ISSN 1831-5380
Διάγραμμα του δικτυακού τόπου | Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου | Τα cookies | Συνήθεις ερωτήσεις | Επικοινωνία | Εκτύπωση

4.1.3. Διόρθωση στην Υπηρεσία Εκδόσεων

Οι διορθωτές, εξετάζοντας με καινούργιο μάτι το κείμενο που πρόκειται να δημοσιευθεί, επιφορτίζονται με καθήκοντα γλωσσικού ελέγχου (τήρηση των γλωσσικών και των συμβατικών κανόνων) και τεχνικού ελέγχου (τήρηση των τυπογραφικών κανόνων). Ωστόσο, δεν είναι αναθεωρητές: πρέπει να παραμένουν ουδέτεροι ως προς τις επιδιώξεις του συντάκτη, που είναι και ο μόνος υπεύθυνος για το περιεχόμενο του κειμένου.

(a)

Επιμέλεια των χειρογράφων

Τα χειρόγραφα παραδίδονται στους διορθωτές για «επιμέλεια» (τυπογραφική προετοιμασία και ανάγνωση του κειμένου). Αυτό το στάδιο, που προηγείται της παραγωγής, αποσκοπεί στη διόρθωση των ορθογραφικών και γραμματικών λαθών και στην εξάλειψη κάθε ανακρίβειας και ανακολουθίας, έτσι ώστε το μήνυμα να είναι απόλυτα κατανοητό. Πρέπει επίσης να ελέγχεται εξονυχιστικά η ομοιογένεια όλων των στοιχείων του χειρογράφου. Κάθε ασάφεια ή κάθε πρόβλημα αντιμετωπίζεται σε στενή συνεργασία με την υπηρεσία-συντάκτη.

Οι διορθωτές μεριμνούν επίσης για την εναρμόνιση του κειμένου με τους κανόνες και τις διοργανικές συμβατικές ρυθμίσεις του παρόντος Εγχειριδίου.

Σημείωση:
Κατόπιν σχετικού αιτήματος της υπηρεσίας-συντάκτη ή με την εκ των προτέρων συμφωνία της, μπορούν να γίνουν παρεμβάσεις ευρύτερης κλίμακας (συντακτική αναθεώρηση του κειμένου).

Η αρίθμηση των σελίδων του χειρογράφου, που πρέπει να γίνεται από την υπηρεσία-συντάκτη, ελέγχεται και, ενδεχομένως, συμπληρώνεται. Πρέπει να επισημαίνεται αμέσως κάθε στοιχείο που λείπει από το χειρόγραφο. Πρέπει να ελέγχεται επίσης η αντιστοιχία παραπομπών και υποσημειώσεων του κειμένου.

Η αντιπαραβολή μεταξύ των διαφόρων γλωσσικών αποδόσεων ενός χειρογράφου αποτελεί αρμοδιότητα και ευθύνη της υπηρεσίας-συντάκτη. Ωστόσο, η Υπηρεσία Εκδόσεων μπορεί, κατά περίπτωση, να αναλάβει την εν λόγω αντιπαραβολή αν η υπηρεσία-συντάκτης ορίσει ικανοποιητικές προθεσμίες.

Ο πρώτος στόχος της επιμέλειας των χειρογράφων είναι να διευκολυνθεί η εργασία της στοιχειοθεσίας, έτσι ώστε να αποφευχθούν αργότερα πρόσθετα έξοδα. Συνεπώς, η ποιότητα του χειρογράφου που παραδίδεται στον τυπογράφο αποτελεί στοιχείο μεγάλης σημασίας για τη συνέχεια της διαδικασίας παραγωγής. Οι συντάκτες, συμμορφούμενοι με τους κανόνες που αφορούν την προετοιμασία και την παρουσίαση των χειρογράφων (βλ. σημείο 4.2) και μεριμνώντας για την άψογη ποιότητα του κειμένου, έχουν τη δυνατότητα να περιορίσουν το κόστος παραγωγής, συμβάλλοντας συγχρόνως στην ταχύτερη διεκπεραίωσή της (καθώς η εντολή «τυπωθήτω» μπορεί να δοθεί ακόμη και με βάση τα πρώτα τυπογραφικά δοκίμια).

Ένα ελλιπές χειρόγραφο μπορεί να επιστραφεί στον συντάκτη του.

Ένα καλό χειρόγραφο εγγυάται γρήγορη και καλής ποιότητας παραγωγή.
(b)

Τυπογραφικά δοκίμια και διορθώσεις του συντάκτη

Τα τυπογραφικά δοκίμια επανεξετάζονται από τους διορθωτές, οι οποίοι ελέγχουν την αντιστοιχία του κειμένου με το χειρόγραφο που παραδόθηκε και τη συμμόρφωσή του με τους κανόνες που ισχύουν για κάθε γλώσσα. Παράλληλα, αποστέλλεται στην υπηρεσία-συντάκτη μια πρώτη δέσμη τυπογραφικών δοκιμίων για έγκριση και πιθανή εισαγωγή διορθώσεων του συντάκτη.

