriżi partikolari, pubbliċi jew privati, ħlief sa fejn jista' jkun meħtieġ li tiġi żvelata fil-kuntest ta' proċedura biex tiġi solvuta tilwima skont dan il-Ftehim. Fejn tali żvelar ikun meħtieġ minn bord stabbilit skont il-PARTI III, il-bord għandu jiżgura ruħu li l-kunfidenzjalità tkun protetta b'mod sħiħ.

Artikolu 107

Diffikultajiet temporanji fl-implimentazzjoni

Fil-każ li Parti, minħabba fatturi lil hinn mill-kontroll tagħha, tiltaqa' ma' diffikultajiet biex tissodisfa l-obbligi li jkollha skont dan il-Ftehim, hija għandha immedjatament iġġib il-kwistjoni għall-attenzjoni tal-Kunsill Konġunt.

Artikolu 108

Preferenzi reġjonali

1.   Xejn f'dan il-Ftehim ma għandu jobbliga lil Parti testendi lill-Parti l-oħra għal dan il-Ftehim kwalunkwe trattament iktar favorevoli li jiġi applikat minn Parti bħala parti mill-proċess rispettiv ta' integrazzjoni reġjonali.

2.   Kwalunkwe trattament iktar favorevoli u vantaġġ li jista' jingħata skont dan il-Ftehim minn kwalunkwe Stat EPA SADC lill-UE għandu jitgawda mill-Istati EPA SADC l-oħra.

Artikolu 109

L-iktar reġjuni mbiegħda tal-UE

1.   Filwaqt li jqisu l-qrubija ġeografika tal-iktar reġjuni mbiegħda tal-UE u l-Istati EPA SADC u sabiex isaħħu r-rabtiet ekonomiċi u soċjali bejn dawn ir-reġjuni u l-Istati EPA SADC, il-Partijiet għandhom jagħmlu ħilithom biex jiffaċilitaw il-kooperazzjoni fl-oqsma kollha koperti minn dan il-Ftehim bejn l-iktar reġjuni mbiegħda tal-UE u l-Istati EPA SADC.

2.   L-għanijiet tal-paragrafu 1 għandhom jiġu insegwiti wkoll, kull fejn ikun possibbli, billi titrawwem il-parteċipazzjoni konġunta tal-Istati EPA SADC u tar-reġjuni l-iktar imbiegħda tal-UE fil-qafas u fil-programmi speċifiċi tal-UE f'oqsma koperti minn dan il-Ftehim.

3.   L-UE għandha tagħmel ħilitha biex tiżgura l-koordinazzjoni bejn l-istrumenti finanzjarji differenti tal-politiki ta' koeżjoni u ta' żvilupp tal-UE sabiex titrawwem il-kooperazzjoni bejn l-Istati EPA SADC u l-iktar reġjuni mbiegħda tal-UE fl-oqsma koperti minn dan il-Ftehim.

4.   Xejn f'dan il-Ftehim ma jżomm lill-UE milli tapplika miżuri eżistenti bil-għan li tiġi rimedjata l-qagħda soċjali u ekonomika strutturali fir-reġjuni l-iktar imbiegħda skont l-Artikolu 349 tat-TFUE. Din id-dispożizzjoni ma għandhiex tippermetti li jinżammu tariffi fuq il-kummerċ bejn il-Partijiet għajr dawk permessi skont il-paragafu 2 tal-PARTI III tal-ANNESS I.

Artikolu 110

Ir-relazzjonijiet mal-Ftehim ta' Cotonou

1.   Għajr għad-dispożizzjonijiet ta' kooperazzjoni fl-iżvilupp stipulati fit-Titolu II tal-Parti 3 tal-Ftehim ta' Cotonou, f'każ ta' kwalunkwe inkonsistenza bejn id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim u d-dispożizzjonijiet tat-Titolu II tal-Parti 3 tal-Ftehim ta' Cotonou, għandhom jipprevalu d-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim sal-limitu tat-tali inkonsistenza.

2.   Xejn f'dan il-Ftehim ma għandu jkun interpretat bħala li jipprevjeni l-adozzjoni minn kwalunkwe Parti ta' miżuri xierqa skont il-Ftehim ta' Cotonou.

Artikolu 111

Ir-relazzjonijiet mat-TDCA

Ir-relazzjoni bejn dan il-Ftehim u t-TDCA għandha tkun ikkontrollata mid-dispożizzjonijiet tal-Protokoll 4.

Artikolu 112

Ir-relazzjonijiet mal-Ftehim tad-WTO

Il-Partijiet jaqblu li xejn f'dan il-Ftehim ma jeħtieġ li huma jaġixxu b'mod inkonsistenti mal-obbligi tad-WTO tagħhom.

Artikolu 113

Dħul fis-seħħ (6)

1.   Dan il-Ftehim għandu jkun iffirmat, irratifikat u approvat skont ir-regoli u l-proċeduri kostituzzjonali jew interni applikabbli ta' kull Parti.

2.   Dan il-Ftehim għandu jidħol fis-seħħ tletin (30) jum wara d-depożitu tal-aħħar strument ta' ratifika, aċċettazzjoni jew approvazzjoni.

3.   Sakemm jidħol fis-seħħ dan il-Ftehim, l-UE u l-Istati EPA SADC jaqblu li japplikaw id-dispożizzjonijiet ta' dan il-Ftehim li jaqgħu fil-kompetenzi rispettivi tagħhom (“applikazzjoni provviżorja”). Dan jista' jsir jew permezz ta' applikazzjoni provviżorja, fejn ikun possibbli, jew bir-ratifika ta' dan il-Ftehim.

4.   Dan il-Ftehim għandu jkun applikat provviżorjament bejn l-UE u Stat EPA SADC għaxart (10) ijiem wara jew l-irċevuta tan-notifika ta' applikazzjoni provviżorja mill-UE jew tar-ratifika jew l-applikazzjoni provviżorja mill-Istat EPA SADC, skont liema minnhom taħbat l-aħħar.

5.   Applikazzjoni provviżorja ta' dan il-Ftehim bejn l-UE u Membru tal-SACU għandha teskludi l-konċessjonijiet ta' aċċess għas-suq agrikolu u l-konċessjonijiet ta' aċċess għas-suq tas-sajd imsemmijin fl-Artikolu 24(2) u l-Artikolu 25(1), li huma indikati minn asterisk (*) fl-iskedi tat-tariffi kif stabbilit fl-Annessi I u II, sakemm il-membri kollha tal-SACU jkunu rratifikaw jew applikaw provviżorjament dan il-Ftehim.

6.   Applikazzjoni provviżorja jew id-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim bejn l-UE u Membru tal-SACU għandha teskludi l-konċessjonijiet ta' aċċess għas-suq agrikolu msemmijin fl-Artikolu 24(2) u l-Artikolu 25(1), li huma indikati minn asterisk (*) fl-iskedi tat-tariffi kif stabbilit fl-Annessi I u II, sakemm jiġu sodisfatti l-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 16 tal-Protokoll 3.

7.   In-notifiki dwar l-applikazzjoni provviżorja jew ir-ratifika għandhom jintbagħtu lis-Segretarju Ġenerali tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, li għandu jkun id-depożitarju ta' dan il-Ftehim. Kopji ċċertifikati tan-notifiki għandhom jiġu depożitati mas-Segretarju Eżekuttiv tas-Segretarjat tal-SADC.

8.   Jekk, waqt l-istennija tad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim, il-Partijiet jiddeċiedu li japplikawh provviżorjament, ir-referenzi kollha f'dan il-Ftehim għad-data tad-dħul fis-seħħ jitqiesu li jirreferu għad-data li fiha din l-applikazzjoni provviżorja tkun daħlet fis-seħħ.

Artikolu 114

It-terminu

1.   Dan il-Ftehim ikun validu b'mod indefinit.

2.   Kwalunkwe waħda mill-Partijiet tista' tinnotifika bil-miktub l-intenzjoni tagħha li tiddenunzja dan il-Ftehim.

3.   Id-denunzja għandha tidħol fis-seħħ sitt (6) xhur wara n-notifika msemmija fil-paragrafu 2.

Artikolu 115

Applikazzjoni territorjali

1.   Dan il-Ftehim għandu japplika, min-naħa l-waħda, għat-territorji li fihom jiġu applikati t-TUE u t-TFUE u bil-kundizzjonijiet stipulati f'dawk it-Trattati, u, min-naħa l-oħra, għat-territorju tal-Istati EPA SADC.

2.   Referenzi f'dan il-Ftehim għal “territorju” għandhom jintfiehmu f'dan is-sens.

Artikolu 116

Klawżola ta' reviżjoni

1.   Il-Partijiet jaqblu li jirrivedu l-Ftehim kollu kemm hu mhux iktar tard minn ħames (5) snin wara li jidħol fis-seħħ. Reviżjoni bħal din hija mingħajr preġudizzjoni għall-istanzi ta' aġġustamenti, evalwazzjonijiet jew reviżjonijiet previsti b'mod ieħor f'dan il-Ftehim, bħal dawk ikkontemplati skont l-Artikoli 12(2), 16(8), 17(5), 18(5), 26(10), 33(3), 35(6) u 65(e).

2.   Rigward l-implimentazzjoni ta' dan il-Ftehim, kwalunkwe Parti tista tagħmel suġġerimenti orjentati lejn l-aġġustament tal-kooperazzjoni relatata mal-kummerċ, fejn titqies l-esperjenza miksuba waqt l-implimentazzjoni tiegħu.

3.   Il-Partijiet jaqblu li jista' jkun hemm il-ħtieġa li dan il-Ftehim jiġi rivedut fid-dawl tal-iżviluppi ulterjuri fir-relazzjonijiet ekonomiċi internazzjonali u fid-dawl tal-iskadenza tal-Ftehim ta' Cotonou.

Artikolu 117

Emendi

1.   Kwalunkwe Parti tista' tressaq proposti biex dan il-Ftehim jiġi emendat quddiem il-Kunsill Konġunt biex jitqiesu u jiġu adottati.

2.   Wara l-adozzjoni mill-Kunsill Konġunt, l-emendi għal dan il-Ftehim għandhom jitressqu quddiem il-Partijiet biex jiġu ratifikati, aċċettati jew approvati skont ir-rekwiżiti kostituzzjonali jew legali interni rispettivi tagħhom.

Artikolu 118

L-adeżjoni ta' Stati Membri ġodda tal-UE

1.   Il-Kunsill Konġunt għandu jkun informat bi kwalunkwe talba minn Stat terz biex isir membru tal-Unjoni Ewropea. Waqt in-negozjati bejn l-UE u l-Istat applikant, l-UE għandha tagħti lill-Istati EPA SADC kwalunkwe informazzjoni rilevanti. L-Istati EPA SADC għandhom iwasslu t-tħassib tagħhom, u jistgħu jitolbu konsultazzjonijiet, lill-UE sabiex tkun tista' tqisu b'mod sħiħ. L-Istati EPA SADC għandhom ikunu nnotifikati mill-UE bi kwalunkwe adeżjoni mal-UE.

2.   Kwalunkwe Stat Membru tal-Unjoni Ewropea ġdid għandu jissieħeb f'dan il-Ftehim mid-data tal-adeżjoni tiegħu mal-UE permezz ta' klawżola għal dan il-għan fl-att ta' adeżjoni. Jekk l-att tal-adeżjoni mal-Unjoni ma jipprovdix għal tali adeżjoni awtomatika tal-Istat Membru tal-UE ma' dan il-Ftehim, l-Istat Membru tal-UE kkonċernat għandu jissieħeb billi jiddepożita att tal-adeżjoni mas-Segretarjat Ġenerali tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea, li għandu jibgħat kopji ċċertfikati lill-Istati EPA SADC.

3.   Il-Partijiet jeżaminaw l-effetti tal-adeżjoni tal-Istati Membri l-ġodda mal-UE fuq dan il-Ftehim. Il-Kunsill Konġunt jista' jiddeċiedi dwar kwalunkwe miżura tranżitorja jew li temenda li tista' tkun meħtieġa.