Οι διορθώσεις του συντάκτη στα τυπογραφικά δοκίμια πρέπει να περιορίζονται στα βασικά. Η υπηρεσία-συντάκτης πρέπει να μεριμνά ώστε οι διορθώσεις της να είναι σαφείς και ευκρινείς και να γίνονται με τέτοιο τρόπο, ώστε ο διορθωτής να μην είναι υποχρεωμένος να αναθεωρήσει το έργο στίχο προς στίχο (διορθώσεις με κόκκινο, ευκρινείς, ενδεχομένως σε κύκλο ή σημειωμένες στο περιθώριο· να αποφεύγεται ο σχολιασμός των διορθώσεων του συντάκτη σε χωριστό φύλλο).

Ο τυπογράφος θεωρεί ως διόρθωση του συντάκτη ―που συνεπάγεται πρόσθετη χρέωση― κάθε διόρθωση στο τυπογραφικό δοκίμιο η οποία απομακρύνεται από το αρχικό χειρόγραφο (βελτιώσεις, επανορθώσεις, εναρμονίσεις, ενημερώσεις, διευκρινίσεις που οφείλονται σε συγκεχυμένο ή ανεπαρκώς προετοιμασμένο χειρόγραφο κ.λπ.). Στο στάδιο αυτό, δεν πρέπει πλέον να γίνονται υφολογικές τροποποιήσεις, ούτε να επικαιροποιούνται αριθμητικά στοιχεία που παραλαμβάνονται την τελευταία στιγμή και είναι πιο πρόσφατα από την περίοδο αναφοράς του έργου, ούτε να προστίθενται σημεία στίξης με στόχο την επίτευξη μιας απατηλής τελειότητας.

Κάθε προσθήκη ή διαγραφή, είτε πρόκειται για ένα κόμμα είτε για ολόκληρες παραγράφους, αποτελεί διόρθωση του συντάκτη που πρέπει, στο μέτρο του δυνατού, να αποφεύγεται λόγω των καθυστερήσεων και των δαπανών που συνεπάγεται. Οι δαπάνες μπορεί να είναι σημαντικές και προφανώς δυσανάλογες με τις ζητούμενες διορθώσεις. Η παραμικρή τροποποίηση μπορεί να οδηγήσει στην εκ νέου στοιχειοθεσία ολόκληρων παραγράφων ή σε νέα σελιδοποίηση πολλών φύλλων ή και ολόκληρου του έργου, με πιθανή επίπτωση στη σελιδαρίθμηση, στα περιεχόμενα και τις παραπομπές στο κείμενο ή στο ευρετήριο (στην περίπτωση διορθώσεων που κρίνονται απόλυτα αναγκαίες, η υπηρεσία-συντάκτης έχει την ευθύνη να προβεί στις συνακόλουθες αλλαγές).

Η στοιχειοθεσία απαιτεί κατά κανόνα δύο τυπογραφικά δοκίμια. Στο πρώτο τυπογραφικό δοκίμιο ο διορθωτής διαβάζει ολόκληρο το κείμενο και το συγκρίνει με το χειρόγραφο· επαληθεύει ότι δεν έχει παραλειφθεί κανένα από τα στοιχεία του κειμένου και ότι έχουν τηρηθεί όλες οι τυπογραφικές οδηγίες. Στη συνέχεια, στο δεύτερο τυπογραφικό δοκίμιο γίνεται έλεγχος των διορθώσεων που έγιναν στο πρώτο.

Δεν γίνεται καταρχήν δεκτή καμία διόρθωση του συντάκτη κατά τη φάση του δεύτερου τυπογραφικού δοκιμίου.

Όσον αφορά τις περιοδικές ή τις επείγουσες εκδόσεις, καλό είναι, ανάλογα με τις προθεσμίες, να τηρείται από τις υπηρεσίες-συντάκτες μια ημερομηνία ολοκλήρωσης της σύνταξης. Η απαίτηση αυτή επιτρέπει όχι μόνο την τήρηση των προθεσμιών αλλά και την αποφυγή διορθώσεων της τελευταίας στιγμής από τον συντάκτη και, συνεπώς, την αποφυγή πρόσθετων δαπανών.

Τέλος, πρέπει να σημειωθεί ότι η Υπηρεσία Εκδόσεων δεν μπορεί να δεχτεί την εκτέλεση διορθώσεων του συντάκτη χωρίς την επίσημη συμφωνία των υπηρεσιών-εντολέων.

Τελευταία ενημέρωση: 9.10.2017
Αρχή σελίδας
Προηγούμενη σελίδαΕπόμενη σελίδα