Artikolu 119

Adeżjoni

1.   Stat terz jew organizzazzjoni terza li jkollha kompetenza rigward il-kwistjonijiet koperti minn dan il-Ftehim, tista' titlob li tissieħeb f'dan il-Ftehim. Jekk il-Kunsill Konġunt jaqbel li jqis tali talba, il-Partijiet u l-Istat jew l-organizzazzjoni li qegħdin jagħmlu t-talba tal-adeżjoni għandhom iwettqu negozjati dwar it-termini tal-adeżjoni. Il-Protokoll tal-Adeżjoni għandu jkun approvat mill-Kunsill Konġunt u mbagħad għandu jitressaq biex ikun irratifikat, aċċettat jew approvat skont ir-rekwiżiti kostituzzjonali jew legali interni rispettivi tal-Partijiet.

2.   Il-Partijiet għandhom jevalwaw l-effetti ta' tali adeżjoni fuq dan il-Ftehim. Il-Kunsill Konġunt jista' jiddeċiedi dwar kwalunkwe miżura tranżitorja jew li temenda li tista' tkun meħtieġa.

3.   Minkejja l-paragrafu 1, il-Partijiet jaqblu li fil-każ ta' talba mill-Angola lill-Kunsill Konġunt biex tissieħeb ma' dan il-Ftehim, in-negozjati dwar it-termini tal-adeżjoni jitwettqu fuq il-bażi ta' dan il-Ftehim, b'kunsiderazzjoni tas-sitwazzjoni speċifika tal-Angola.

Artikolu 120

Il-lingwi u t-testi awtentiċi

Dan il-Ftehim tfassal f'żewġ kopji, bil-lingwa Bulgara, Ċeka, Daniża, Estonjana, Finlandiża, Franċiża, Ġermaniża, Griega, Ingliża, Kroata, Latvjana, Litwana, Maltija, Netherlandiża, Pollakka, Portugiża, Rumena, Slovakka, Slovena, Spanjola, Svediża, Taljana u Ungeriża, b'kull wieħed minn dawk it-testi awtentiku b'mod ugwali. Fil-każ ta' kontradizzjoni, għandha ssir referenza għal-lingwa li biha ġie nnegozjat dan il-Ftehim.

Artikolu 121

Annessi

L-Annessi, il-Protokolli u n-noti f'qiegħ il-paġna ta' dan il-Ftehim għandhom jiffurmaw parti integrali minn dan il-Ftehim.

Artikolu 122

Drittijiet u Obbligi skont dan il-Ftehim

Xejn f'dan il-Ftehim ma għandu jkun interpretat bħala wieħed li jagħti xi drittijiet jew li jimponi xi obbligi fuq persuni, minbarra dawk maħluqin bejn il-Partijiet skont il-liġi pubblika internazzjonali.

B'xhieda ta' dan, is-sottoskritti Plenipotenzjarji poġġew il-firem tagħhom taħt dan il-Ftehim.

Съставено в Казан на десети юни две хиляди и шестнадесета година.

Hecho en Kasane el diez de junio de dos mil dieciséis.

V Kasane dne desátého června dva tisíce šestnáct.

Udfærdiget i Kasane, den tiende juni to tusind og seksten.

Geschehen zu Kasane am zehnten Juni zweitausendundsechzehn.

Kahe tuhande kuueteistkümnenda aasta juunikuu kümnendal päeval Kasanes.

Έγινε στο Κασάνε, στις δέκα Ιουνίου δύο χιλιάδες δεκαέξι.

Done at Kasane on the tenth day of June in the year two thousand and sixteen.

Fait à Kasane, le dix juin deux mille seize.

Sastavljeno u Kasaneu desetog lipnja godine dvije tisuće šesnaeste.

Fatto a Kasane, addì dieci giugno duemilasedici.

Kasanē, divi tūkstoši sešpadsmitā gada desmitajā jūnijā.

Priimta du tūkstančiai šešioliktų metų birželio dešimtą dieną Kasanėje.

Kelt Kasanében, a kétezer-tizenhatodik év június havának tizedik napján.

Magħmul f'Kasane fl-għaxar jum ta' Ġunju fis-sena elfejn u sittax.

Gedaan te Kasane, tien juni tweeduizend zestien.

Sporządzono w Kasane dnia dziesiątego czerwca roku dwa tysiące szesnastego.

Feito em Kasane, em dez de junho de dois mil e dezasseis.

Întocmit la Kasane, la zece iunie două mii șaisprezece.

V Kasane desiateho júna roku dvetisíc šestnásť.

V Kasaneju, deseti dan junija leta dva tisoč šestnajst.

Tehty Kasanessa kymmenentenä päivänä kesäkuuta vuonna kaksituhattakuusitoista.

Som skedde i Kasane den tionde juni år tjugohundrasexton.

Voor het Koninkrijk België

Pour le Royaume de Belgique

Für das Königreich Belgien

Image

Deze handtekening verbindt eveneens de Vlaamse Gemeenschap, de Franse Gemeenschap, de Duitstalige Gemeenschap, het Vlaamse Gewest, het Waalse Gewest en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest.

Cette signature engage également la Communauté française, la Communauté flamande, la Communauté germanophone, la Région wallonne, la Région flamande et la Région de Bruxelles-Capitale.

Diese Unterschrift bindet zugleich die Deutschsprachige Gemeinschaft, die Flämische Gemeinschaft, die Französische Gemeinschaft, die Wallonische Region, die Flämische Region und die Region Brüssel-Hauptstadt.

За Република България

Image

Za Českou republiku

Image

For Kongeriget Danmark

Image

Für die Bundesrepublik Deutschland

Image

Eesti Vabariigi nimel

Image

Thar cheann Na hÉireann

For Ireland

Image

Για την Ελληνική Δημοκρατία

Image

Por el Reino de España

Image

Pour la République française

Image

Za Republiku Hrvatsku

Image

Per la Repubblica italiana

Image

Για την Κυπριακή Δημοκρατία

Image

Latvijas Republikas vārdā –

Image

Lietuvos Respublikos vardu

Image

Pour le Grand-Duché de Luxembourg

Image

Magyarország részéről

Image

Għar-Repubblika ta' Malta

Image

Voor het Koninkrijk der Nederlanden

Image

Für die Republik Österreich

Image

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Image

Pela República Portuguesa

Image

Pentru România

Image

Za Republiko Slovenijo

Image

Za Slovenskú republiku

Image

Suomen tasavallan puolesta

För Republiken Finland

Image

För Konungariket Sverige

Image

For the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland

Image

За Европейския съюз

Рог la Unión Europea

Za Evropskou unii

For Den Europæiske Union

Für die Europäische Union

Euroopa Liidu nimel

Για την Ευρωπαϊκή Ένωση

For the European Union

Pour l'Union européenne

Za Europsku uniju

Per l'Unione europea

Eiropas Savienības vārdā –

Europos Sąjungos vardu

Az Európai Unió részéről

Għall-Unjoni Ewropea

Voor de Europese Unie

W imieniu Unii Europejskiej

Pela União Europeia

Pentru Uniunea Europeană

Za Európsku úniu

Za Evropsko unijo

Euroopan unionin puolesta

För Europeiska unionen

Image

For the Republic of Botswana

Image

For the Kingdom of Lesotho

Image

Pela República de Moçambique

Image

For the Republic of Namibia

Image

For the Republic of South Africa

Image

For the Kingdom of Swaziland

Image


(1)  It-terminu “UE” użat f'dan il-Ftehim huwa definit fl-Artikolu 104.

(2)  Għall-fini ta' dan l-Artikolu, “bini ta' kapaċitajiet” tista' tinkludi b'mod partikolari taħriġ, żvilupp istituzzjonali, żvilupp organizzattiv (strutturi u proċeduri), appoġġ operattiv u proċeduri interistituzzjonali ta' komunikazzjoni u ta' kooperazzjoni.

(3)  Għajr fejn espressivament stipulat, it-termini “merkanzija” u “prodott” għandu jkollhom l-istess tifsira.

(4)  Taxxa li tkun konformi mar-rekwiżiti tal-ewwel sentenza ta' dan il-paragrafu titqies bħala inkonsistenti mad-dispożizzjonijiet tat-tieni sentenza tiegħu fil-każ biss fejn ikun hemm kompetizzjoni bejn, min-naħa l-waħda, il-prodott intaxxat u, min-naħa l-oħra, prodott direttament f'kompetizzjoni jew sostitwibbli li ma jiġix intaxxat bl-istess mod.

(5)  L-eċċezzjoni mogħtija f'dan is-subparagrafu testendi għal kwalunkwe ftehim dwar komoditajiet li jikkonforma mal-prinċipji approvati mill-Kunsill Ekonomiku u Soċjali fir-riżoluzzjoni tiegħu 30 (IV) tat-28 ta' Marzu l947.

(6)  Il-Partijiet għall-Protokoll dwar l-Indikazzjonijiet ġeografiċi u dwar il-kummerċ fl-inbid u l-ispirti għandhom jimplimentaw l-impenji msemmijin fih.


LISTA TA' ANNESSI U PROTOKOLLI

ANNESS I:

Dazji doganali tal-UE fuq prodotti li joriġinaw fl-Istati EPA SADC

ANNESS II:

Dazji doganali tal-SACU fuq prodotti li joriġinaw fl-UE

ANNESS III:

Dazji doganali tal-Mozambique fuq prodotti li joriġinaw fl-UE

ANNESS IV:

Salvagwardji agrikoli

ANNESS V:

Salvagwardji tranżitorji tal-BLNS

ANNESS VI:

Prodotti u setturi prijoritarji tal-SPS

PROTOKOLL 1:

Dwar id-Definizzjoni tal-Kunċett ta' “Prodotti Oriġinarji” u dwar Metodi ta' Kooperazzjoni Amministrattiva

PROTOKOLL 2:

Assistenza Amministrattiva Reċiproka fi Kwistjonijiet Doganali

PROTOKOLL 3:

Indikazzjonijiet Ġeografiċi u Kummerċ f'Inbid u Spirti

PROTOKOLL 4:

Dwar ir-relazzjoni bejn it-TDCA u dan il-Ftehim

ATT FINALI

 


ANNESS I

DAZJI DOGANALI TAL-UE FUQ PRODOTTI LI JORIĠINAW FL-ISTATI EPA SADC

PARTI I

Noti ġenerali

1.

Fejn kategorija tal-fażi hija denotata b'ittra, il-konċessjoni jew parti mill-konċessjoni kif deskritt f'dan l-ANNESS għandhom japplikaw mid-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, skont it-tifsira tal-Artikolu 113(2) jew id-data rilevanti tal-applikazzjoni provviżorja ta' dan il-Ftehim skont it-tifsira tal-Artikolu 113(4), skont liema minnhom iseħħ l-ewwel, għall-prodotti li joriġinaw f'xi Stat EPA SADC u ppreżentati għall-approvazzjoni doganali fl-UE.

2.

Fejn kategorija tal-fażi denotata b'ittra hija barra minn hekk indikata b'asterisk (“*”), il-konċessjoni jew parti mill-konċessjoni kif deskritt f'dan l-ANNESS għandhom japplikaw mid-data li fiha ż-żewġ kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 113(5) u (6) jkunu ġew sodisfatti, għall-prodotti li joriġinaw f'xi Stat EPA SADC u ppreżentati għall-approvazzjoni doganali fl-UE.

3.

Fejn kolonna tal-Iskeda fil-PARTI II intitolata “Kategorija tal-fażi għall-Afrika t'Isfel” telenka dazju doganali minflok kategorija tal-fażi denotata b'ittra, dak id-dazju kif deskritt f'dan l-ANNESS għandu japplika mid-data msemmija fil-paragrafu 1.

4.

Referenzi ġeneriċi għal kategorija ta' prodotti f'parentesi kwadri fit-Taqsimiet A u B iservu biss għal skop indikattiv. L-ambitu tal-prodott ta' kull kategorija tal-fażi huwa mniżżel fl-Iskeda fil-PARTI II.

5.

Barra mir-rekwiżiti tal-Artikolu 23(5), fid-data tad-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, l-UE għandha tinnotifika lid-Dipartiment tal-Kummerċ u l-Industrija tal-Afrika t'Isfel il-lista tagħha ta' dazji applikati, fil-jum qabel id-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim, għall-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel u mniżżla bħala kategoriji tal-fażijiet “B*” u “C*”. Wara n-notifika, kif previst f'dan il-paragrafu, l-UE għandha tagħmel pubblika l-lista tagħha skont il-proċeduri interni tagħha stess u fi żmien xahar wara n-notifika. Il-Kumitat għall-Kummerċ u l-Iżvilupp għandu, fl-ewwel laqgħa tiegħu wara notifika u pubblikazzjoni, jadotta din il-lista kkomunikata mill-UE.

TAQSIMA A

Eliminazzjoni tad-dazji doganali

6.

Sakemm ma jiġix previst mod ieħor fl-Iskeda tal-UE inkluża fil-PARTI II ta' dan l-ANNESS, il-kategoriji ta' fażijiet li ġejjin japplikaw għall-eliminazzjoni ta' dazji doganali mill-UE skont l-Artikolu 24:

(a)

id-dazji doganali fuq oġġetti oriġinarji li huma elenkati bħala kategorija tal-fażi “A” fl-Iskeda tal-UE għandhom jiġu eliminati fid-data msemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-ANNESS;

(b)

id-dazji doganali fuq oġġetti oriġinarji li huma elenkati bħala kategorija tal-fażi “A*” fl-Iskeda tal-UE għandhom jiġu eliminati fid-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS;

(c)

[ħut] id-dazji doganali fuq oġġetti oriġinarji li huma elenkati bħala kategorija tal-fażi “B*” fl-Iskeda tal-UE għandhom jiġu eliminati gradwalment skont id-dispożizzjonijiet li ġejjin:

(i)

fid-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jitnaqqas għal 83 fil-mija tad-dazji doganali tal-UE li jiġu applikati għall-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel fil-jum qabel id-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim;

(ii)

fl-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 67 fil-mija tad-dazji doganali tal-UE li jiġu applikati għall-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel fil-jum qabel id-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim;

(iii)

sena wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 50 fil-mija tad-dazji doganali tal-UE li jiġu applikati għall-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel fil-jum qabel id-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim;

(iv)

sentejn (2) wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 33 fil-mija tad-dazji doganali tal-UE li jiġu applikati għall-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel fil-jum qabel id-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim;

(v)

tliet (3) snin wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 17 fil-mija tad-dazji doganali tal-UE li jiġu applikati għall-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel fil-jum qabel id-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim; u

(vi)

erba' (4) snin wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, il-bqija tad-dazji doganali għandhom jiġu eliminati.

(d)

[ħut] Id-dazji doganali fuq il-prodotti oriġinarji li huma elenkati bħala kategorija tal-fażi “C*” fl-Iskeda tal-UE għandhom jiġu eliminati gradwalment skont id-dispożizzjonijiet li ġejjin:

(i)

fid-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jitnaqqas għal 90 fil-mija tad-dazji doganali tal-UE li jiġu applikati għall-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel fil-jum qabel id-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim;

(ii)

fl-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 80 fil-mija tad-dazji doganali tal-UE li jiġu applikati għall-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel fil-jum qabel id-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim;

(iii)

sena wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 70 fil-mija tad-dazji doganali tal-UE li jiġu applikati għall-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel fil-jum qabel id-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim;

(iv)

sentejn (2) wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 60 fil-mija tad-dazji doganali tal-UE li jiġu applikati għall-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel fil-jum qabel id-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim;

(v)

tliet (3) snin wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 50 fil-mija tad-dazji doganali tal-UE li jiġu applikati għall-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel fil-jum qabel id-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim;

(vi)

erba' (4) snin wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 40 fil-mija tad-dazji doganali tal-UE li jiġu applikati għall-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel fil-jum qabel id-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim;

(vii)

ħames (5) snin wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 30 fil-mija tad-dazji doganali tal-UE li jiġu applikati għall-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel fil-jum qabel id-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim;

(viii)

sitt (6) snin wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 20 fil-mija tad-dazji doganali tal-UE li jiġu applikati għall-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel fil-jum qabel id-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim;

(ix)

seba' (7) snin wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 10 fil-mija tad-dazji doganali tal-UE li jiġu applikati għall-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel fil-jum qabel id-dħul fis-seħħ ta' dan il-Ftehim; u

(x)

tmien (8) snin wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, il-bqija tad-dazji doganali għandhom jiġu eliminati.

(e)

[larinġ ħelu] Id-dazji doganali fuq prodotti oriġinarji li huma elenkati bħala kategorija tal-fażi “D*” fl-Iskeda tal-UE għandhom, mid-data msemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-ANNESS, ikunu esklużi minn impenji ta' tnaqqis tariffarju, minbarra l-perjodi mill-

l-1 ta' Ġunju sal-15 ta' Ottubru, li matulhom l-ebda dazju ma japplika; u

is-16 ta' Ottubru sat-30 ta' Novembru, u b'effett mid-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, li matulhom id-dazji doganali għandhom jiġu eliminati gradwalment skont id-dispożizzjonijiet li ġejjin:

(i)

fid-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jitnaqqas għal 91 fil-mija tad-dazju bażiku;

(ii)

fl-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 82 fil-mija tad-dazju bażiku;

(iii)

sena wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 73 fil-mija tad-dazju bażiku;

(iv)

sentejn (2) wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 64 fil-mija tad-dazju bażiku;

(v)

tliet (3) snin wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 55 fil-mija tad-dazju bażiku;

(vi)

erba' (4) snin wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 45 fil-mija tad-dazju bażiku;

(vii)

ħames (5) snin wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 36 fil-mija tad-dazju bażiku;

(viii)

sitt (6) snin wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 27 fil-mija tad-dazju bażiku;

(ix)

seba' (7) snin wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 18 fil-mija tad-dazju bażiku;

(x)

tmien (8) snin wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 9 fil-mija tad-dazju bażiku; u

(xi)

disa' (9) snin wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, il-bqija tad-dazji doganali għandhom jiġu eliminati.

7.

Id-dazji doganali fuq prodotti oriġinarji msemmija fil-partiti fil-kategorija tal-fażi “X” fl-Iskeda tal-UE għandhom ikunu esklużi minn impenji ta' tnaqqis tariffarju.

TAQSIMA B

Kwoti tar-rata tariffarja (TRQs) għal prodotti speċifiċi

8.

It-TRQs mogħtija mill-UE skont dan il-Ftehim għandhom jiġu ġestiti fuq bażi ta' min jiġi l-ewwel jinqeda l-ewwel.

9.

It-TRQs li ġew applikati għal importazzjonijiet fl-UE ta' prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel taħt it-TDCA (“TDCA TRQs”) li huma mogħtija skont dan il-Ftehim taħt l-istess kundizzjonijiet, japplikaw mid-data msemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-ANNESS. Jekk id-data msemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-ANNESS taħbat ma' data wara l-1 ta' Jannar u qabel il-31 ta' Diċembru tal-istess sena kalendarja, il-kwantità ta' prodott importat lejn l-Afrika t'Isfel taħt it-TDCA TRQs mill-1 ta' Jannar tas-sena mid-data msemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-ANNESS sa dik id-data għandhom jiġu mnaqqsa mill-kwantità ta' prodott li jista' jiġi importat fl-UE taħt it-TRQ korrispondenti prevista f'dan il-Ftehim.

10.

Id-dazji doganali fuq prodotti li jiddaħħlu b'eċċess tal-kwantitajiet elenkati f'din it-Taqsima, għalkemm mhux deżinjati bħala tali fl-Iskeda tal-UE, għandhom jiġu ttrattati skont il-kategorija tal-fażi “X” kif deskritt fil-paragrafu 7 tat-Taqsima A.

11.

Minkejja l-Artikolu 116, il-Partijiet, fuq talba ta' xi waħda mill-Partijiet, għandhom jirrevedu l-amministrazzjoni tat-TRQs, inkluż fir-rigward tal-effettività tagħhom fl-iżgurar tal-mili tal-kwoti. Il-Partijiet jistgħu jagħmlu rakkomandazzjonijiet biex jaġġustaw l-operat TRQs fid-dawl ta' din ir-reviżjoni.

12.

Il-kategoriji tal-fażijiet li ġejjin għandhom japplikaw għat-TRQs mogħtija mill-UE skont l-Artikolu 24(2):

(a)

[trab tal-ħalib xkumat] Il-kwantità aggregata tal-prodotti oriġinarji fil-kategorija tal-fażi “E*” li għandha tkun awtorizzata tidħol kull sena kalendarja mingħajr dazju, b'effett mid-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, hija speċifikata hawn taħt:

Kwantità

(tunnellati metriċi)

500

Jekk id-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS taħbat mad-data wara l-1 ta' Jannar u qabel il-31 ta' Diċembru tal-istess sena kalendarja, il-kwantità TRQ, li għandha tkun applikabbli għall-bqija ta' dik is-sena kalendarja, għandha titnaqqas pro rata skont in-numru ta' ġranet li jifdal ta' dik is-sena kalendarja.

(b)

[butir] Il-kwantità aggregata tal-prodotti oriġinarji fil-kategorija tal-fażi “F*” li għandha tkun awtorizzata tidħol kull sena kalendarja mingħajr dazju, b'effett mid-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, hija speċifikata hawn taħt:

Kwantità

(tunnellati metriċi)

500

Jekk id-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS taħbat mad-data wara l-1 ta' Jannar u qabel il-31 ta' Diċembru tal-istess sena kalendarja, il-kwantità TRQ, li tkun applikabbli għall-bqija ta' dik is-sena kalendarja, għandha titnaqqas pro rata skont in-numru ta' ġranet li jifdal ta' dik is-sena kalendarja.

(c)

[fjuri: ward, orkidej u kriżantemi] Il-kwantità aggregata tal-prodotti oriġinarji fil-kategorija tal-fażi “G*” li għandha tkun awtorizzata tidħol kull sena kalendarja b'dazju doganali ta' 50 % tar-rata applikata MFN b'effett mid-data msemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-ANNESS, sad-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, hija speċifikata hawn taħt:

Sena

Kwantità

(tunnellati metriċi)

2015

725

2016

740

2017

755

2018

770

2019

785

2020

800

Wara l-2020, it-TRQ għandha tiżdied b'15-il tunnellata metrika kull sena.

It-TRQ, fi żmien is-sena kalendarja għandha tapplika mill-1 ta' Ġunju sal-31 ta' Ottubru għall-orkidej (NM 0603 13 00), u mill-1 ta' Novembru sal-31 ta' Mejju għall-ward (NM 0603 11 00) u l-kriżantemi (NM 0603 14 00).

Barra minn hekk, id-dazji doganali fuq l-orkidej (NM 0603 13 00) għandhom, mill-1 ta' Novembru sal-31 ta' Mejju, jiġu eliminati u prodotti bħal dawn jitħallew jidħlu kull sena kalendarja mingħajr dazju.

B'effett mid-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, id-dazji doganali u TRQs fuq prodotti oriġinarji ta' din il-kategorija tal-fażijiet għandhom jiġu eliminati.

(d)

[fjuri: ġilji u “oħrajn”] Il-kwantità aggregata tal-prodotti oriġinarji fil-kategorija tal-fażi “H*” li għandha tkun awtorizzata tidħol kull sena kalendarja mill-1 ta' Ġunju sal-31 ta' Ottubru b'dazju doganali ta' 50 % tar-rata applikata MFN b'effett mid-data msemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-ANNESS, sad-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, hija speċifikata hawn taħt:

Sena

Kwantità

(tunnellati metriċi)

2015

870

2016

888

2017

906

2018

924

2019

942

2020

960

Wara l-2020, it-TRQ għandha tiżdied b'18-il tunnellata metrika kull sena.

Barra minn hekk, id-dazji doganali fuq il-prodotti oriġinarji għandhom, mill-1 ta' Novembru sal-31 ta' Mejju, jiġu eliminati u matul dan il-perjodu f'kull sena kalendarja prodotti bħal dawn għandhom jitħallew jidħlu mingħajr dazju.

B'effett mid-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, id-dazji doganali u TRQs fuq prodotti oriġinarji ta' din il-kategorija tal-fażijiet għandhom jiġu eliminati.

(e)

[fjuri: mhux friski] Il-kwantità aggregata tal-prodotti oriġinarji fil-kategorija tal-fażi “I*” li għandha tkun awtorizzata tidħol kull sena kalendarja b'dazju doganali ta' 25 % tar-rata applikata MFN b'effett mid-data msemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-ANNESS, sad-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, hija speċifikata hawn taħt:

Sena

Kwantità

(tunnellati metriċi)

2015

725

2016

740

2017

755

2018

770

2019

785

2020

800

Wara l-2020, it-TRQ tiżdied b'15-il tunnellata metrika kull sena.

B'effett mid-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, id-dazji doganali u TRQs fuq prodotti oriġinarji ta' din il-kategorija tal-fażijiet għandhom jiġu eliminati.

(f)

[frawli] Il-kwantità aggregata tal-prodotti oriġinarji fil-kategorija tal-fażi “J” li għandha tkun awtorizzata tidħol kull sena kalendarja mingħajr dazju, b'effett mid-data msemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-ANNESS, hija speċifikata hawn taħt:

Sena

Kwantità

(tunnellati metriċi)

2015

370,0

2016

377,5

2017

385,0

2018

392,5

2019

400,0

2020

407,5

Wara l-2020, it-TRQ tiżdied b'7,5-il tunnellata metrika kull sena.

(g)

[zokkor] il-kwantitajiet aggregati ta' prodotti oriġinarji fil-kategorija tal-fażi “K*” li għandhom ikunu awtorizzati jidħlu kull sena kalendarja mingħajr dazju, b'effett mid-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, huma speċifikati hawn taħt:

Il-kwantità ta' zokkor irraffinat jew zokkor tal-kannamieli għar-raffinar

(tunnellati metriċi)

 

Il-kwantità ta' zokkor tal-kannamiela għar-raffinar

(tunnellati metriċi)

50 000

 

100 000

Jekk id-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS taħbat mad-data wara l-1 ta' Jannar u qabel il-31 ta' Diċembru tal-istess sena kalendarja, il-kwantitajiet TRQ, li għandhom ikunu applikabbli għall-bqija ta' dik is-sena kalendarja, għandhom jitnaqqsu pro rata skont in-numru ta' ġranet li jifdal f'dik is-sena kalendarja.

(h)

[trab kristallin abjad] Il-kwantità aggregata tal-prodotti li joriġina fil-kategorija tal-fażi “L*” li għandha tkun awtorizzata tidħol kull sena kalendarja mingħajr dazju, b'effett mid-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, hija speċifikata hawn taħt:

Kwantità

(tunnellati metriċi)

500

Jekk id-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS taħbat mad-data wara l-1 ta' Jannar u qabel il-31 ta' Diċembru tal-istess sena kalendarja, il-kwantità TRQ, li għandha tkun applikabbli għall-bqija ta' dik is-sena kalendarja, għandha titnaqqas pro rata skont in-numru ta' ġranet li jifdal ta' dik is-sena kalendarja.

(i)

[ġammijiet taċ-ċitri] Il-kwantità aggregata tal-prodotti oriġinarji fil-kategorija tal-fażi “M*” li għandha tkun awtorizzata tidħol kull sena kalendarja b'dazju doganali ta' 50 % tar-rata applikata MFN b'effett mid-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, hija speċifikata hawn taħt:

Kwantità

(tunnellati metriċi)

100

Jekk id-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS taħbat mad-data wara l-1 ta' Jannar u qabel il-31 ta' Diċembru tal-istess sena kalendarja, il-kwantità TRQ, li għandha tkun applikabbli għall-bqija ta' dik is-sena kalendarja, għandha titnaqqas pro rata skont in-numru ta' ġranet li jifdal ta' dik is-sena kalendarja.

(j)

[frott tal-bott, ħlief frott tropikali tal-bott] Il-kwantità aggregata tal-prodotti oriġinarji fil-kategorija tal-fażi “N*” li għandha tkun awtorizzata tidħol kull sena kalendarja b'dazju doganali ta' 50 % tar-rata applikata MFN b'effett mid-data msemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-ANNESS sad-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, hija speċifikata hawn taħt:

Sena

Kwantità ta' lanġas, berquq u ħawħ

(tunnellati metriċi)

Kwantità ta' taħlitiet tal-frott mhux tropikali

(tunnellati metriċi)

2015

59 630,25

26 552,20

2016

60 866,00

27 102,40

2017

62 102,75

27 652,60

2018

63 339,50

28 202,80

2019

64 576,25

28 753,00

2020

65 813,00

29 303,20

Wara l-2020, it-TRQ għandha tiżdied kull sena b'1 236,75 tunnellati metriċi għal-lanġas, il-berquq u l-ħawħ u b'550,20 tunnellati metriċi għal taħlitiet tal-frott mhux tropikali.

B'effett mid-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS:

Il-kwantità aggregata tal-prodotti oriġinarji taħt din il-kategorija tal-fażijiet awtorizzata tidħol kull sena kalendarja għandha tkun kif speċifikat hawn taħt:

Kwantità

(tunnellati metriċi)

57 156

id-dazji doganali għandhom jiġu eliminati gradwalment skont id-dispożizzjonijiet li ġejjin:

(i)

fid-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jitnaqqas għal 45 fil-mija tar-rata tal-MFN applikata;

(ii)

fl-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 41 fil-mija tar-rata tal-MFN applikata;

(iii)

sena wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 36 fil-mija tar-rata tal-MFN applikata;

(iv)

sentejn (2) wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 32 fil-mija tar-rata tal-MFN applikata;

(v)

tliet (3) snin wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 27 fil-mija tar-rata tal-MFN applikata;

(vi)

erba' (4) snin wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 23 fil-mija tar-rata tal-MFN applikata;

(vii)

ħames (5) snin wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 18 fil-mija tar-rata tal-MFN applikata;

(viii)

sitt (6) snin wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 14 fil-mija tar-rata tal-MFN applikata;

(ix)

seba' (7) snin wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 9 fil-mija tar-rata tal-MFN applikata;

(x)

tmien (8) snin wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, kull dazju doganali għandu jkompli jitnaqqas għal 5 fil-mija tar-rata tal-MFN applikata; u

(xi)

disa' (9) snin wara l-1 ta' Jannar wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, il-bqija tad-dazji doganali għandhom jiġu eliminati.

Jekk id-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS taħbat mad-data wara l-1 ta' Jannar u qabel il-31 ta' Diċembru tal-istess sena kalendarja, il-kwantità TRQ għall-bqija ta' dik is-sena għandha tkun ta' 57 156 tunnellata metrika mnaqqsa bil-kwantità importata taħt it-TRQs previsti taħt it-TDCA u dan il-Ftehim mill-1 ta' Jannar ta' dik is-sena kalendarja sad-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS.

(k)

[frott tropikali tal-bott] Il-kwantità aggregata tal-prodotti oriġinarji fil-kategorija tal-fażi “O*” li għandha tkun awtorizzata tidħol kull sena kalendarja b'dazju doganali ta' 50 % tar-rata applikata MFN b'effett mid-data msemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-ANNESS, hija speċifikata hawn taħt:

Sena

Kwantità

(tunnellati metriċi)

2015

2 900

2016

2 960

2017

3 020

2018

3 080

2019

3 140

2020

3 200

Wara l-2020, it-TRQ għandha tiżdied b'60-il tunnellata metrika kull sena.

B'effett mid-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, id-dazji doganali fuq prodotti li jaqgħu taħt il-kodiċi NM 2007 99 50 tal-UE ta' din il-kategorija tal-fażi għandhom jitneħħew u l-importazzjoni ta' prodotti bħal dawn m'għandhiex tkun soġġetta għall-kundizzjonijiet tat-TRQ jew titqies fil-mili tal-kwota.

(l)

[meraq tal-larinġ iffriżat] Il-kwantità aggregata tal-prodotti oriġinarji fil-kategorija tal-fażi “P*” li għandha tkun awtorizzata tidħol kull sena kalendarja b'dazju doganali ta' 50 % tar-rata applikata MFN b'effett mid-data msemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-ANNESS, hija speċifikata hawn taħt:

Sena

Kwantità

(tunnellati metriċi)

2015

1 015

2016

1 036

2017

1 057

2018

1 078

2019

1 099

2020

1 120

Wara s-sena 2020, il-kwantità TRQ għandha tiżdied b' 21 tunnellata metrika kull sena.

B'effett mid-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, id-dazji doganali fuq il-prodotti oriġinarji importati fi ħdan din it-TRQ għandhom jiġu eliminati.

(m)

[meraq tat-tuffieħ u meraq tal-ananas] Il-kwantità aggregata tal-prodotti oriġinarji fil-kategorija tal-fażi “Q*” li għandha tkun awtorizzata tidħol kull sena kalendarja b'dazju doganali ta' 50 % tar-rata applikata MFN, mid-data msemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-ANNESS sad-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANEESS, hija speċifikata hawn taħt

Sena

Kwantità

(tunnellati metriċi)

2015

7 250

2016

7 400

2017

7 550

2018

7 700

2019

7 850

2020

8 000

Wara s-sena 2020, il-kwantità tal-kwota għandha tiżdied b'150 tunnellati metriċi kull sena.

B'effett mid-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS:

id-dazji doganali u TRQs għal prodotti li jaqgħu taħt NM 2009 41 92 tal-UE (ħlief prodotti ta' valur mhux aktar minn EUR 30 kull 100 kg piż nett) u NM 2009 49 30 tal-UE ta' din il-kategorija tal-fażi għandhom jiġu eliminati; u

l-kwantità aggregata tal-prodotti oriġinarji għall-prodotti li fadal taħt din il-kategorija tal-fażi li għandha tkun awtorizzata tidħol kull sena kalendarja b'dazju doganali ta' 50 % tar-rata applikata tal-MFN għandha tkun ta' 47 % tal-kwantità totali mniżżla fit-tabella ta' hawn fuq li tikkorrispondi għal sena mid-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS.

Jekk id-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS taħbat mad-data wara l-1 ta' Jannar u qabel il-31 ta' Diċembru tal-istess sena kalendarja, il-kwantità ta' TRQ għall-bqija ta' dik is-sena għandha tkun ta' 47 % tal-kwantità aggregata mniżżla fit-tabella ta' hawn fuq li tikkorrispondi għal sena mid-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, imnaqqsa bil-kwantità ta' dawn il-prodotti importati taħt t-TRQs previsti taħt it-TDCA u dan il-Ftehim mill-1 ta' Jannar ta' dik is-sena kalendarja sad-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS.

Għal kull sena kalendarja minn hemm 'il quddiem, il-kwantità tal-kwota ta' TRQ għandha tiżdied kull sena b'70,5 tunnellata metrika, ħlief għall-perjodu ta' għaxar (10) snin kalendarji li jibdew mis-sena kalendarja ta' wara d-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, li matul dan il-perjodu l-kwantità tal-kwota ta' TRQ għandha tiżdied kull sena b'46,5 tunnellata metrika addizzjonali, li jirriżultaw f'żieda annwali ta' 117,0 tunnellati metriċi.

(n)

[ħmira attiva] Il-kwantità aggregata tal-prodotti oriġinarji fil-kategorija tal-fażi “R*” li għandha tkun awtorizzata tidħol kull sena kalendarja mingħajr dazju, b'effett mid-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, hija speċifikata hawn taħt:

Kwantità

(tunnellati metriċi)

350

Jekk id-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS taħbat mad-data wara l-1 ta' Jannar u qabel il-31 ta' Diċembru tal-istess sena kalendarja, il-kwantità TRQ, li għandha tkun applikabbli għall-bqija ta' dik is-sena kalendarja, għandha titnaqqas pro rata skont in-numru ta' ġranet li jifdal ta' dik is-sena kalendarja.

(o)

[inbid]

1.   L-inbejjed liberalizzati

Id-dazji doganali fuq prodotti oriġinarji imsemmijin fil-partiti tal-kategoriji tal-fażi “S” u “S*” li:

(i)

għandhom saħħa alkoħolika attwali bil-volum aktar minn 18 %; jew

(ii)

għandhom saħħa alkoħolika attwali skont il-volum ta' mhux aktar minn 13 % li mhumiex bojod u li mhumiex f'kontenituri ta' 2 litri jew anqas,

għandhom jiġu eliminati u prodotti bħal dawn għandhom jitħallew jidħlu mingħajr dazju, b'effett mid-data msemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-ANNESS.

2.   It-TDCA TRQ

Il-kwantità aggregata tal-prodotti oriġinarji, minbarra l-inbejjed liberalizzati, fil-kategorija tal-fażi “S” li għalihom is-saħħa alkoħolika attwali bil-volum ma taqbiżx 15 % li għandha tkun awtorizzata tidħol kull sena kalendarja mingħajr dazju, b'effett mid-data msemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-ANNESS, sad-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, hija speċifikata hawn taħt:

Sena

Kwantità

(litri)

2015

49 067 000

2016

50 126 000

2017

51 185 000

2018

52 244 000

2019

53 303 000

2020

54 362 000

Wara s-sena 2020, il-kwantità tal-kwota tiżdied kull sena b'1 059 000 litru.

3.   It-TRQ applikabbli wara d-data msemmija f'paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS

Il-kwantità aggregata tal-prodotti oriġinarji, minbarra l-inbejjed liberalizzati, fil-kategoriji tal-fażijiet “S” u “S*” li tkun awtorizzata tidħol kull sena kalendarja mingħajr dazju, b'effett mid-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, hija speċifikata hawn taħt:

Sena

Kwota tal-Inbid A:

Kwantità ta' inbid f'kontenituri ta' inqas minn jew ugwali għal 2 litri

(litri)

Kwota tal-Inbid B:

Kwantità ta' inbid fi kwalunkwe volum ta' kontenitur

(litri)

1

77 000 000

33 000 000

2

77 741 300

33 317 700

3

78 482 600

33 635 400

4

79 223 900

33 953 100

5

79 965 200

34 270 800

Kull sena kalendarja minn hemm 'il quddiem, it-TRQ għandha tiżdied kull sena b' 741 300 litru għall-prodotti fil-Kwota tal-Inbid A, u b'317 700 litru għall-prodotti fil-Kwota tal-Inbid B.

Mill-1 ta' Settembru ta' kull sena, il-prodotti fi kwalunkwe volum ta' kontenitur jistgħu jkunu importati taħt il-Kwota tal-Inbid A għall-bqija tas-sena kalendarja.

Jekk id-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS taħbat mad-data wara l-1 ta' Jannar u qabel il-31 ta' Diċembru tal-istess sena kalendarja, il-kwantità magħquda tal-kwota tal-inbid A u l-kwota tal-inbid B għall-bqija ta' dik is-sena għandha tkun is-somma ta':

(a)

Il-kwantità tat-TDCA TRQ f'dik is-sena kalendarja mnaqqsa bil-kwantità importat taħt il-kwota ta' qabel id-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS; u

(b)

110 miljun litru, imnaqqsa bil-kwantità tat-TDCA TRQ f'dik is-sena kalendarja, bid-differenza li tirriżulta minnhom titnaqqas pro rata fuq l-għadd ta' jiem li jkun fadal ta' dik is-sena kalendarja.

Jekk id-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS tkun qabel il-31 ta' Awwissu tal-istess sena kalendarja, il-kwantità ta' dawn it-TRQs għandha tinqasam bejn il-Kwota tal-Inbid A u l-Kwota tal-Inbid B fl-istess perċentwali kif indikat fit-tabella ta' hawn fuq għas-sena 1 (70:30) sal-31 ta' Awwissu ta' dik is-sena. Mill-1 ta' Settembru ta' dik is-sena, il-prodotti fi kwalunkwe volum ta' kontenitur jistgħu jkunu importati taħt il-Kwota tal-Inbid A għall-bqija ta' dik is-sena.

Mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 11 ta' dan l-ANNESS, kemm il-kwantitajiet allokati lill-Kwota tal-Inbid A u l-Kwota tal-Inbid B kif ukoll id-data li fiha kwalunkwe volum ta' kontenitur jista' jkun importat taħt il-Kwota tal-Inbid A jistgħu jiġu riveduti.

(i)

[etanol] Il-kwantità aggregata tal-prodotti oriġinarji fil-kategorija tal-fażi “T*” li għandha tkun awtorizzata tidħol kull sena kalendarja mingħajr dazju, b'effett mid-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS, hija speċifikata hawn taħt:

Kwantità

(tunnellati metriċi)

80 000

Jekk id-data msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-ANNESS taħbat mad-data wara l-1 ta' Jannar u qabel il-31 ta' Diċembru tal-istess sena kalendarja, il-kwantità TRQ, li għandha tkun applikabbli għall-bqija ta' dik is-sena kalendarja, għandha titnaqqas pro rata skont in-numru ta' ġranet li jifdal ta' dik is-sena kalendarja.

PARTI II

Skeda tat-tariffi tal-UE

Relazzjoni għan-Nomenklatura Magħquda (NM) tal-Komunità Ewropea

Id-dispożizzjonijiet ta' din l-Iskeda huma ġeneralment imfissra f'termini tal-NM, u l-interpretazzjoni tad-dispożizzjonijiet ta' din l-Iskeda, inkluża l-kopertura tal-prodott tas-subintestaturi ta' din l-Iskeda, għandhom ikunu regolati min-Noti Ġenerali, Noti tat-Taqsima, u Noti tal-Kapitoli tal-NM. Diment li d-dispożizzjonijiet ta' din l-Iskeda huma identiċi għad-dispożizzjonijiet korrispondenti tan-NM, id-dispożizzjonijiet ta' din l-Iskeda għandhom ikollhom l-istess tifsira tad-dispożizzjonijiet korrespondenti tan-NM.

ANNESS I: Dazji doganali tal-UE fuq prodotti li joriġinaw fl-Istati EPA SADC

NM 2014

Deskrizzjoni

Settur

Dazji elenkati għal raġunijiet indikattivi

Kategorija tal-Fażi għall-Afrika t'Isfel

Kategorija tal-Fażi għal BLMNS

Kumment

I

TAQSIMA I — ANNIMALI ĦAJJIN; PRODOTTI TAL-ANNIMALI

 

 

 

 

 

01

KAPITOLU 1 — ANNIMALI ĦAJJIN

 

 

 

 

 

0101

Żwiemel, ħmir, bgħula u bgħula tal-irkib ħajjin

 

 

 

 

 

 

Żwiemel

 

 

 

 

 

0101 21 00

– –

Annimali ta' razza pura għar-razza

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0101 29

– –

Oħrajn

 

 

 

 

 

0101 29 10

– – –

Għall-qatla

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0101 29 90

– – –

Oħrajn

Agrikoltura

11,5 %

A

A

 

0101 30 00

Ħmir

Agrikoltura

7,7 %

A

A

 

0101 90 00

Oħrajn

Agrikoltura

10,9 %

A

A

 

0102

Annimali tal-ifrat ħajjin

 

 

 

 

 

 

Annimali tal-ifrat

 

 

 

 

 

0102 21

– –

Annimali ta' razza pura għat-trobbija

 

 

 

 

 

0102 21 10

– – –

Bovini nisa Heifers (annimali tal-ifrat nisa li qatt ma welldu)

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0102 21 30

– – –

Baqar

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0102 21 90

– – –

Oħrajn

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0102 29

– –

Oħrajn

 

 

 

 

 

0102 29 05

– – –

Tas-subġens Bibos jew tas-subġens Poephagus

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

 

– – –

Oħrajn

 

 

 

 

 

0102 29 10

– – – –

Ta' piż li ma jaqbiżx 80 kg

Agrikoltura

10,2 % + 93,1 EUR/100 kg

X

A

Fir-rigward tal-kategorija tal-fażi għal BLMNS, il-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel huma meqjusa li jiġu importati direttament lejn l-UE mingħajr dazju u mingħajr kwoti għal finijiet tal-Artikolu 4(15) punt (c) tal-Protokoll 1 ta' dan il-Ftehim.

 

– – – –

Ta' piż li jaqbeż 80 kg iżda li ma jaqbiżx 160 kg

 

 

 

 

 

0102 29 21

– – – – –

Għall-qatla

Agrikoltura

10,2 % + 93,1 EUR/100 kg

X

A

Fir-rigward tal-kategorija tal-fażi għal BLMNS, il-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel huma meqjusa li jiġu importati direttament lejn l-UE mingħajr dazju u mingħajr kwoti għal finijiet tal-Artikolu 4(15) punt (c) tal-Protokoll 1 ta' dan il-Ftehim.

0102 29 29

– – – – –

Oħrajn

Agrikoltura

10,2 % + 93,1 EUR/100 kg

X

A

Fir-rigward tal-kategorija tal-fażi għal BLMNS, il-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel huma meqjusa li jiġu importati direttament lejn l-UE mingħajr dazju u mingħajr kwoti għal finijiet tal-Artikolu 4(15) punt (c) tal-Protokoll 1 ta' dan il-Ftehim.

 

– – – –

Ta' piż li jaqbeż 160 kg iżda li ma jaqbiżx 300 kg

 

 

 

 

 

0102 29 41

– – – – –

Għall-qatla

Agrikoltura

10,2 % + 93,1 EUR/100 kg

X

A

Fir-rigward tal-kategorija tal-fażi għal BLMNS, il-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel huma meqjusa li jiġu importati direttament lejn l-UE mingħajr dazju u mingħajr kwoti għal finijiet tal-Artikolu 4(15) punt (c) tal-Protokoll 1 ta' dan il-Ftehim.

0102 29 49

– – – – –

Oħrajn

Agrikoltura

10,2 % + 93,1 EUR/100 kg

X

A

Fir-rigward tal-kategorija tal-fażi għal BLMNS, il-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel huma meqjusa li jiġu importati direttament lejn l-UE mingħajr dazju u mingħajr kwoti għal finijiet tal-Artikolu 4(15) punt (c) tal-Protokoll 1 ta' dan il-Ftehim.

 

– – – –

Ta' piż li ma jaqbiżx 300 kg

 

 

 

 

 

 

– – – – –

Bovini nisa Heifers (annimali tal-ifrat nisa li qatt ma welldu)

 

 

 

 

 

0102 29 51

– – – – – –

Għall-qatla

Agrikoltura

10,2 % + 93,1 EUR/100 kg

X

A

Fir-rigward tal-kategorija tal-fażi għal BLMNS, il-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel huma meqjusa li jiġu importati direttament lejn l-UE mingħajr dazju u mingħajr kwoti għal finijiet tal-Artikolu 4(15) punt (c) tal-Protokoll 1 ta' dan il-Ftehim.

0102 29 59

– – – – – –

Oħrajn

Agrikoltura

10,2 % + 93,1 EUR/100 kg

X

A

Fir-rigward tal-kategorija tal-fażi għal BLMNS, il-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel huma meqjusa li jiġu importati direttament lejn l-UE mingħajr dazju u mingħajr kwoti għal finijiet tal-Artikolu 4(15) punt (c) tal-Protokoll 1 ta' dan il-Ftehim.

 

– – – – –

Baqar

 

 

 

 

 

0102 29 61

– – – – – –

Għall-qatla

Agrikoltura

10,2 % + 93,1 EUR/100 kg

X

A

Fir-rigward tal-kategorija tal-fażi għal BLMNS, il-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel huma meqjusa li jiġu importati direttament lejn l-UE mingħajr dazju u mingħajr kwoti għal finijiet tal-Artikolu 4(15) punt (c) tal-Protokoll 1 ta' dan il-Ftehim.

0102 29 69

– – – – – –

Oħrajn

Agrikoltura

10,2 % + 93,1 EUR/100 kg

X

A

Fir-rigward tal-kategorija tal-fażi għal BLMNS, il-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel huma meqjusa li jiġu importati direttament lejn l-UE mingħajr dazju u mingħajr kwoti għal finijiet tal-Artikolu 4(15) punt (c) tal-Protokoll 1 ta' dan il-Ftehim.

 

– – – – –

Oħrajn

 

 

 

 

 

0102 29 91

– – – – – –

Għall-qatla

Agrikoltura

10,2 % + 93,1 EUR/100 kg

X

A

Fir-rigward tal-kategorija tal-fażi għal BLMNS, il-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel huma meqjusa li jiġu importati direttament lejn l-UE mingħajr dazju u mingħajr kwoti għal finijiet tal-Artikolu 4(15) punt (c) tal-Protokoll 1 ta' dan il-Ftehim.

0102 29 99

– – – – – –

Oħrajn

Agrikoltura

10,2 % + 93,1 EUR/100 kg

X

A

Fir-rigward tal-kategorija tal-fażi għal BLMNS, il-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel huma meqjusa li jiġu importati direttament lejn l-UE mingħajr dazju u mingħajr kwoti għal finijiet tal-Artikolu 4(15) punt (c) tal-Protokoll 1 ta' dan il-Ftehim.

 

Buflu

 

 

 

 

 

0102 31 00

– –

Annimali ta' razza pura għat-trobbija

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0102 39

– –

Oħrajn

 

 

 

 

 

0102 39 10

– – –

Speċi domestiċi

Agrikoltura

10,2 % + 93,1 EUR/100 kg

X

A

Fir-rigward tal-kategorija tal-fażi għal BLMNS, il-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel huma meqjusa li jiġu importati direttament lejn l-UE mingħajr dazju u mingħajr kwoti għal finijiet tal-Artikolu 4(15) punt (c) tal-Protokoll 1 ta' dan il-Ftehim.

0102 39 90

– – –

Oħrajn

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0102 90

Oħrajn

 

 

 

 

 

0102 90 20

– –

Annimali ta' razza pura għat-trobbija

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

 

– –

Oħrajn

 

 

 

 

 

0102 90 91

– – –

Speċi domestiċi

Agrikoltura

10,2 % + 93,1 EUR/100 kg

X

A

Fir-rigward tal-kategorija tal-fażi għal BLMNS, il-prodotti li joriġinaw fl-Afrika t'Isfel huma meqjusa li jiġu importati direttament lejn l-UE mingħajr dazju u mingħajr kwoti għal finijiet tal-Artikolu 4(15) punt (c) tal-Protokoll 1 ta' dan il-Ftehim.

0102 90 99

– – –

Oħrajn

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0103

Ħnieżer ħajjin

 

 

 

 

 

0103 10 00

Annimali ta' razza pura għat-trobbija

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

 

Oħrajn

 

 

 

 

 

0103 91

– –

Ta' piż li ma jaqbiżx 50 kg

 

 

 

 

 

0103 91 10

– – –

Speċi domestiċi

Agrikoltura

41,2 EUR/100 kg

A

A

 

0103 91 90

– – –

Oħrajn

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0103 92

– –

Li jiżnu 50 kg jew iżjed

 

 

 

 

 

 

– – –

Speċi domestiċi

 

 

 

 

 

0103 92 11

– – – –

Ħnieżer nisa li jkunu ferrgħu għallinqas darba, ta' piż mhux inqas minn 160 kg

Agrikoltura

35,1 EUR/100 kg

A

A

 

0103 92 19

– – – –

Oħrajn

Agrikoltura

41,2 EUR/100 kg

A

A

 

0103 92 90

– – –

Oħrajn

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0104

Nagħaġ u mogħoż ħajjin

 

 

 

 

 

0104 10

Nagħaġ

 

 

 

 

 

0104 10 10

– –

Annimali ta' razza pura għat-trobbija

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

 

– –

Oħrajn

 

 

 

 

 

0104 10 30

– – –

Ħrief (li ma jkollhomx iżjed minn sena)

Agrikoltura

80,5 EUR/100 kg

A

A

 

0104 10 80

– – –

Oħrajn

Agrikoltura

80,5 EUR/100 kg

A

A

 

0104 20

Mogħoż

 

 

 

 

 

0104 20 10

– –

Annimali ta' razza pura għat-trobbija

Agrikoltura

3,2 %

A

A

 

0104 20 90

– –

Oħrajn

Agrikoltura

80,5 EUR/100 kg

A

A

 

0105

Tjur ħajjin, jiġifieri, tjur tal-ispeċi Gallus domesticus, papri, wiżż, dundjani u farawni

 

 

 

 

 

 

Ta' piż mhux iżjed minn 185 g

 

 

 

 

 

0105 11

– –

Tjur tal-ispeċi Gallus domesticus

 

 

 

 

 

 

– – –

Flieles nisa nanniet u ġenituri

 

 

 

 

 

0105 11 11

– – – –

Irjus għall-bajd

Agrikoltura

52 EUR/1 000 p/st

A

A

 

0105 11 19

– – – –

Oħrajn

Agrikoltura

52 EUR/1 000 p/st

A

A

 

 

– – –

Oħrajn

 

 

 

 

 

0105 11 91

– – – –

Irjus għall-bajd

Agrikoltura

52 EUR/1 000 p/st

A

A

 

0105 11 99

– – – –

Oħrajn

Agrikoltura

52 EUR/1 000 p/st

A

A

 

0105 12 00

– –

Dundjani

Agrikoltura

152 EUR/1 000 p/st

A

A

 

0105 13 00

– –

Papri

Agrikoltura

52 EUR/1 000 p/st

A

A

 

0105 14 00

– –

Wiżż

Agrikoltura

152 EUR/1 000 p/st

A

A

 

0105 15 00

– –

Farawni

Agrikoltura

52 EUR/1 000 p/st

A

A

 

 

Oħrajn

 

 

 

 

 

0105 94 00

– –

Tjur tal-ispeċi Gallus domesticus

Agrikoltura

20,9 EUR/100 kg

A

A

 

0105 99

– –

Oħrajn

 

 

 

 

 

0105 99 10

– – –

Papri

Agrikoltura

32,3 EUR/100 kg

A

A

 

0105 99 20

– – –

Wiżż

Agrikoltura

31,6 EUR/100 kg

A

A

 

0105 99 30

– – –

Dundjani

Agrikoltura

23,8 EUR/100 kg

A

A

 

0105 99 50

– – –

Farawni

Agrikoltura

34,5 EUR/100 kg

A

A

 

0106

Annimali ħajjin oħra

 

 

 

 

 

 

Mammiferi

 

 

 

 

 

0106 11 00

– –

Primati

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0106 12 00

– –

Baleni,dniefel u foċeni (mammiferi tal-ordni Cetacea); lamantini u dugongi (mammiferi tal-ordni Sirenia); foki, iljuni tal-baħar u odobeni (walruses) (mammiferi tas-subordni Pinnipedia)

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0106 13 00

– –

Iġmla u kamelidi oħrajn (Camelidae)

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0106 14

– –

Fniek u fniek tal-liebru

 

 

 

 

 

0106 14 10

– – –

Fniek domestiċi

Agrikoltura

3,8 %

A

A

 

0106 14 90

– – –

Oħrajn

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0106 19 00

– –

Oħrajn

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0106 20 00

Rettili (inklużi sriep u fkieren)

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

 

Għasafar

 

 

 

 

 

0106 31 00

– –

Għasafar tal-priża

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0106 32 00

– –

Psittaciformes (inklużi pappagalli, parrukketti, makawi u kakatuwi)

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0106 33 00

– –

Nagħam; Emu (Dromaius novaehollandiae)

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0106 39

– –

Oħrajn

 

 

 

 

 

0106 39 10

– – –

Ħamiem

Agrikoltura

6,4 %

A

A

 

0106 39 80

– – –

Oħrajn

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

 

Insetti

 

 

 

 

 

0106 41 00

– –

Naħal

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0106 49 00

– –

Oħrajn

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0106 90 00

Oħrajn

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

02

KAPITOLU 2 — LAĦAM U ĠEWWIENI LI JITTIEKEL

 

 

 

 

 

0201

Il-laħam tal-bhejjem tal-ifrat, frisk jew imkessaħ

 

 

 

 

 

0201 10 00

Karkassi u nofs karkassi

Agrikoltura

12,8 % + 176,8 EUR/100 kg

X

A

 

0201 20

Qatgħat oħrajn bl-għadma

 

 

 

 

 

0201 20 20

– –

Kwarti (robbi) “kumpensati”

Agrikoltura

12,8 % + 176,8 EUR/100 kg

X

A

 

0201 20 30

– –

Kwarti (robbi) ta' quddiem mhux mifrudin jew mifrudin

Agrikoltura

12,8 % + 141,4 EUR/100 kg

X

A

 

0201 20 50

– –

Kwarti (robbi) ta' wara mhux mifrudin jew mifrudin

Agrikoltura

12,8 % + 212,2 EUR/100 kg

X

A

 

0201 20 90

– –

Oħrajn

Agrikoltura

12,8 % + 265,2 EUR/100 kg

X

A

 

0201 30 00

Mingħajr għadam

Agrikoltura

12,8 % + 303,4 EUR/100 kg

X

A

 

0202

Laħam tal-bovini, iffriżat

 

 

 

 

 

0202 10 00

Karkassi u nofs karkassi

Agrikoltura

12,8 % + 176,8 EUR/100 kg

X

A

 

0202 20

Qatgħat oħrajn bil-għadma

 

 

 

 

 

0202 20 10

– –

Kwarti (robbi) “kumpensati”

Agrikoltura

12,8 % + 176,8 EUR/100 kg

X

A

 

0202 20 30

– –

Kwarti (robbi) ta' quddiem mhux mifrudin jew mifrudin

Agrikoltura

12,8 % + 141,4 EUR/100 kg

X

A

 

0202 20 50

– –

Kwarti (robbi) ta' wara mhux mifrudin jew mifrudin

Agrikoltura

12,8 % + 221,1 EUR/100 kg

X

A

 

0202 20 90

– –

Oħrajn

Agrikoltura

12,8 % + 265,3 EUR/100 kg

X

A

 

0202 30

Mingħajr għadam

 

 

 

 

 

0202 30 10

– –

Kwarti ta' quddiem, sħaħ jew imqattgħin f'massimu ta' ħames biċċiet, kull kwart jinsab fi blokk wieħed: kwarti (robbi) “kumpensati” f'żewġ blokok, waħda minnhom fiha l-kwart ta' quddiem, sħiħ jew maqtugħ f'massimu ta' ħames biċċiet, u l-oħra fiha l-kwart ta' wara, mingħajr flett, f'biċċa waħda

Agrikoltura

12,8 % + 221,1 EUR/100 kg

X

A

 

0202 30 50

– –

“Crop”, qatgħat ta' spalla u skapula u sidra

Agrikoltura

12,8 % + 221,1 EUR/100 kg

X

A

 

0202 30 90

– –

Oħrajn

Agrikoltura

12,8 % + 304,1 EUR/100 kg

X

A

 

0203

Laħam tal-majjal, frisk, imkessaħ jew iffriżat

 

 

 

 

 

 

Frisk jew imkessaħ

 

 

 

 

 

0203 11

– –

Karkassi u nofs karkassi

 

 

 

 

 

0203 11 10

– – –

Tal-majjal domestiku

Agrikoltura

53,6 EUR/100 kg

A

A

 

0203 11 90

– – –

Oħrajn

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0203 12

– –

Prieżet, spalel u qatgħat tagħhom, bil-għadma

 

 

 

 

 

 

– – –

Tal-majjal domestiku

 

 

 

 

 

0203 12 11

– – – –

Prieżet u qatgħat tagħhom

Agrikoltura

77,8 EUR/100 kg

A

A

 

0203 12 19

– – – –

Spallel u qatgħat ta' dawn

Agrikoltura

60,1 EUR/100 kg

A

A

 

0203 12 90

– – –

Oħrajn

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0203 19

– –

Oħrajn

 

 

 

 

 

 

– – –

Tal-majjal domestiku

 

 

 

 

 

0203 19 11

– – – –

Truf ta' quddiem u qatgħat tagħhom

Agrikoltura

60,1 EUR/100 kg

A

A

 

0203 19 13

– – – –

Flett u qatgħat tiegħu, bil-għadma

Agrikoltura

86,9 EUR/100 kg

A

A

 

0203 19 15

– – – –

Żquq (streaky) u qatgħat tagħhom

Agrikoltura

46,7 EUR/100 kg

A

A

 

 

– – – –

Oħrajn

 

 

 

 

 

0203 19 55

– – – – –

Mingħajr għadam

Agrikoltura

86,9 EUR/100 kg

A

A

 

0203 19 59

– – – – –

Oħrajn

Agrikoltura

86,9 EUR/100 kg

A

A

 

0203 19 90

– – –

Oħrajn

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

 

Iffriżati

 

 

 

 

 

0203 21

– –

Karkassi u nofs karkassi

 

 

 

 

 

0203 21 10

– – –

Tal-majjal domestiku

Agrikoltura

53,6 EUR/100 kg

A

A

 

0203 21 90

– – –

Oħrajn

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0203 22

– –

Prieżet, spalel u qatgħat tagħhom, bil-għadma

 

 

 

 

 

 

– – –

Tal-majjal domestiku

 

 

 

 

 

0203 22 11

– – – –

Prieżet u qatgħat tagħhom

Agrikoltura

77,8 EUR/100 kg

A

A

 

0203 22 19

– – – –

Spallel u qatgħat ta' dawn

Agrikoltura

60,1 EUR/100 kg

A

A

 

0203 22 90

– – –

Oħrajn

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0203 29

– –

Oħrajn

 

 

 

 

 

 

– – –

Tal-majjal domestiku

 

 

 

 

 

0203 29 11

– – – –

Truf ta' quddiem u qatgħat tagħhom

Agrikoltura

60,1 EUR/100 kg

A

A

 

0203 29 13

– – – –

Flett u qatgħat tiegħu, bil-għadma

Agrikoltura

86,9 EUR/100 kg

A

A

 

0203 29 15

– – – –

Żquq (streaky) u qatgħat tagħhom

Agrikoltura

46,7 EUR/100 kg

A

A

 

 

– – – –

Oħrajn

 

 

 

 

 

0203 29 55

– – – – –

Mingħajr għadam

Agrikoltura

86,9 EUR/100 kg

A

A

 

0203 29 59

– – – – –

Oħrajn

Agrikoltura

86,9 EUR/100 kg

A

A

 

0203 29 90

– – –

Oħrajn

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0204

Laħam tan-nagħaġ jew tal-mogħoż, frisk, imkessaħ jew iffriżat

 

 

 

 

 

0204 10 00

Karkassi u nofs karkassi tal-ħaruf, friski jew imkessħin

Agrikoltura

12,8 % + 171,3 EUR/100 kg

A

A

 

 

Laħam ieħor tan-ngħaġ, frisk jew imkessaħ

 

 

 

 

 

0204 21 00

– –

Karkassi u nofs karkassi

Agrikoltura

12,8 % + 171,3 EUR/100 kg

A

A

 

0204 22

– –

Qatgħat oħrajn bil-għadma

 

 

 

 

 

0204 22 10

– – –

Kwarti (robbi) ta' quddiem qosra

Agrikoltura

12,8 % + 119,9 EUR/100 kg

A

A

 

0204 22 30

– – –

Qatgħat tad-dahar u/jew l-aħjar truf

Agrikoltura

12,8 % + 188,5 EUR/100 kg

A

A

 

0204 22 50

– – –

Saqajn

Agrikoltura

12,8 % + 222,7 EUR/100 kg

A

A

 

0204 22 90

– – –

Oħrajn

Agrikoltura

12,8 % + 222,7 EUR/100 kg

A

A

 

0204 23 00

– –

Mingħajr għadam

Agrikoltura

12,8 % + 311,8 EUR/100 kg

A

A

 

0204 30 00

Karkassi u nofs karkassi tal-ħaruf, iffriżati

Agrikoltura

12,8 % + 128,8 EUR/100 kg

A

A

 

 

Laħam ieħor tan-ngħaġ, iffriżat

 

 

 

 

 

0204 41 00

– –

Karkassi u nofs karkassi

Agrikoltura

12,8 % + 128,8 EUR/100 kg

A

A

 

0204 42

– –

Qatgħat oħrajn bil-għadma

 

 

 

 

 

0204 42 10

– – –

Kwarti (robbi) ta' quddiem qosra

Agrikoltura

12,8 % + 90,2 EUR/100 kg

A

A

 

0204 42 30

– – –

Qatgħat tad-dahar u/jew l-aħjar truf

Agrikoltura

12,8 % + 141,7 EUR/100 kg

A

A

 

0204 42 50

– – –

Saqajn

Agrikoltura

12,8 % + 167,5 EUR/100 kg

A

A

 

0204 42 90

– – –

Oħrajn

Agrikoltura

12,8 % + 167,5 EUR/100 kg

A

A

 

0204 43

– –

Mingħajr għadam

 

 

 

 

 

0204 43 10

– – –

Tal-ħaruf

Agrikoltura

12,8 % + 234,5 EUR/100 kg

A

A

 

0204 43 90

– – –

Oħrajn

Agrikoltura

12,8 % + 234,5 EUR/100 kg

A

A

 

0204 50

Laħam tal-mogħoż

 

 

 

 

 

 

– –

Frisk jew imkessaħ

 

 

 

 

 

0204 50 11

– – –

Karkassi u nofs karkassi

Agrikoltura

12,8 % + 171,3 EUR/100 kg

A

A

 

0204 50 13

– – –

Kwarti (robbi) ta' quddiem qosra

Agrikoltura

12,8 % + 119,9 EUR/100 kg

A

A

 

0204 50 15

– – –

Qatgħat tad-dahar u/jew l-aħjar truf

Agrikoltura

12,8 % + 188,5 EUR/100 kg

A

A

 

0204 50 19

– – –

Saqajn

Agrikoltura

12,8 % + 222,7 EUR/100 kg

A

A

 

 

– – –

Oħrajn

 

 

 

 

 

0204 50 31

– – – –

Qatgħat oħrajn bil-għadma

Agrikoltura

12,8 % + 222,7 EUR/100 kg

A

A

 

0204 50 39

– – – –

Qatgħat bla għadma

Agrikoltura

12,8 % + 311,8 EUR/100 kg

A

A

 

 

– –

Iffriżati

 

 

 

 

 

0204 50 51

– – –

Karkassi u nofs karkassi

Agrikoltura

12,8 % + 128,8 EUR/100 kg

A

A

 

0204 50 53

– – –

Kwarti (robbi) ta' quddiem qosra

Agrikoltura

12,8 % + 90,2 EUR/100 kg

A

A

 

0204 50 55

– – –

Qatgħat tad-dahar u/jew l-aħjar truf

Agrikoltura

12,8 % + 141,7 EUR/100 kg

A

A

 

0204 50 59

– – –

Saqajn

Agrikoltura

12,8 % + 167,5 EUR/100 kg

A

A

 

 

– – –

Oħrajn

 

 

 

 

 

0204 50 71

– – – –

Qatgħat oħrajn bil-għadma

Agrikoltura

12,8 % + 167,5 EUR/100 kg

A

A

 

0204 50 79

– – – –

Qatgħat bla għadma

Agrikoltura

12,8 % + 234,5 EUR/100 kg

A

A

 

0205 00

Laħam taż-żwiemel, ħmir, bgħula jew bgħula tal-irkib, frisk, imkessaħ jew iffriżat

 

 

 

 

 

0205 00 20

Frisk jew imkessaħ

Agrikoltura

5,1 %

A

A

 

0205 00 80

Iffriżati

Agrikoltura

5,1 %

A

A

 

0206

Ġewwieni tajjeb għall-ikel ta' annimali tal-ifrat, majjal, nagħaġ, mogħoż, żwiemel, ħmir, bgħula, jew bgħula tal-irkib, frisk, imkessaħ jew iffriżat

 

 

 

 

 

0206 10

Tal-annimali tal-ifrat, frisk jew imkessaħ

 

 

 

 

 

0206 10 10

– –

Għall-manifattura ta' prodotti farmaċewtiċi

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

 

– –

Oħrajn

 

 

 

 

 

0206 10 95

– – –

Falda ħoxna u falda rqiqa

Agrikoltura

12,8 % + 303,4 EUR/100 kg

X

A

 

0206 10 98

– – –

Oħrajn

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

 

Tal-annimali tal-ifrat, iffriżat

 

 

 

 

 

0206 21 00

– –

Ilsna

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0206 22 00

– –

Fwied

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0206 29

– –

Oħrajn

 

 

 

 

 

0206 29 10

– – –

Għall-manifattura ta' prodotti farmaċewtiċi

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

 

– – –

Oħrajn

 

 

 

 

 

0206 29 91

– – – –

Falda ħoxna u falda rqiqa

Agrikoltura

12,8 % + 304,1 EUR/100 kg

X

A

 

0206 29 99

– – – –

Oħrajn

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0206 30 00

Tal-majjal, frisk jew imkessaħ

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

 

Tal-majjal, iffriżat

 

 

 

 

 

0206 41 00

– –

Fwied

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0206 49 00

– –

Oħrajn

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0206 80

Oħrajn, friski jew imkessħa

 

 

 

 

 

0206 80 10

– –

Għall-manifattura ta' prodotti farmaċewtiċi

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

 

– –

Oħrajn

 

 

 

 

 

0206 80 91

– – –

Ta' żwiemel, ħmir jew bgħula

Agrikoltura

6,4 %

A

A

 

0206 80 99

– – –

Ta' nagħaġ u mogħoż

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0206 90

Oħrajn, iffriżati:

 

 

 

 

 

0206 90 10

– –

Għall-manifattura ta' prodotti farmaċewtiċi

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

 

– –

Oħrajn

 

 

 

 

 

0206 90 91

– – –

Ta' żwiemel, ħmir jew bgħula

Agrikoltura

6,4 %

A

A

 

0206 90 99

– – –

Ta' nagħaġ u mogħoż

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0207

Laħam u ġewwieni li jittiekel, ta' tjur tal-intestatura 0105 , frisk, imkessaħ jew iffriżat

 

 

 

 

 

 

Ta' tjur tal-ispeċi Gallus domesticus

 

 

 

 

 

0207 11

– –

Mhux imqattgħin f'biċċiet, friski jew imkessħin

 

 

 

 

 

0207 11 10

– – –

Imnittfa u mnaddfa mill-imsaren, bl-irjus u s-saqajn, magħrufa bħala “83 % tiġieġ”

Agrikoltura

26,2 EUR/100 kg

A

A

 

0207 11 30

– – –

Imnittfa u msewwija, bla rjus u bla saqajn iżda bl-għenuq, bil-qlub, bil-fwied u bil-qnieżaħ, magħrufa bħala “70 % tiġieġ”

Agrikoltura

29,9 EUR/100 kg

A

A

 

0207 11 90

– – –

Imnittfa u msewwija, bla rjus u bla saqajn u bla għenuq, qlub, fwied u qnieżaħ, magħrufa bħala “65 % tiġieġ”, jew ippreżentati b'mod ieħor

Agrikoltura

32,5 EUR/100 kg

A

A

 

0207 12

– –

Mhux imqattgħin f'biċċiet, iffriżati

 

 

 

 

 

0207 12 10

– – –

Imnittfa u msewwija, bla rjus u bla saqajn iżda bl-għenuq, bil-qlub, bil-fwied u bil-qnieżaħ, magħrufa bħala “70 % tiġieġ”

Agrikoltura

29,9 EUR/100 kg

A

A

 

0207 12 90

– – –

Imnittfa u msewwija, bla rjus u bla saqajn u bla għenuq, qlub, fwied u qnieżaħ, magħrufa bħala “65 % tiġieġ”, jew ippreżentati b'mod ieħor

Agrikoltura

32,5 EUR/100 kg

A

A

 

0207 13

– –

Qatgħat u ġewwieni, friski jew imkessħin

 

 

 

 

 

 

– – –

Qatgħat

 

 

 

 

 

0207 13 10

– – – –

Mingħajr għadam

Agrikoltura

102,4 EUR/100 kg

A

A

 

 

– – – –

Qatgħat bl-għadma

 

 

 

 

 

0207 13 20

– – – – –

Nofsijiet jew kwarti (robbi)

Agrikoltura

35,8 EUR/100 kg

A

A

 

0207 13 30

– – – – –

Ġwienaħ sħaħ,bit-truf jew mingħajr truf

Agrikoltura

26,9 EUR/100 kg

A

A

 

0207 13 40

– – – – –

Dahar, għenuq, dahar bl-għenuq imwaħħlin, biċċiet tad-denb u truf tal-ġwienaħ

Agrikoltura

18,7 EUR/100 kg

A

A

 

0207 13 50

– – – – –

Sidriet u qatgħat tagħhom

Agrikoltura

60,2 EUR/100 kg

A

A

 

0207 13 60

– – – – –

Saqajn u qatgħat tagħhom

Agrikoltura

46,3 EUR/100 kg

A

A

 

0207 13 70

– – – – –

Oħrajn

Agrikoltura

100,8 EUR/100 kg

A

A

 

 

– – –

Ġewwieni

 

 

 

 

 

0207 13 91

– – – –

Fwied

Agrikoltura

6,4 %

A

A

 

0207 13 99

– – – –

Oħrajn

Agrikoltura

18,7 EUR/100 kg

A

A

 

0207 14

– –

Qatgħat u ġewwieni, iffriżati

 

 

 

 

 

 

– – –

Qatgħat

 

 

 

 

 

0207 14 10

– – – –

Mingħajr għadam

Agrikoltura

102,4 EUR/100 kg

A

A

 

 

– – – –

Qatgħat bl-għadma

 

 

 

 

 

0207 14 20

– – – – –

Nofsijiet jew kwarti (robbi)

Agrikoltura

35,8 EUR/100 kg

A

A

 

0207 14 30

– – – – –

Ġwienaħ sħaħ,bit-truf jew mingħajr truf

Agrikoltura

26,9 EUR/100 kg

A

A

 

0207 14 40

– – – – –

Dahar, għenuq, dahar bl-għenuq imwaħħlin, biċċiet tad-denb u truf tal-ġwienaħ

Agrikoltura

18,7 EUR/100 kg

A

A

 

0207 14 50

– – – – –

Sidriet u qatgħat tagħhom

Agrikoltura

60,2 EUR/100 kg

A

A

 

0207 14 60

– – – – –

Saqajn u qatgħat tagħhom

Agrikoltura

46,3 EUR/100 kg

A

A

 

0207 14 70

– – – – –

Oħrajn

Agrikoltura

100,8 EUR/100 kg

A

A

 

 

– – –

Ġewwieni

 

 

 

 

 

0207 14 91

– – – –

Fwied

Agrikoltura

6,4 %

A

A

 

0207 14 99

– – – –

Oħrajn

Agrikoltura

18,7 EUR/100 kg

A

A

 

 

Ta' dundjani

 

 

 

 

 

0207 24

– –

Mhux imqattgħin f'biċċiet, friski jew imkessħin

 

 

 

 

 

0207 24 10

– – –

Imnittfa u msewwija, bla rjus u bla saqajn iżda bl-għenuq, bil-qlub, bil-fwied u bil-qnieżaħ, magħrufa bħala “80 % dundjani”

Agrikoltura

34 EUR/100 kg

A

A

 

0207 24 90

– – –

Imnittfa u mnaddfa, mingħajr irjus u saqajn u mingħajr l-għenuq, il-qlub, il-fwied u l-qnieżaħ, magħrufa bħala “73 % dundjani”, jew ippreżentati mod ieħor;

Agrikoltura

37,3 EUR/100 kg

A

A

 

0207 25

– –

Mhux imqattgħin f'biċċiet, iffriżati

 

 

 

 

 

0207 25 10

– – –

Imnittfa u msewwija, bla rjus u bla saqajn iżda bl-għenuq, bil-qlub, bil-fwied u bil-qnieżaħ, magħrufa bħala “80 % dundjani”

Agrikoltura

34 EUR/100 kg

A

A

 

0207 25 90

– – –

Imnittfa u mnaddfa, mingħajr irjus u saqajn u mingħajr l-għenuq, il-qlub, il-fwied u l-qnieżaħ, magħrufa bħala “73 % dundjani”, jew ippreżentati mod ieħor;

Agrikoltura

37,3 EUR/100 kg

A

A

 

0207 26

– –

Qatgħat u ġewwieni, friski jew imkessħin

 

 

 

 

 

 

– – –

Qatgħat

 

 

 

 

 

0207 26 10

– – – –

Mingħajr għadam

Agrikoltura

85,1 EUR/100 kg

A

A

 

 

– – – –

Qatgħat bl-għadma

 

 

 

 

 

0207 26 20

– – – – –

Nofsijiet jew kwarti (robbi)

Agrikoltura

41 EUR/100 kg

A

A

 

0207 26 30

– – – – –

Ġwienaħ sħaħ,bit-truf jew mingħajr truf

Agrikoltura

26,9 EUR/100 kg

A

A

 

0207 26 40

– – – – –

Dahar, għenuq, dahar bl-għenuq imwaħħlin, biċċiet tad-denb u truf tal-ġwienaħ

Agrikoltura

18,7 EUR/100 kg

A

A

 

0207 26 50

– – – – –

Sidriet u qatgħat tagħhom

Agrikoltura

67,9 EUR/100 kg

A

A

 

 

– – – – –

Saqajn u qatgħat tagħhom

 

 

 

 

 

0207 26 60

– – – – – –

Koxox u qatgħat tal-koxox

Agrikoltura

25,5 EUR/100 kg

A

A

 

0207 26 70

– – – – – –

Oħrajn

Agrikoltura

46 EUR/100 kg

A

A

 

0207 26 80

– – – – –

Oħrajn

Agrikoltura

83 EUR/100 kg

A

A

 

 

– – –

Ġewwieni

 

 

 

 

 

0207 26 91

– – – –

Fwied

Agrikoltura

6,4 %

A

A

 

0207 26 99

– – – –

Oħrajn

Agrikoltura

18,7 EUR/100 kg

A

A

 

0207 27

– –

Qatgħat u ġewwieni, iffriżati

 

 

 

 

 

 

– – –

Qatgħat

 

 

 

 

 

0207 27 10

– – – –

Mingħajr għadam

Agrikoltura

85,1 EUR/100 kg

A

A

 

 

– – – –

Qatgħat bl-għadma

 

 

 

 

 

0207 27 20

– – – – –

Nofsijiet jew kwarti (robbi)

Agrikoltura

41 EUR/100 kg

A

A

 

0207 27 30

– – – – –

Ġwienaħ sħaħ,bit-truf jew mingħajr truf

Agrikoltura

26,9 EUR/100 kg

A

A

 

0207 27 40

– – – – –

Dahar, għenuq, dahar bl-għenuq imwaħħlin, biċċiet tad-denb u truf tal-ġwienaħ

Agrikoltura

18,7 EUR/100 kg

A

A

 

0207 27 50

– – – – –

Sidriet u qatgħat tagħhom

Agrikoltura

67,9 EUR/100 kg

A

A

 

 

– – – – –

Saqajn u qatgħat tagħhom

 

 

 

 

 

0207 27 60

– – – – – –

Koxox u qatgħat tagħhom

Agrikoltura

25,5 EUR/100 kg

A

A

 

0207 27 70

– – – – – –

Oħrajn

Agrikoltura

46 EUR/100 kg

A

A

 

0207 27 80

– – – – –

Oħrajn

Agrikoltura

83 EUR/100 kg

A

A

 

 

– – –

Ġewwieni

 

 

 

 

 

0207 27 91

– – – –

Fwied

Agrikoltura

6,4 %

A

A

 

0207 27 99

– – – –

Oħrajn

Agrikoltura

18,7 EUR/100 kg

A

A

 

 

Tal-papri

 

 

 

 

 

0207 41

– –

Mhux imqattgħin f'biċċiet, friski jew imkessħin

 

 

 

 

 

0207 41 20

– – –

Imnittfa, svinati, imnaddfa mill-imsaren imma mhux imsewwija, bl-irjus u bis-saqajn, magħrufa bħala “85 % papri”

Agrikoltura

38 EUR/100 kg

A

A

 

0207 41 30

– – –

Imnittfa u msewwija, bla rjus u bla saqajn iżda bl-għenuq, bil-qlub, bil-fwied u bil-qnieżaħ, magħrufa bħala “70 % papri”

Agrikoltura

46,2 EUR/100 kg

A

A

 

0207 41 80

– – –

Imnittfa u mnaddfa, mingħajr irjus u saqajn u mingħajr l-għenuq, il-qlub, il-fwied u l-qnieżaħ, magħrufa bħala “63 % papri”, jew ippreżentati mod ieħor

Agrikoltura

51,3 EUR/100 kg

A

A

 

0207 42

– –

Mhux imqattgħin f'biċċiet, iffriżati

 

 

 

 

 

0207 42 30

– – –

Imnittfa u msewwija, bla rjus u bla saqajn iżda bl-għenuq, bil-qlub, bil-fwied u bil-qnieżaħ, magħrufa bħala “70 % papri”

Agrikoltura

46,2 EUR/100 kg

A

A

 

0207 42 80

– – –

Imnittfa u mnaddfa, mingħajr irjus u saqajn u mingħajr l-għenuq, il-qlub, il-fwied u l-qnieżaħ, magħrufa bħala “63 % papri”, jew ippreżentati mod ieħor

Agrikoltura

51,3 EUR/100 kg

A

A

 

0207 43 00

– –

Fwied bix-xaħam, frisk jew imkessaħ

Agrikoltura

B'xejn

A

A

 

0207 44

– –

Oħrajn, friski jew imkessħa:

 

 

 

 

 

 

– – –

Qatgħat

 

 

 

 

 

0207 44 10

– – – –

Mingħajr għadam

Agrikoltura

128,3 EUR/100 kg

A

A

 

 

– – – –

Qatgħat bl-għadma

 

 

 

 

 

0207 44 21

– – – – –

Nofsijiet jew kwarti (robbi)

Agrikoltura

56,4 EUR/100 kg

A

A

 

0207 44 31

– – – – –

Ġwienaħ sħaħ,bit-truf jew mingħajr truf

Agrikoltura

26,9 EUR/100 kg

A

A

 

0207 44 41

– – – – –

Dahar, għenuq, dahar bl-għenuq imwaħħlin, biċċiet tad-denb u truf tal-ġwienaħ

Agrikoltura

18,7 EUR/100 kg

A

A

 

0207 44 51

– – – – –

Sidriet u qatgħat tagħhom

Agrikoltura

115,5 EUR/100 kg

A

A

 

0207 44 61

– – – – –

Saqajn u qatgħat tagħhom

Agrikoltura

46,3 EUR/100 kg

A

A

 

0207 44 71

– – – – –

Palitò

Agrikoltura

66 EUR/100 kg

A

A

 

0207 44 81

– – – – –

Oħrajn

Agrikoltura

123,2 EUR/100 kg

A

A

 

 

– – –

Ġewwieni

 

 

 

 

 

0207 44 91

– – – –

Fwied, mhux fwied bix-xaħam

Agrikoltura

6,4 %

A

A

 

0207 44 99

– – – –

Oħrajn

Agrikoltura

18,7 EUR/100 kg

A

A